Năm 2015

Ngô Khôn Trí (Exryu Canada)

Thời gian qua đi thật nhanh, một năm nữa sắp khép lại. Năm 2015 là một năm có nhiều tin buồn ít tin vui, nhiều tin tức được nói đến nhiều lần ở nơi này nhưng lại ít được quan tâm ở nơi khác, nhiều sự kiện kinh hoàng gây chấn động toàn thế giới, đã làm cho cuộc sống của 7,3 tỷ người trên quả địa cầu không được bình yên. Nhìn chung, có thể nói năm 2015 là một năm của khủng bố và tị nạn.

Theo dòng thời gian, những sự kiện nổi bật trong năm được tóm tắt lại như sau:

- Kể từ 1/1/2015, người đồng tính ở Việt Nam được quyền kết hôn, nhưng sẽ không được luật pháp bảo vệ khi có tranh chấp xảy ra.

- Thảm sát man rợ của phiến quân Boko Haram ở Baga, Nigeria. 2000 người chết (3-7/1)

- Khủng bố tấn công trụ sở của tạp chí Charlie Hebdo ở Paris, Pháp. 12 người chết (7/1).

- Boko Haram bắn và thiêu sống 91 người ở Fotokol, Cameroon (4/2).

-Lãnh đạo các nước Nga, Ukraine, Đức và Pháp thỏa thuận ngưng chiến và rút vũ khí hạng nặng ra khỏi xung đột ở Đông Ukraine (12/2).

- Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc nhất trí thông qua nghị quyết 2199 nhằm làm suy kiệt các nguồn thu tài chính của các tổ chức khủng bố (12/2).

- Nhà nước Hồi giáo (ISIL) bắt tay với Boko Haram (12/3) .

- 5 thánh chiến (ISIL) ôm bom tự sát tại Sana’a, Yemen, 137 người chết (20/3).

- Máy bay Airbus A320 của Đức vỡ tan trước khi rơi tại Pháp, 150 người chết (24/3).

 -Trường đại học Garissa ở Kenya bị phiến quân Al-Shabaab tấn công, 148 chết, 79 người bị thương (2/4).

- Lần đầu tiên ghép tế bào gốc khác huyết thống tại Việt Nam (2/4).

- Thủ tướng Liên bang Nga thăm Việt Nam (5-7/4).

- Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng thăm chính thức Trung Quốc (7-10/4).

- Động đất lớn (7,8) xảy ra tại Nepal, 9.018 người thiệt mạng (25/4).

- Bệnh dịch MERS lần đầu tiên xuất hiện tại Hàn Quốc (20/5).

- Phiến quân Nhà nước Hồi giáo ISIL đánh chiếm Palmyra, một di sản thế giới (20/5).

- Mỹ hợp thức hóa hôn nhân đồng giới. Ireland cũng vậy nhưng qua 1 cuộc bỏ phiếu phổ thông (23/5).

- 9 quan chức FIFA bị bắt vì cáo buộc tham nhũng tại Thụy Sĩ. (28/5)

- Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tuyên bố Cuba là quốc gia đầu tiên trên thế giới thành công trong việc loại trừ sự lây nhiễm HIV và bệnh giang mai từ mẹ sang con (30/6).

- Mưa lũ lớn nhất lịch sử trong vòng 55 năm qua tàn phá Quảng Ninh, 17 người chết.

- Sài gòn, Hà Nội và nhiều nơi khác bị ngập nặng sau những trận mưa lớn kéo dài, giao thông hỗn loạn khiến người dân khốn đốn.

- 25 quốc gia châu Phi đã ký thỏa thuận thành lập khu vực thương mại tự do.tại Sharm El-Sheikh của Ai Cập.

- Hy Lạp chính thức vỡ nợ và trở thành nền kinh tế phát triển đầu tiên trên thế giới vỡ nợ (1/7).

- Mỹ đánh bại Nhật giành chức vô địch bóng đá nữ cúp thế giới năm 2015 (5/7).

- Tổng bí thư đảng cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng thăm Mỹ theo lời mời của Tổng thống Obama (6-8/7).

- Mỹ và Cuba mở đại sứ quán tại thủ đô của 2 nước. Chấm dứt 54 năm thù địch (20/7).

- Thủ tướng Anh thăm Việt Nam (29-30/7).

- Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng thăm chính thức Nhật Bản (15-18/9).

- Chứng khoán Trung Quốc lao dốc, Chủ tịch công ty chứng khoán lớn nhất TQ ( Citic Secutities) và  Zexi investment bị điều tra về tội thao túng thị trường.

- Khủng hoảng tị nạn ở châu Âu. Hình ảnh “Xác cậu bé Syria bên bờ biển” gây chấn động toàn thế giới (3/9).

- Tập đoàn chế tạo xe hơi Wolkswagen của Đức bị phát hiện khai gian lượng khí thải tại Mỹ (18/9).

- 2.000 người chết do giẫm đạp kinh hoàng trong một cuộc hành hương Hajj được tổ chức tại thành phố Mina, gần thánh địa Mecca, Iran (24/9).

- NASA tuyên bố đã phát hiện một hành tinh có những đặc điểm tương tự trái đất và tìm thấy có nước trên Sao Hỏa (Hỏa Tinh) (28/9).

