“Ngành công nghiệp không khói” của Nhật Bản

Ngô Khôn Trí (Exryu Canada)

Theo thống kê của Tổng cục Du lịch Nhật Bản , lượng du khách quốc tế đến Nhật tăng không ngừng trong những năm vừa qua. tốc độ tăng trưởng về ngành du lịch thật ngoạn mục.

Khách quốc tế đến Nhật được chia ra thành 3 thành phần : thành phần du lịch, thành phần thương mại và những thành phần khác. Hàng năm, số lượng khách du lịch tăng đáng kể và liên tục,tăng gấp 4 lần trong 4 năm (từ năm 2011 đến năm 2015). Thế nhưng, số lượng khách đến Nhật vì mục đích thương mại thì không thay đổi lớn, khoảng  1,4 triệu người và 1 triệu khách đến vì những lý do khác,ví dụ như du học, lao động, tham dự các sự kiện văn hóa, thể thao…...

Năm         Khách du lịch       Khách thương mại       Thành phần khác    Tổng số khách

2011           4,06 triệu                 1,20 triệu                     0,92 triệu              6,22 triệu

2012           6,04                          1,40                             0,87                       8,36            

2013           7,96                          1,40                             0,94                      10,36

2014          10,88                         1,50                             1,00                      13,41

2015          16,97                         1,60                             1,10                      19,74

Trong năm 2016, từ tháng 1 đến tháng 8, trung bình mỗi tháng có khoảng 1,9 triệu khách  quốc tế đến Nhật, tăng khoảng 20% so với cùng tháng của năm 2015. Nếu như tốc độ tăng trưởng vẫn tiếp tục như hiện nay thì trong năm 2016, dự đoán sẽ có trên 20 triệu lượt khách quốc tế đến Nhật. Đây là con số kỷ lục. Chính phủ Nhật Bản đặt mục tiêu là sẽ thu hút 40 triệu du khách quốc tế vào năm 2020 khi Tokyo tổ chức Thế vận hội mùa hè.

Số người Việt Nam đến Nhật cũng tăng nhanh, năm 2012 chỉ có 55.153 người , nhưng đến năm 2015 con số này đã tăng đến 185.395 người, trong số đó có 62.080 người đến để du lịch, 23.531 người đến vì thương mại, số còn lại 99.804 người đến vì những lý do khác (xuất khẩu lao động, du học, tham dự hội nghị,…). Trong 3 người Việt đến Nhật có 1 người đến để du lịch.

Tại buổi lễ bế mạc Olympic Rio, ngày 22/8/2016 vừa qua, trong đoạn video giới thiệu về Olympic Tokyo năm 2020. Chính Thủ tướng Shinzo Abe đã hóa thân thành nhân vật Super Mario (một nhân vật trong trò chơi điện tử nổi tiếng của Nhật Bản) và xuất hiện bất ngờ ở sân khấu chính của lễ bế mạc, tân thị trưởng của thành phố Tokyo, bà Yuriko Koike với trang phục kimono truyền thống đứng ra nhận lá cờ Thế vận hội và phần trình diễn độc đáo của các nghệ sĩ Nhật là những ấn tượng rất tốt đối với thế giới về hình ảnh một Olympic Tokyo 2020 đầy hứa hẹn. Điều này nói lên tính quyết tâm của chính phủ Nhật muốn biến ngành du lịch “ngành công nghiệp không khói” trở thành 1 trong những ngành cột trụ trong chiến lược tăng trưởng kinh tế quốc gia.

Ngoài việc nới lỏng thị thực nhập cảnh đối với các nước châu Á , miễn giảm thuế hàng hóa cho du khách quốc tế , tăng cường nhiều chuyến bay đến Nhật, chính phủ Nhật còn đẩy mạnh việc tổ chức những chuyến thăm quan danh lam thắng cảnh của Nhật với giá vé xe điện, xe buýt và khách sạn được giảm giá đặc biệt, nâng cao chất lượng phục vụ khách quốc tế như tăng cường nhân viên hướng dẫn nói được 3 thứ tiếng : Anh, Trung và Hàn ở các cửa hàng, khách sạn và cả trên những xe taxi có gắn tấm bảng  “Foreign Friendly Taxi”. Ngoài ra, Tổng cục du lịch Nhật Bản cũng thường xuyên lấy thống kê, tìm hiểu nhu cầu và sở thích của những du khách đã thăm quan Nhật để từ đó rút kinh nghiệm cải thiện cách phục vụ du khách cho đúng yêu cầu. Nhờ đó nhiều du khách đã muốn trở lại Nhật .

Trong năm 2015, tổng cộng số lượng khách du lịch trên toàn thế giới là 1,186 tỷ người. Riêng tại  châu Á, số lượng khách du lịch là 279 triệu người, tăng 6% so với năm trước. Tại Nhật, số lượng khách quốc tế là 19,7 triệu (tăng 47,1 %). Tại Thái lan là 29,9 triệu (tăng 20,4%). Tại Đài Loan là 10,4 triệu (tăng 5,3%). Tại Indonesia là 10,4 triệu (tăng 10,3%). Tại Việt Nam mình là 7,94 triệu (trung bình tăng 7%, thấp hơn cả Philippines :8%, Lào:15% và Myanmar: 51%).Trong khi đó ở Hàn Quốc, Hong Kong và Malaysia thì giảm đi.

Ngành du lịch hay còn gọi là “Ngành công nghiệp không khói” chiếm vị trí quan trọng trong nền kinh tế của tất cả các quốc gia trên thế giới chứ không phải chỉ có ở những nước phát triển giàu có. Tại Việt Nam mình, ngành du lịch Việt Nam cũng phát triển nhanh trong thập niên vừa qua, tuy nhiên tốc độ phát triển còn chậm, không ổn định vì chất lượng phục vụ khách quốc tế còn nhiều điều chưa được làm tốt và triệt để như Nhật Bản. Một người quen làm trong ngành du lịch tại Mỹ cho biết số lượng khách đăng ký đi tour du lịch Nhật tăng nhiều trong những năm qua. Hầu như ai đi về cũng đều khen nước Nhật thật sạch sẽ, an ninh tốt, mạng lưới giao thông tốt, tiếp đón niềm nở, thức ăn và hàng hóa thật phong phú, giá cả hợp lý. Nhiều người nói sẽ trở lại Nhật khi có dịp. Trong khi đó có 1 số khách nói sẽ không trở lại Việt Nam lần thứ hai. Tại sao ?

Tham khảo từ Nhật Bản, chúng ta cần phải lấy thống kê tìm hiểu thực trạng nhu cầu của du khách đã đến Việt Nam và công khai những điều này lên báo chí để mọi ngành cùng biết mà làm tốt ?

Montreal, ngày 3/10/2016

Ngô Khôn Trí