Năm 2021

Ngô Khôn Trí (Exryu Canada)

Năm 2021 vừa đi qua, để lại nhiều sự kiện đáng nhớ như : Bạo loạn tại Điện Capitol Hoa Kỳ ; Đảng Cộng sản Việt Nam khai mạc Đại hội lần thứ XIII ; Đảo chính Myanmar, Giáo hoàng Francis gặp Ayatollah Ali al-Sistani, lãnh đạo tối cao dòng Shia ở Iraq ; Bắc Triều Tiên cắt đứt quan hệ ngoại giao với Malaysia; Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố rút khỏi Công ước Istanbul; Con tàu container Ever Given lớn nhất thế giới mắc cạn ở kênh đào Suez; Hơn 130 đám cháy rừng đốt cháy khắp miền Tây Canada; Tổng thống Haiti Jovenel Moïse bị ám sát; Biểu tình lớn ở Cuba; Thế vận hội Mùa hè 2020; Google bị kiện ở Anh; Amazon bị phạt gần 800 triệu euro; động đất mạnh 7,2 độ Richter ở Haiti; Mỹ rút số quân cuối cùng ở Afghanistan; Liên Minh AUKUS (Australia, United Kingdom và United States) ra đời; Bà Angela Merkel không tái tranh cử, Olaf Scholz, Phó Chủ tịch Đảng Dân chủ Xã hội Đức (SPD) trở thành tân Thủ tướng Liên bang Đức; Tổ chức Y tế Thế giới xác nhận vắc xin phòng bệnh sốt rét đầu tiên ; Giải Nobel Hòa bình thuộc về các nhà báo Dmitri Muratow (Nga) và Maria Ressa (Philippines); Yahoo chính thức rút khỏi thị trường Trung Quốc; Tổng thống Biden và Chủ tịch Tập đã có cuộc gặp thượng đỉnh trực tuyến, kéo dài ba tiếng rưỡi , không đạt được bước đột phá nào; Mỹ tuyên bố tẩy chay ngoại giao đối với Thế vận hội Mùa đông 2022 tại Bắc Kinh để đáp lại hồ sơ nhân quyền của Trung Quốc. Anh, Canada và Úc hưởng ứng ngay sau đó ; Bầu cử lập pháp Hồng Kông năm 2021;, Nga đưa 90.000 quân tập trung ở biên giới với Ukraine,...

Những sự kiện có tầm ảnh hưởng lớn đối với toàn thể loài người trên quả đất này, được kể đến là :

-Đại dịch Covid-19 - Tình hình chính trị nước Mỹ và chính sách đối ngoại của tân tổng thống Joe Biden -Hiệp ước cấm vũ khí hạt nhân -Cuộc chạy đua phát triển không gian của Mỹ, Trung Quốc và Nga.

-ĐẠI DỊCH : Kể từ khi xuất hiện vào cuối tháng 12 năm 2019 cho đến nay, con coronavirus hay còn gọi là 2019-nCoV đã cướp đi gần 5,5 triệu sinh mạng, 288 triệu người bị nhiễm trên toàn thế giới. Riêng tại Việt Nam mình, 2 con số này 32 ngàn và 1,7 triệu. Từ tháng 7 đến 15/9, khoảng 1,3 triệu lao động đã về quê tránh dịch.

Từ đầu tháng 12 đến nay, số ca nhiễm Covid do biến chủng mới Omicron gây ra, tăng khắp mọi nơi, không chỉ ở Canada, ở Mỹ, Anh, Pháp, Bồ Đào Nha, ở Việt Nam cũng như ở Trung Quốc số ca nhiễm tăng đột biến. Riêng tại Quebec, nơi tôi đang sinh sống, vào đầu tháng 11 số người bị nhiễm trong một ngày chỉ có khoảng 500 nhưng hôm 30/12 vừa qua, số ca đã tăng đến gần 14.188. Thủ hiến Quebec Francois Legault đã cấp tốc ra thông báo lệnh giới nghiêm kéo dài từ 22h đến 5h hôm sau, áp dụng từ ngày 31/12. Ông không ấn định thời hạn cụ thể cho biện pháp này. Ông nói: "Tình hình nguy cấp đòi hỏi biện pháp khẩn cấp".