- Nga bắt đầu không kích Nhà nước Hồi giáo và phiến quân ở Syria (30/9).

- Chính phủ Việt Nam ban hành nghị định quy định miễn thị thực cho người Việt Nam định cư ở nước ngoài.

- Hiệp định thương mại mang tính lịch sử TPP chính thức hoàn tất đàm phán (5/10).

- Hai vụ nổ kinh hoàng tại môt cuộc tuần hành vì hòa bình ở thủ đô Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ, 86 người chết (10/10).

- Người tị nạn bị bắn tại biên giới Bulgaria: 1 người đàn ông 25 tuổi trong nhóm 54 người tị nạn Afghanistan đến từ Thổ Nhĩ Kỳ bị trúng đạn cảnh báo của cảnh sát ở cổ tử vong. Nhóm di dân này toàn là những người trẻ, tuổi từ 20 đến 30, không mang passport, tìm cách đến Đức và Thụy Sĩ. Thủ tướng Bulgaria, Boyko cho rằng khủng hoảng tị nạn không chỉ được giải quyết bởi cộng đồng châu Âu mà cần phải có 2 nước lớn Nga và Mỹ tham dự vào (15/10).

- Tổng tuyển cử Canada, đảng Tự do trở lại nắm chính quyền sau 10 năm . Tân Thủ tướng trẻ, 43 tuổi,  nối nghiệp cha. quyết định rút chiến đấu cơ khỏi chiến dịch không kích IS, tiếp nhận 25 ngàn người tỵ nạn, theo đúng cam kết lúc ra tranh cử (19/10).

- Trung Quốc hủy bỏ chính sách 1 con. Mọi người dân giờ đây được phép có hai con (29/10).

- Máy bay dân dụng Nga bị gài bom, rơi tại Ai cập, 224 người thiệt mạng (31/10).

- Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Việt Nam (5-6/11).

- Bộ trưởng quốc phòng Nhật Bản thăm căn cứ hải quân Cam Ranh. Kể từ năm 2016, các tàu chiến của Nhật có thể cập cảng Cam Ranh để tiếp nhiên liệu và dự trữ trên tàu (6/11).

- Đảng cầm quyền Myanmar thừa nhận thất bại trong cuộc tổng tuyển cử mang tính lịch sử (8/11).

- Quốc hội Việt Nam cho phép Chính phủ phát hành 3 tỷ USD trái phiếu quốc tế để đảo nợ (cơ cấu lại nợ trong nước) , 392 vị tán thành, 34 vị không đồng ý, 9 vị không biểu quyết (11/11).

- 8 kẻ khủng bố tấn công Paris tại 6 địa điểm cùng một lúc.127 người chết.(13/11).

- 20 quốc gia thảo luận về vấn đề Syria họp tại Vienna (14/11).

- Mỹ dỡ bỏ lệnh cấm bán vũ khí sát thương trên biển cho Việt Nam (17/11).

- F-16 của Thổ Nhĩ Kỳ bắn rơi chiến đấu cơ Su-24 của Nga. Tổng thống Nga , Putin nói việc này là “cú đâm sau lưng”. Thủ tướng Nga, Medvedev nói đây là “một sai lầm chết người” (24/11).

- Việt Nam công nhận quyền chuyển đổi giới tính. 399 đại biểu ủng hộ, 43 chống, 4 không biểu quyết (24/11).

- Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) tuyên bố đồng Nhân dân tệ của Trung Quốc được tham gia vào nhóm các đồng tiền dự trữ quốc tế (30/11). Trước đó, Bắc kinh đã thành công trong việc thành lập Ngân hàng Đầu tư Cơ sở hạ tầng châu Á (AIIB) đối trọng với WB do Mỹ chi phối.

- “Công lý Khí hậu “ : 151 nguyên thủ quốc gia tham dự Hội nghị lần thứ 21(COP21) về Biến đổi khí hậu tại Paris. Hàng triệu người khắp thế giới biểu tình yêu cầu các nhà lãnh đạo sớm có hành động cụ thể (30/11).

- Tổng giám đốc Facebook, Mark Zuckerberg và vợ Priscilla hứa làm từ thiện 45 tỷ USD ( 99% tài sản) nhằm cải thiện cuộc sống và tiềm năng của con người trên thế giới, qua bức thư chào đón con gái đầu lòng. (1/12) .

- Nga đưa bằng chứng cho thấy Thổ Nhĩ Kỳ (Tổng thống Erdogan và gia đình) có giao dịch với IS để mua xăng dầu lậu từ Syria và Iraq (2/12).

- Được quốc hội cho phép, chiến đấu cơ của Anh bắt đầu không kích IS ở Syria (2/12).

- Mưa lớn tại Ấn Độ gây lũ lụt nghiêm trọng nhất trong hơn 100 năm qua (3/12).

- Nổ súng hàng loạt làm 14 người chết tại trung tâm trợ giúp người khuyết tật San Bernardino, Mỹ. Nghi phạm từng có liên hệ với khủng bố.Tổng thống Obama nói: “Đất nước chúng ta có 1 kiểu xả súng hàng loạt mà không nước nào trên thế giới có cà”. (Trong năm 2015 đã có trên 350 vụ xả súng. Người dân Mỹ đang sở hữu 310 triệu khẩu súng). Tin Nguyen, 31 tuổi là 1 nạn nhân gốc Việt bị thiệt mạng, mẹ của cô nói :”Nó đã hứa với tôi là sẽ trở lại để tổ chức đám cưới nhưng bây giờ chúng tôi phải đối mặt với 1 đám tang” (3/12).

- Thủ tướng Iraq phản đối triển khai lực lượng trên bộ tới Iraq sau khi Tổng thống Obama tuyên bố sẽ gởi 100 lực lượng đặc nhiệm đến Iraq (4/12).

- Thổ Nhĩ Kỳ đưa quân vào Iraq- Iraq yêu cầu TNK rút 150 binh sĩ ra khỏi lãnh thổ Iraq  (5/12).

-IS ám sát Thống đốc tỉnh Aden tại Yemen (6/12).

-Nước Anh rối loạn sau vụ một người đàn ông cầm dao cắt cổ người khác và tuyên bố “Đây là vì Syria” (7/12).

…..

Những sự kiện đáng quan tâm nhất trong năm 2015 :

- BOKO HARAM :

Ngay từ đầu năm 2015, từ ngày 3 đến ngày 7 tháng 1. đã xảy ra một vụ thảm sát man rợ của tổ chức Boko Haram tại thị trấn Baga nằm ven hồ Chad ở miền bắc nước Nigeria, nơi mà phần lớn người dân sinh sống bằng nghề chài lưới.Tổ chức vũ trang Hồi giáo cực đoan này đã bất ngờ tấn công vào Baga, xả súng vô tội vạ vào cư dân, khoảng 2.000 người bị giết, bắt cóc hàng trăm phụ nữ.  Ngày 18/1, chúng lại tàn sát thêm 70 người ở Cameroon. Ngày 15, 17/6  chúng dùng bom tự sát giết hại gần 100 người.  Ngày 22,23/6 chúng tiếp tục tấn công làng Diffa, Region và Monguro giết hại hàng trăm người dân vô tội. Riêng trong năm 2014, chúng đã giết hại trên 10.000 người , làm 2,3 triệu người phải sơ tán, hàng trăm ngàn người đã phải chạy sang các nước láng giềng để tránh bạo lực.

Boko Haram là tên gọi của một nhóm người Hồi giáo cực đoan sống tại phía bắc Nigeria, do Mohammed Yusuf (sinh năm 1970) cầm đầu vào năm 2002 với mục đích tạo nên một thế đối lâp không thể cân bằng giữa cộng đồng người Hồi giáo ở phía Bắc và người Thiên Chúa giáo ở phía Nam Nigeria. Phong trào có ý thức hệ được truyền cảm hứng từ tổ chức Taliban ở Afghanistan ( một phong trào chính thống Hồi giáo Sunni Pashtun cực đoan, nghiêm khắc đối với phụ nữ, thống trị Afghanistan từ năm 1995, bị Mỹ và Anh loại bỏ khỏi quyền lực vào năm 2001). Sau khi Mohammed Yusuf bị bắt và bị bắn chết (30/7/2009),  Abubakar Shekau (khoảng 25 tuổi) được chọn lên làm thủ lãnh. Phiến quân này thể hiện sức mạnh thông qua việc bắt cóc, giết người, đánh bom trường học, nhà thờ. truyền bá tư tưởng thù địch phương Tây, hăm dọa sẽ tấn công nước Mỹ. là một lực lượng giết người tàn bạo bậc nhất ở Nigeria, nơi mà 60% của 173 triệu dân sống dưới mức 1$ mỗi ngày. Ngày 12/3, chúng tuyên bố liên minh với Nhà nước Hồi giáo (ISIL). Từ tháng 6/2013. Mỹ treo thưởng 7 triệu đô la cho những tình báo để bắt Shekau.

Chữ “Boko Haram” có nghĩa là cấm nền giáo dục phương Tây (Haram là cấm , Boko là theo giáo dục phương Tây),

(Các quốc gia cần chung sức để tiêu diệt bọn dã man này ?)

- CHARLIE HEBDO :

Vào ngày 7 tháng 1, ngay tại kinh thành Paris của nước Pháp, tạp chí châm biếm Charlie Hebdo bị khủng bố tấn công, khiến 12 người thiệt mạng và 11 người khác bị thương, sau đó 1 cảnh sát và 4 con tin ở 1 siêu thị bị bắn chết, gần 4 triệu người xuống đường, hàng chục lãnh đạo cao cấp thế giới tham gia biểu tình đoàn kết.

(Charlie Hebdo là một tờ báo nhỏ, phát hành chỉ có 60 ngàn bản mỗi tuần, được bán với giá 2,5 Euro. Nhiều người dù không theo đạo Hồi nhưng cũng không ủng hộ việc dùng những bức hình nhạo báng nhân vật được tôn thờ của 1 tôn giáo ra làm đề tài kinh doanh. Đối với người Pháp thì những bức biếm họa đó là biểu tượng cho tự do ngôn luận, nhưng đối với người Hồi giáo thì đó là điều cấm kỵ. Người xem những tấm hình đó có quyền phản đối hay ủng hộ, đó là quyền tự do cá nhân giống như quyền tự do ngôn luận cần được tôn trọng và bảo vệ, nhưng việc dùng bạo lực là hành động không thể dung thứ được. Nhập gia tùy tục ?