Thế nhưng, do Omicron lây lan theo cấp số nhân, nhiều nước quyết định nới quy định cách ly nhằm giảm áp lực với hệ thống y tế và nền kinh tế. Anh đã rút ngắn thời gian cách ly với các ca nhiễm từ 10 xuống 7 ngày. Các tỉnh bang Saskatchewan và Ontario của Canada hôm 30/12 cho biết hầu hết ca nhiễm có thể rút ngắn thời gian cách ly từ 10 xuống 5 ngày nếu đã tiêm chủng Covid-19 đầy đủ. Tại Quebec một số nhân viên y tế nhiễm hoặc tiếp xúc với virus được phép tiếp tục làm việc, bởi lo ngại số nhân viên y tế bị cách ly có thể sớm lên tới 10.000 nếu không thay đổi quy định.

-JOE BIDEN: 79 tuổi, một chính trị gia kỳ cựu có hơn 50 năm kinh nghiệm, thuộc Đảng Dân chủ, nhậm chức Tổng thống Hoa Kỳ thứ 46, là tổng thống lớn tuổi nhất. Năm 1970, lúc mới 28 tuổi ông đã là một trong sáu thượng nghị sĩ trẻ nhất từ trước đến nay.

Sau khi nhậm chức, việc đầu tiên của ông là ban hành Đạo luật Kế hoạch Giải cứu Hoa Kỳ năm 2021 nhằm giúp đẩy nhanh quá trình phục hồi nước Mỹ khỏi những tác động kinh tế và sức khỏe do đại dịch COVID-19 cũng như cuộc suy thoái đang diễn ra, thay đổi một số chính sách của chính quyền Trump trước đó bằng cách ngừng xây dựng bức tường biên giới, chấm dứt lệnh cấm đi lại đối với các quốc gia Hồi giáo, tái gia nhập Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu, thu hồi giấy phép xây dựng đường ống Keystone XL. Ông cũng đã tổ chức Hội nghị Thượng đỉnh về Dân chủ (Summit For Democracy) đầu tiên theo hình thức trực tuyến với sự tham dự của Đại diện của chính phủ 111 nước nhằm đổi mới nền dân chủ hiện nay và cách đối đầu với các chế độ độc tài chuyên quyền ở nước ngoài.

- DONALD TRUMP: cựu tổng thống thứ 45 của Hoa Kỳ, đã bị Hạ viện luận tội lần thứ hai vào ngày 13/1/2021. Do bởi ông đã kích động bạo loạn tại Điện Capitol nhằm lật ngược kết quả cuộc bầu cử tổng thống năm 2020. Một số Thượng nghị sĩ Cộng hòa cũng đã lên tiếng ủng hộ luận tội ông nhưng Lãnh đạo Phe Đa số Thượng viện Mitch McConnell đã lập luận rằng Thượng viện chỉ họp trên hình thức cho đến ngày 19 tháng 1 và sẽ không làm việc gì nếu không có sự đồng thuận của toàn bộ Thượng viện. Theo điều lệ của Thượng viện cho việc xét xử luận tội, một khi những điều khoản luận tội được chuyển đến Thượng viện, phiên tòa xét xử phải diễn ra ngày hôm sau. Nếu những điều lệ này được tuân thủ, phiên tòa xét xử Trump sẽ không thể diễn ra đến khi Biden đã nhậm chức. Ông đã miêu tả cáo buộc luận tội là một "cuộc săn phù thủy" đang "gây phẫn nộ khủng khiếp" trong những người ủng hộ ông.

Trong lần đầu tiên bị Hạ viện luận tội vào ngày 18/12/2019 với cáo buộc lạm dụng quyền lực và cản trở Quốc hội liên quan đến vụ bê bối Trump-Ukraina; ông đã được Thượng viện Hoa Kỳ tuyên bố trắng án về cả hai tội danh vào ngày 5/2/2020. Các cáo buộc cho rằng Trump bất hợp pháp tìm cách ép buộc Ukraine và các nước khác một cách bất hợp pháp cung cấp những câu chuyện gây tổn hại về đối thủ chính trị của Trump là Biden, cũng như thông tin liên quan đến việc Nga can thiệp vào cuộc bầu cử năm 2016 của Mỹ. Thế nhưng, ông đã không bị kết tội trong phiên tòa luận tội đầu tiên của Thượng viện.