Truyền thông các nước trên thế giới ào ạt đưa tin tức này làm quần chúng lãng quên đi vụ thảm sát đẩm máu nhất trong lịch sử của Boko Haram vừa xảy ra trước đó. Số người chết kỷ lục (2.000 người) ở Nigeria không được quan tâm bằng vụ khủng bố với số người chết ít hơn (17 người) ở Pháp).

-NHÀ NƯỚC HỒI GIÁO  (IS)

Ngày 20/5, phiến quân IS đánh bật quân chính phủ ở phía tây thành phố Palmyra, Syria; nắm quyền kiểm soát toàn bộ thành phố, sát hại dã man những người chống đối. người dân tháo chạy khỏi thành phố cổ 2000 năm tuổi này, một di sản thế giới được UNESCO công nhận. Ngày 25/6, tổ chức này tiếp tục tấn công thành phố Kobani và Hasakeh ở Syria, đồng lúc đánh bom ở Baghdad ở Iraq, hơn 170 người chết, chúng cũng tấn công thành phố Sousse ở Tunisia, Sana’a ở Temen, Cairo ở Ai cập, Suruc ở Thổ Nhĩ Kỳ,…

Tổ chức IS còn được biết đến với tên gọi “Nhà nước Hồi giáo Iraq và Syria” (IDIS hoặc ISIS), Nhà nước Hồi giáo Iraq và ash-Sham, Daesh (theo tiếng Ả Rập), hay đơn giản là Nhà nước Hồi giáo (IS). là một tổ chức của nhóm chiến binh Jihad (thánh chiến) cực đoan theo đạo Hồi dòng Sunni, có nguồn gốc từ cuộc chiến tranh Iraq năm 2003. Khi Tổng thống Saddam Hussein bị lật đổ, dân Hồi giáo dòng Sunni mất quyền lực nên nổi dậy chống lại sự hiện diện của quân đội Mỹ.

Ban đầu IS bắt tay với al-Qaeda (tháng 10/2004) nhưng sau đó tách ra ( 2/2/2014). Sau khi 2 thủ lãnh của nhóm này bị giết (4/2010), Abu Bakr al-Baghdahi trờ thành thủ lãnh mới, rồi tự xưng là “Quốc Vương của Hồi giáo” vào ngày 29/6/2014. Trên lá cờ của IS có viết câu : “ Không có Chúa trời nào ngoài Thánh Allah” .

Abu Bakr al- Baghdahi sinh năm 1971, tại Iraq, có học vị là tiến sĩ nghiên cứu đạo Hồi ở đại học Baghdad. có đầu óc tổ chức, trước đây là tù nhân được Mỹ thả ra ở Iraq, ban đầu tham gia vào cuộc nội chiến Syria năm 2014 nhằm lật đổ chính phủ Syria, nhưng sau khi tràn sang Iraq chiếm được vài mỏ dầu lớn, nắm nguồn tài chính lớn trong tay thì quay ra tự xưng là quốc vương, tuyên bố thành lập một Nhà nước Hồi giáo thống nhất toàn Trung Đông. Tổ chức này tuyên bố lãnh thổ của họ bao gồm Iraq và Syria, với dự định tuyên bố lãnh thổ trong tương lai bao trùm cả khu vực Levant (gồm Liban, Israel, Jordan, Sip và nam Thổ Nhĩ Kỳ).

IS đưa lên mạng những clip video hình ảnh chém đầu, bắn vào đầu các binh lính, ký giả, nhân viên cứu trợ và ngay cả thường dân khác phái. một cách dã man, và những cảnh phá hủy các di sản văn hóa. Đối với IS, người Hồi giáo dòng Shia bị coi như là những kẻ phản đạo và sẽ bị trừng trị nếu không chấp nhận cải đạo sang Hồi giáo dòng Sunni. Lãnh đạo các nước Hồi giáo trên thế giới lên án hành động và tư tường của IS là hoàn toàn sai lầm đối với đường lối chân chính của đạo Hồi. Liên Hiệp Quốc cho rằng IS là 1 tổ chức khủng bố.

 Hiện nay, tổ chức này đang chiếm đóng 2 lãnh thổ ở Iraq và Syria có 10 triệu dân (3/2015) , nắm giữ 1 tài sản khổng lồ gần 3 tỷ đô la, làm chủ 10% trữ lượng dầu hỏa của Iraq và 60% của Syria và cả một khối dự trữ phốt phát lớn thứ nhì thế giới. Mỗi ngày thu được 2~3 triệu đô la nhờ bán dầu (bán cho ai?) và chúng bắt đầu thâu thuế người dân. Chúng đã xây dựng được một mô hình kinh tế tự lập, tự trả lương cho các tay súng, mua vũ khí và trang thiết bị quân sự hạng nặng. Chỉ trong vòng 3 tháng chúng đã chiếm được một nửa Iraq. Không chỉ có những người dân Iraq dòng Sunni tham gia vào hàng ngũ của chúng mà còn có rất nhiều người dân chấp nhận tham gia vào IS vì bị dồn vào đường cùng, vì muốn có tiền trang trải cuộc sống và hưởng những đải ngộ đặc biệt. Ngoài ra, nhiều nhóm Hồi giáo vũ trang khác cũng đã sáp nhập lại với IS. Điều đáng lo ngại là có khoảng 3000 người trẻ theo đạo Hồi đang sống ở các nước như Pháp, Tây Ban Nha, Bỉ, Anh, Nga, Úc, Canada,… tình nguyện tham gia, đã làm cho tầm hoạt động của chúng được mở rộng. Quân số hiện nay khoảng 260.000 ngàn quân nhưng sẽ tăng nhanh trong tương lai.

Để ngăn chận sự lan rộng của phiến quân khủng bố IS này, 30 quốc gia đã đồng ý tham gia một liên minh chống IS do Mỹ dẫn đầu và bắt đầu không kích phía bắc Iraq vào ngày 8/8/2014. Chính quyền Syria cũng đã bày tỏ sẵn sàng hợp tác để tiêu diệt IS, thế nhưng  Mỹ khẳng định không hợp tác với Tổng thống Bashar Al-Assad và yêu cầu ông phải ra đi. Trong khi đó Nga và Iran thì ủng hộ . Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Chuck Hagel tuyên bố (1/9/2014) sẽ gởi binh sĩ tới Iraq để tham chiến chống IS nhưng đã không được Tổng thống Obama tán thành. Tuy nhiên, ngày 1/12, lần đầu tiên sau 4 năm, Mỹ gởi 100 lính biệt kích đặc biệt tới tới Iraq để tấn công vào đầu não của IS.

 (Trước đây Mỹ, Anh, Pháp và Israel ủng hộ tổ chức này để lật đổ chính quyền độc tài của Tổng thống Basahr al-Assad nhưng rốt cuộc tổ chức này đã quay đầu chống lại. Nuôi ong tay áo ?).

- HY LẠP VỠ NỢ :

Hy Lạp đã chính thức vỡ nợ vì đã không thể thanh toán đúng hạn 1,7 tỷ USD cho Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), trở thành nền kinh tế phát triển đầu tiên vỡ nợ trước IMF. Nguyên nhân lớn nhất dẫn đến vỡ nợ là do sự phụ thuộc quá lớn của nước này vào các nguồn trợ cấp của nước ngoài, chính phủ chi tiêu ồ ạt, vận hành thiếu hiệu quả, quản lý công nợ yếu kém, thiếu minh bạch. Sự sụp đổ của Hy Lạp đã khiến đổng USD tăng mạnh so với euro.

(Một bài học cho những quốc gia có nợ nước ngoài ở mức cao, tham nhũng, lãng phí tiền thuế của dân, thả lỏng để tầng lớp giàu có trốn thuế và không nắm được khả năng trả nợ của mình. Việt Nam có tổng nợ công là 110 tỷ USD, chiếm tỷ lệ 59% so với GDP là 186,2 tỷ USD ).

- TỔNG BÍ THƯ NGUYỄN PHÚ TRỌNG THĂM HOA KỲ :

Ngày 7/7, lần đầu tiên trong lịch sử Tổng Bí thư đảng Cộng sản Việt Nam hội đàm với Tổng thống Hợp chủng quốc Hoa Kỳ, do lời mời của Tổng Thống Obama. Trong chuyến thăm này Việt Nam và Hoa Kỳ đã ký 4 văn kiện hợp tác trong các lãnh vực tài chánh, hàng không dân dụng, thuế quan và hợp tác gìn giữ hòa bình Liên Hiệp Quốc.

(Hợp tác 2 bên cùng có lợi?)

- CHỦ TỊCH TRUNG QUỐC THĂM VIỆT NAM :

Từ ngày 5 đến 6/11, theo lời mời của Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Phu nhân Bành Lệ Viện đã đến thăm Việt Nam. 21 phát đại bác được bắn ra để chào đón. Nhiều cuộc biểu tình phản đối chuyến thăm này đã bị công an giải tán nhanh chóng.

(Chuyện nhỏ của nước lớn là chuyện lớn của nước nhỏ. Khi nào “Châu về Hợp phố” thì khi đó mới có hữu nghị thật sự chăng?)

- KHỦNG HOẢNG TỊ NẠN TẠI CHÂU ÂU :

Sau khi Mỹ mở chiến dịch tấn công vào Iraq nhằm lật đổ chính quyền độc tài Saddam Hussein vào ngày 20/3/2003, đất nước Iraq trở nên hổn độn do những bạo lực của các lực lượng nổi dậy phần nhiều là người Sunni theo Hồi giáo và các tay súng của mạng lưới khủng bố Al-Qaeda. Khoảng 2 triệu người dân Iraq đã phải di tản vào các trại tỵ nạn hay các nước lân cận ( Syria, Jordan, Egypt, Lebanon, Kuwait, Iran, Turkey) để trách bạo lực.

Và kể từ khi xảy ra xảy ra những cuộc nổi dậy vào năm 2011 đến nay, các nước Ai cập, Lybya,Syria,Yemen,…đều trở nên bất ổn . Riêng tại Syria, những xung đột kéo dài do vì một bên là chính quyền của Tổng thống Basahr al-Assad được Nga và Iran ủng hộ với một bên là phe đối lập được các nước phương Tây và khối Á rập ủng hộ trước đó. Cuộc chiến càng trở nên tồi tệ và phức tạp hơn khi nhóm Nhà nước Hồi giáo (ISIL) quá khích thành hình. Liên Hiệp Quốc bất lực trong việc tìm ra giải pháp hòa bình cho Syria. Hơn 4,5 triệu người Syria đã phải chạy trốn qua xứ lân cận để thoát cảnh hiểm nguy.