- Hiệp ước của Liên Hợp Quốc cấm vũ khí hạt nhân (TPNW) chính thức bắt đầu có hiệu lực từ ngày 22/1/2021. Hiệp ước được đánh giá là một chiến thắng chung cho toàn nhân loại hướng đến mục mục tiêu một thế giới không có vũ khí hạt nhân. Trước đây, Hiệp ước cấm vũ khí hạt nhân này được Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua vào ngày 7/7/2017 với sự ủng hộ của 122 quốc gia thành viên. Tuy nhiên, Hiệp ước cấm vũ khí hạt nhân mới nhất này chỉ được 50 quốc gia tham gia ký kết phê chuẩn, không có sự tham gia của toàn bộ 5 nước thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (Anh, Trung Quốc, Pháp, Nga và Mỹ). 5 nước này đều là các cường quốc hạt nhân. Các quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân khác như Ấn Độ, Israel, Triều Tiên và Pakistan cũng từ chối tham gia. Nhật Bản là quốc gia duy nhất đã phải hứng chịu sự tàn phá của các vụ ném bom nguyên tử, nhưng cũng từ chối tham gia hiệp ước.

Hướng đến một thế giới không có vũ khí hạt nhân là mong muốn chung của nhân loại nhưng thế giới vẫn còn có chia rẽ về mục tiêu chung này. Thế nhưng, ngày càng nhiều quốc gia coi vũ khí hạt nhân như một phần của chiến lược chiến tranh, chứ không chỉ đơn thuần là biện pháp tự vệ hay răn đe. Đây là điều đáng lo ngại nhất.

-CHẠY ĐUA PHÁT TRIỂN VŨ TRỤ :

- Ngày 10/3, Trung Quốc và Nga công bố kế hoạch cùng nhau xây dựng một trạm vũ trụ trên bề mặt Mặt trăng. Trạm vũ trụ duy nhất hiện tại trên quỹ đạo là ISS, là sự hợp tác của Nga, Mỹ, Canada, châu Âu và Nhật Bản, không có TQ. Nga là quốc gia đầu tiên đã đưa con người vào vũ trụ, nhưng trong những năm gần đây Mỹ và TQ là 2 nước có những bước tiến lớn trong khám phá và nghiên cứu không gian.

Tháng 7/2021, Nga tuyên bố Tàu kéo vũ trụ hạt nhân Zeus của mình có thể được sử dụng để vô hiệu hóa tàu vũ trụ của đối thủ tiềm tàng bằng xung điện từ và bắn tia laser. Việc phát triển thiết kế sơ bộ loại tàu kéo vũ trụ này sẽ được hoàn thành vào tháng 7/2024, chi phí dự kiến khoảng 55,8 triệu USD. Roscosmos khởi động Soyuz MS-19, mang theo một thành viên phi hành đoàn Expedition 66 và hai nhân viên Kênh Một (chanel One) của Nga tới Trạm Vũ trụ Quốc tế. Hai phi hành đoàn của Kênh Một sẽ thực hiện chụp ảnh chính trên phim Vyzov trên Trạm Vũ trụ.

Trong khi đó, trong thời gian gần đây, TQ đã đầu tư đáng kể vào việc phát triển không gian, tăng tốc trong cuộc đua nghiên cứu Mặt Trăng với Mỹ. Theo kế hoạch, Bắc Kinh sẽ có trạm nghiên cứu trên Mặt Trăng vào khoảng năm 2027, sớm hơn 8 năm so với dự kiến. Vào năm 2019 đã trở thành nước đầu tiên đưa một máy bay không người lái đến vùng tối của Mặt trăng. Ngày 29/4, TQ đã phóng thành công Module lõi trạm không gian bằng tên lửa đẩy Trường Chinh 5B, đánh dấu bước đi quan trọng trong việc xây dựng trạm không gian "Thiên Cung" riêng cho mình. Ngày 17/6, tàu vũ trụ Thần Châu-12 đã đưa 3 phi hành gia TQ lên trạm vũ trụ Tiengong (Thiên Cung) của mình. TQ tuyên bố bên trong mô đun, các phi hành gia sẽ thử nghiệm nhiều thiết bị và công nghệ mới, không chỉ cho chương trình không gian của TQ mà còn có thể cho cả thế giới.

Mỹ là quốc gia đầu tiên phóng phi thuyền Apollo 11 lên Mặt Trăng vào năm 1969 , đưa con người đổ bộ lên Mặt Trăng và cũng là quốc gia đề xướng chương trình Artemis nhằm thiết lập bộ quy tắc cho các hoạt động trên Mặt Trăng trong tương lai, dự kiến sẽ đưa các phi hành gia Mỹ trở lại đây vào năm 2024. Artemis là một chương trình phức tạp, yêu cầu xây dựng một cơ sở tương tự như Trạm vũ trụ quốc tế (ISS) trên quỹ đạo của Mặt Trăng vào năm 2025, với chi phí ước tính lên tới 100 tỷ USD.