Do số lượng người di dân ngày càng đông, các trại tập trung không đủ khả năng cung cấp lương thực và dịch vụ y tế. Nhiều người tị nạn bắt đầu tìm cách đi xin tị nạn ở các nước Châu Âu giàu có hơn. Bất chấp nguy hiểm, họ chọn cách băng qua Địa Trung Hải bằng xuồng cao su và tàu cũ kỹ thông qua dịch vụ của những kẻ buôn người. Khoảng 3.800 người đã bị chết đuối. Không chỉ có người di tản Syria mà có nhiều người di tản từ Iraq, Afghanistan, Nigeria, Sudan và Senegal cũng tham gia hành trình nguy hiểm này, tạo nên môt cuộc khủng hoảng di cư với số lượng người (hơn 6 triệu) ở mức cao nhất kể từ Thế chiến Thứ 2 đến nay.

Khi đến Châu Âu, người tị nạn bị ép phải ở lại nơi mà họ vừa mới đặt chân đến theo hiệp ước Dublin. Thế nhưng số lượng người tị nạn ngày càng đông đã gây áp lực lên các nước ở vùng biên giới. Một trong những nước đó là Hy Lạp, vốn đang trong tình trạng suy thoái kinh tế. Hòn đảo Lesbos , địa điểm du lịch nổi tiếng của Hy Lạp, trở nên xấu xí với hình ảnh 13 ngàn người tị nạn vạ vật, ốm đói. Lúc đầu Liên minh Châu Âu không đoàn kết san sẽ gánh nặng này, một số các quốc gia từ chối không nhận người tị nạn, do đó các nước vùng biên giới phải tự mình vật lộn với lượng người tị nạn quá đông này. Thế nhưng, mọi chuyện bắt đầu đổi khác khi hình ảnh của 1 bé trai Syria nằm chết úp mặt trên bãi biển Thổ Nhĩ Kỳ được giới truyền thông đăng tải, đã làm cho cả thế giới phải động lòng, các nước giàu có ở Châu Âu như  Đức, Pháp, Thụy Điển, Ý, Thụy Sĩ, Bỉ…mới bằng lòng mở cửa tiếp nhận người tị nạn để chia sẻ với các nước vùng biên giới. Đức là quốc gia tiếp nhận người tị nạn cao nhất. Mỹ tuyên bố tiếp nhận 10 ngàn người, Úc tiếp nhận 12 ngàn người. Malaysia tiếp nhận 3 ngàn người, tân chính quyền Canada cũng đã hứa sẽ tiếp nhận 25 ngàn người tị nạn Syria.

Việc tiếp nhận những người tị nạn đã trở thành đề tài gây tranh cãi ở nhiều quốc gia. nhất là sau vụ khủng bố Paris. 10 tiểu bang của Mỹ từ chối nhận người tị nạn, Ba Lan ngưng tiếp nhận người tị nạn. Tại Hội nghị thượng đỉnh G20, Tân Thủ tướng Canada Justin Trudeau khẳng định sẵn sàng đầy mạnh phần đóng góp của nước này trong công tác tiếp nhận 25.000 người di cư cho tới ngày 1/1/2016. Mặc dù có khoảng 30.000 người dân Québec đã ký tên vào bản kiến nghị yêu cầu chính phủ tạm ngưng chương trình tiếp nhận người tị nạn trước mối quan ngại khủng bố.

Chỉ vài giờ sau cuộc tấn công khủng bố ở Paris, đêm 13/11, một vụ cháy lớn đã xảy ra tại khu trại jungle cho người tị nạn ở gần Calais, Pháp, 40 lều trại đã bị cháy sạch, môt nhóm người địa phương phản đối người nhập cư , tự xưng là “Sự giận dữ của Calais” đã đăng trên mạng những đoạn video về vụ cháy. Trên các trang mạng xã hội, nhiều người cho rằng không nên trút sự tức giận lên những người tỵ nạn và kêu gọi không đổ lỗi cho người tị nạn và người Hồi giáo, họ cũng chính là nạn nhân và đang chạy trốn nạn khủng bố.

(Mọi việc xảy ra đều có nguyên nhân của nó)

- TỔNG TUYỂN CỬ Ở MYANMAR :

Ngày 8/11/2015, lần đầu tiên trong 25 năm qua, cử tri Myanmar được tự do đi bầu trong bầu không khí hòa hợp, không xảy ra xô xát. Đây là một bước tiến cải cách của chính quyền quân sự do Tổng thống Thein Sein cầm đầu. Kết quả là Đảng Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ (NLD) của bà Aung San Suu Kyi đã giành được thêm 96 ghế trong tổng số 106 ghế . Đảng Liên minh Đoàn kết và Phát triển (USDP) cầm quyền chỉ giành được có 6 ghế . Có tất cả 6.038 ứng cử viên thuộc 91 đảng phái và 310 ứng cử viên độc lập đã tham gia tranh cử. Như vậy, tổng cộng NLD giành được 880 ghế (77,3% ) , 254 trong Hạ viện , 135 trong Thượng viện và 474 trong nghị viện bang và cấp vùng, có đủ điều kiện thành lập một chính phủ mới.