Ngày 12/7, Đài Truyền hình Trung ương TQ cho biết, các nhà khoa học tại Đại học Nông nghiệp Hoa Nam ở tỉnh Quảng Đông đã thu hoạch vụ lúa đầu tiên từ những hạt giống từng bay lên Mặt trăng và trở về Trái đất trên tàu vũ trụ Thường Nga – 5 . Trong vài năm tới, các nhà khoa học TQ dự kiến trồng và thu hoạch lúa từ hạt giống "vũ trụ" theo kiểu thâm canh để tạo ra những giống lúa mới đặc hữu. Ngay sau khi sứ mệnh Thường Nga 5 mang các mẫu vật từ Mặt Trăng trở về Trái Đất, TQ đã chỉ trích Mỹ vì thúc đẩy “phong trào chiếm đất” trên Mặt Trăng. Để chống lại các tuyên bố chủ quyền của Mỹ trên không gian, TQ đang triển khai một trạm di động trên bề mặt Mặt Trăng trong khoảng hơn 1.000 km và sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), cho phép các phi hành gia không cần phải có mặt khi trạm hoạt động.TQ chú trọng đến việc xây dựng các khu định cư lâu dài. Để giải quyết những vấn đề cung năng lượng, TQ đang phát triển một lò phản ứng hạt nhân 1 MW cho các sứ mệnh không gian, mạnh gấp 10 lần so với các thiết bị tương tự của NASA. Và TQ cũng đang phát triển một tên lửa hạng siêu nặng với tải trọng 150 tấn, bằng với sức chứa tàu Starship của SpaceX.

Ngày 4/11, Công ty Blue Origin của tỷ phú Jeff Bezos đã đâm đơn kiện NASA lên Tòa án liên bang vì cơ quan này trao hợp đồng trị giá 2,9 tỉ USD để đưa người lên Mặt trăng cho Công ty SpaceX của tỷ phú Elon Musk. Đơn kiện đã bị Tòa án liên bang bác bỏ. Sau chuyến bay lên rìa vũ trụ trở về, tỷ phú Jeff Bezos còn đề xuất miễn thanh toán cho Chính phủ Mỹ trong năm tài khóa 2021 và 2022 với số tiền lên tới 2 tỷ USD, nhằm quyết tâm giành lại hợp đồng bị Công ty SpaceX "lấy mất". Ông Bezos còn cam kết sẽ chi trả cho một chuyến bay lên quỹ đạo để thử nghiệm công nghệ.

Ngày 9/11, Tàu vũ trụ Crew Dragon vừa đáp xuống vùng biển thuộc vịnh Mexico, gần bờ biển của bang Florida , đưa 4 phi hành gia từ Trạm vũ trụ quốc tế (ISS) trở về Trái đất an toàn. 4 phi hành gia này đã được đưa lên ISS vào tháng 4/2021. Cơ quan Hàng không và vũ trụ Mỹ (NASA) và tập đoàn công nghệ khám phá không gian SpaceX của tỷ phí Elon Musk đã hợp tác để thực hiện nhiệm vụ này.

Tàu vũ trụ Lucy được phóng bởi NASA, sứ mệnh đầu tiên khám phá các tiểu hành tinh Trojan.

Ngày 24/11: NASA khởi động Thử nghiệm Chuyển hướng Tiểu hành tinh Đôi (DART), nhằm làm chệch hướng một tiểu hành tinh với mục đích học cách bảo vệ Trái đất.

Ngày 25/12: Kính viễn vọng không gian James Webb của NASA đã được phóng bằng tên lửa Ariane 5, từ sân bay vũ trụ ở Guiana của Pháp. Kính viễn vọng hồng ngoại trị giá 9 tỷ USD, được NASA mô tả là đài quan sát khoa học vũ trụ hàng đầu của thập kỷ tới.

Ngày 29/12: TQ cáo buộc vệ tinh của Tập đoàn Mỹ SpaceX hai lần tiếp cận trạm vũ trụ của TQ, đe dọa an toàn, buộc họ phải khẩn cấp tránh va chạm. TQ gửi công hàm lên Liên Hợp Quốc cáo buộc vệ tinh Mỹ đe dọa trạm không gian của họ.

Năm 2021 vừa nhường chỗ cho năm 2022. Mọi người dân trên thế giới đều có một ước mơ chung là Đại dịch Covid-19 sớm chấm dứt và được chung sống hòa bình. Cầu mong năm 2022 sẽ là 1 năm bình an và thịnh vượng đối với con người trên quả địa cầu này.

Montreal, ngày 1/1/2022

Ngô Khôn Trí