Theo hiến pháp của Myanmar thì phía quân đội có đến 25% số ghế ở 2 viện của quốc hội mà không cần qua bầu cử. Hai nhóm nghị sĩ ở lưỡng viện (75%) và quân đội (25%) sẽ cử ứng viên cho chức tổng thống để quốc hội bỏ phiếu. Dự kiến sẽ được công bố vào tháng 3/2016. Bà Aung San Suu Kyi sẽ không trở thành Tổng thống vì có chồng là người nước ngoài, theo hiến pháp Myanmar qui định. Tuy nhiên, nếu kết quả tổng tuyển cử này được phía quân đội chấp thuận và chuyển giao chính quyền thì bà sẽ đóng vai trò người lãnh đạo tối cao trong chính phủ Myanmar.

Myamar là một nước có dân số 55 triệu, hàng năm xuất khẩu 1 triệu tấn gao, kinh tế đang có chiều hướng phát triển tốt, đã thoát khỏi danh sách những quốc gia nghèo nhất thế giới vào năm 2011 khi thu nhập bình quân đầu người vượt 1000 USD.  Đạt được 1.228 USD vào năm 2014. Dư kiến sẽ tăng lên tới 2.000 USD vào năm 2021, bằng với Việt Nam mình. Hiện nay, Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc đang tích cực đầu tư vào đất nước còn mới mẻ này.

(Một tấm gương cho những quốc gia muốn cải cách, dân chủ hóa đất nước mà không xảy ra bạo động ?)

- KHỦNG BỐ TẤN CÔNG PARIS :

Thứ sáu ngày 13/11/2015, trong lúc Tổng thống Pháp đang xem trận đá banh giữa 2 đội tuyển Pháp và Đức thì 1 tiếng nổ rất lớn phát ra gần sân vận động State de France, 5 phút sau lại thêm 1 tiếng nổ khác. 2 đòn đánh bơm tự sát phối họp với một loạt vụ xả súng ở 6 địa điểm khác nhau (phòng hòa nhạc Bataclan, nhà hàng, quán cà phê, bar,…) tại Paris, làm 129 người chết, 352 người bị thương, gây ra tình trạng hoảng loạn chưa từng có. Được xem là một ngày đẫm máu nhất của nước Pháp. Tổng thống Hollande tuyên bố :”Đây là “một hành động chiến tranh do IS thực hiện , nước Pháp sẽ tấn công IS không khoan nhượng trên mọi lãnh thổ”. 3 ngày sau đó, giới chức Pháp xác nhận kẻ chủ mưu tấn công khủng bố là Abdelhamid Abaaoud, 27 tuổi, sống tại thủ đô Brussels, mang 2 quốc tịch Bỉ và Maroc, lớn lên tại Molenbeek-Saint-Jean là nơi có cộng đồng Hồi giáo lớn, đã từng vào tù về phạm luật công cộng. một đao phủ năng động nhất của Nhà nước Hồi giáo (IS) ở Syria.

Kể từ khi xảy ra vụ xả súng tòa soạn tạp chí Charlie Hebdo vào đầu năm 2015, chính phủ Pháp đã áp dụng nhiều biện pháp ngăn ngừa nhưng vẫn không thể ngăn chặn được bởi vì: -Nhóm khủng bố lẫn lén trong dòng người tị nạn xâm nhập vào châu Âu để tiến hành các cuộc khủng bố. - Ngay chính trong nước Pháp, đã có ít nhất 500 công dân Pháp đã rời Pháp để tham gia lực lượng IS. Trong số đó, có khoảng 250 người đã trở lại Pháp để thực hiện mục tiêu tấn công của tổ chức IS. Sở dĩ nước Pháp trở thành mục tiêu tấn công của các phần tử cực đoan Hồi giáo là vì nước này có mối liên hệ lâu dài với cộng đồng Hồi giáo hơn bất cứ quốc gia châu Âu nào.Trước kia, Pháp xâm chiếm và cai trị các nước Bắc Phi như Algerie, Ma Rốc, Tunisia,… đã tiếp nhận nhiều di dân Hồi giáo châu Phi. Một đền thờ Hồi giáo rộng lớn đã được xây dựng tại Paris vào năm 1926. Sau thế chiến thứ 1, Pháp nắm quyền kiểm soát Lebanon và Syria.Vào những năm 1960, 1970 nhiều lao động ở Bắc Phi đến Pháp xin làm việc trong các nhà máy thuộc khu nghèo nàn ở Paris hay vùng công nghiệp phía bắc. Các nhà máy về sau đóng cửa nhưng những người nầy vẫn ở lại Pháp , tạo nên một cộng đồng Hồi giáo lớn , hiện nay tín đồ Hồi giáo có khoảng 5 triệu dân trong số 65 triệu dân Pháp . -Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng gần đây Pháp tham gia tích cực vào cuộc chiến chống khủng bố cũng là 1 phần nguyên nhân khiến nước này nằm trong tầm ngắm của các phần tử cực đoan.

 Ngày 2/12, lần đầu tiên cảnh sát Pháp đã đóng cửa 3 nhà thờ Hồi giáo và bắt giữ 232 người theo luật khẩn cấp vừa được thông qua . Kể từ sau vụ khủng bố ở Paris, nhà chức trách Pháp đã thực hiện hơn 2000 vụ đột kích trên toàn quốc và tịch thu 334 vũ khí.

(Những kẻ khủng bố đều là những tín đồ Hồi giáo nhưng Hồi giáo không phải là khủng bố,trên thế giới có 1,57 tỷ tín đồ Hồi giáo. Ngoài ra, việc kiểm soát súng không chặt chẽ cũng là phần thiếu sót của các chính phủ. Dù sao đi nữa, việc giết hại người dân vô tội của bọn khủng bố này là tội ác không thể dung thứ )    

Nhận định :

Trong khi những lo ngại về tình hình bất ổn ở Ukraine (từ 23/2/2014) có thể leo thang đưa đến chiến tranh , chưa được giải quyết ổn thỏa thì thế giới lại phải đối diện tiếp 2 biến cố đáng lo ngại hơn. Đó là : “Khủng hoảng tị nạn và Khủng bố”.

Khủng hoảng tị nạn tại châu Âu hiện nay là hậu quả của những xung đột và khủng bố kéo dài trong nhiều năm qua tại các quốc gia ở vùng Trung Đông và Bắc Phi. Trước đây, ở những quốc gia này thường xuyên xảy ra nhiều xung đột do mâu thuẫn giữa các giáo phái , tranh giành quyền lực, chênh lệch giàu nghèo.Thế nhưng từ khi có sự can thiệp của các nước lớn, tình hình chính trị trở nên phức tạp, xung đột càng khốc liệt hơn vì nhờ được trang bị những vũ khí hạng nặng.  Không những thế mà còn tạo ra cơ hội để các nhóm nổi dậy kích động người dân, nhất là những người trẻ quá khích mang lý tưởng bảo vệ tôn giáo truyền thống, đứng lên chống lại tôn giáo ngoại bang, lợi dụng để chính nghĩa hóa cho việc nổi loạn của mình. Những kẻ quá khích này được tuyên truyền tham gia thánh chiến để bảo vệ uy quyền của đấng tiên tri Muhammad mà chúng tôn thờ và để phục hồi lại sức mạnh cho đạo Hồi, trả thù cho những bốc lột mà các đế quốc phương Tây đã gây ra trên đất nước của họ trước đây. Chúng dùng mọi hành vi bạo lực để đạt được mục đích, không quan tâm đến sự an toàn của người dân vô tội. Từ đó phát sinh ra khủng bố.

Dùng vũ lực để lật đổ một chế độ độc tài tàn ác là một việc đầy gian nan, nhưng việc tạo dựng một chính quyền mới sau đó có khả năng liên kết mọi thành phần, được người dân ủng hộ, ổn định đất nước lại là một việc khó khăn gấp bội lần. Bởi vì môt khi nhóm khủng bố này bị tiêu diệt thì một nhóm khủng bố khác sẽ xuất hiện sau đó (al-Qeada suy yếu thì ISIS vùng lên). Vì vậy, cuộc chiến chống khủng bố là một cuộc chiến gay go và có thể kéo dài triền miên. Chiến thắng bằng vũ lực chưa hẳn là một chiến thắng hoàn toàn, nhưng chiến thắng nhân tâm mới thật sự là một chiến thằng có ý nghĩa, toàn diện và lâu dài ?

Trong chiến tranh, không sao tránh khỏi những tội ác chồng chất lên nhau, người thắng trận có thể quên đi hận thù trong quá khứ nhưng người thua trận khó quên đi những khổ đau, mất mát phải gánh chịu do người thắng gây ra. Sở dĩ người Canada gốc Anh (kẻ thắng trận) vẫn có thể chung sống hòa bình với người dân Canada gốc Pháp (kẻ thua trận), một phần là nhờ người thắng đã chấp thuận những thỏa hiệp bình đẳng, tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng cũng như văn hóa của người thua. Ở những quốc gia mà người thắng trận luôn xem người thua trận là kẻ thù, cưỡng ép người thua phải thay đổi văn hóa, tôn giáo và đối xử bất công thì nơi đó sẽ phát sinh ra chống đối và khủng bố ?

Dù muốn hay không thì cộng đồng châu Âu cũng phải tiếp nhận dòng người tị nạn vì lý do nhân đạo. Những người tị nạn khốn khổ này đến từ các nước đang có chiến tranh, xung đột và khủng bố, họ đã bị cướp hết tài sản và ngay cả người thân, đến 1 đất nước mới với hai bàn tay trắng. Điều duy nhất mà họ mang theo là tôn giáo của họ (Hồi giáo). Rồi đây cộng đồng châu Âu sẽ bị chia rẽ, đổ lỗi cho nhau do bởi làn sóng người tị nạn này và sẽ xảy ra xung đột giữa người dân bản xứ bảo thủ với người tị nạn do khác biệt tôn giáo ?

Để kết thúc bài viết này, xin được phép ghi lại những câu nói hay của người xưa như sau:

-Cả thế giới tràn ngập thống khổ. Nó cũng tràn ngập chiến thắng.

-Chiến thắng thật sự và bền lâu là chiến thắng của hòa bình, không phải của chiến tranh.

-Đừng làm những gì mình không muốn người khác làm lại cho mình.

-Tha thứ là sự trả thù vinh quang.

Cầu mong năm 2016 sẽ là một năm yên lành và thịnh vượng đối với mọi người.

Montréal, ngày 7/12/2015

Ngô Khôn Trí