|

Năm 2013
Ngô Khôn Trí (Exryu
Canada)
Thời gian qua nhanh như “bóng câu qua
cửa sổ”, nhiều sự việc thoáng qua rồi vụt biến mất . V́ thế bài này
được viết ra để lưu lại những điểm nổi bật xảy ra trong năm 2013.
Năm 2013 là một năm được ghi nhận có
nhiều hiện tượng và nhiều sự kiện đáng chú ư xảy ra đối với 7,2 tỷ
người trên quả địa cầu.
Hiện tượng đáng quan tâm nhất trong năm
2013 là nhiều trận băo và mưa lớn dài ngày gây ra nhiều trận lũ lụt
lớn chưa từng thấy với triều cường cao kỷ lục, không chỉ xảy ra ờ
Việt Nam ḿnh mà c̣n xảy ra ở khắp mọi nơi trên thế giới. Theo báo
cáo của hăng tái bảo hiểm Thụy Sĩ Swiss Re, trong năm 2013, thế giới
thiệt hại khoảng 130 tỷ USD v́ thảm họa tự nhiên.
Mưa liên tục từ ngày 1 đến ngày 3 tháng
4 năm 2013 tạo ra một cơn lũ tồi tệ nhất trong lịch sử La Plata ở
đông bắc tỉnh Buenos Aires, Argentina đă cướp đi 86 sinh mạng, nhấn
ch́m 60 000 ngôi nhà, 350.000 người bị ảnh hưởng, gây tổn thất ước
tính lên hơn 5 tỷ USD..
Ngày 8/11/2013, một cơn băo mạnh nhất
trong lịch sử có tên là Haiyan (Hải Yến, băo số 14), có sức gió lên
đến 315 km/giờ, tàn phá Philippines, gây 6000 người chết, 26 233
người bị thương, 1779 người mất tích, khoảng 4,3 triệu người bị ảnh
hưởng trên khắp 36 tỉnh và hàng ngh́n nhà cửa đă bị phá hủy, sau đó
đổ bộ vào miền Trung Việt Nam, gây ra lũ lụt làm 28 người chết, 80
ngàn người phải sơ tán. Tổng thiệt hại kinh tế là 6,5-14,5 tỷ USD.
Cháy rừng cũng là vấn nạn của thế giới
trong những năm gần đây. Ngay từ đầu năm đến nay, tại Úc đă xảy ra
nhiều trận cháy rừng kinh hoàng, được xem là tồi tệ nhất tại nước
này trong thập kỷ qua. Ở Mỹ cũng vậy, hàng năm xảy ra từ 60 đến 80
ngàn vụ cháy rừng, thiêu hủy từ 1,3 đến 4 triệu hecta.
Khoảng 1200 trận động đất xảy ra trong
năm 2013. Hai trận lớn nhất được ghi nhận là trận động đất có cường
độ 8,2 độ Richter xảy ra ở ngoài khơi bờ biển phía Đông nước Nga vào
ngày 24/5 và trận gây chết người nhiều nhất, có cường độ 7,7 độ
Richer tại Balochistan, Pakistan vào ngày 24/9, gây 825 người chết.
Sao băng Chelyabinsk: Ngày 15/2/ 2013,
một thiên thạch đă bay vào bầu khí quyển Trái Đất trên bầu trời nước
Nga và đă trở thành một quả cầu lửa. Tốc độ bay: 54.000 kilômét một
giờ (34.000 mph), gấp 44 lần vận tốc âm thanh, sức nổ mạnh gấp 20-30
lần so với vụ nổ hai quả bom nguyên tử tại Hiroshima và Nagasaki,
gây 1200 người bị thương, 3.000 ṭa nhà trong sáu thành phố trong
khu vực bị hư hại.
Sự kiện mang tính lịch sử được thế giới
chú ư nhất là sự ra đời của nghị quyết 2118 của Liên Hiệp Quốc, được
15 thành viên của Hội Đồng Bảo An nhất trí thông qua vào ngày
27/9/2013. Nghị quyết này không cho phép bất kỳ biện pháp trừng phạt
hoặc can thiệp quân sự của nước ngoài vào Syria với điều kiện là
chính quyền Tổng thống Syria Bashar al-Assad phải tuân thủ kế hoạch
giải trừ vũ khí hóa học. Sự kiện này được đánh giá là “một tin tức
đầy hi vọng đầu tiên” cho cuộc xung đột kéo dài 30 tháng qua ở Syria
khiến hơn 100.000 người thiệt mạng, khoảng 6,5 triệu người phải rời
khỏi quê hương để đi lánh nạn, trong số đó có tới 1 triệu trẻ em.
Tại Việt Nam ḿnh, ngoài hiện tượng băo
lụt chưa từng có với triều cường cao kỷ lục, tin tức về việc xét xử
vụ tham ô tài sản quốc gia gây thiệt hại trên 366 tỷ đồng của Ban
Giám Đốc công ty hàng hải Vinalines, được mọi người Việt Nam, trong
và ngoài nước, quan tâm nhiều nhất. Sau 2 năm, kể từ ngày cơ quan
Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố vụ án tham ô tài sản xảy ra tại
1 c/ty TNHH sửa chữa tàu biển thuộc Tổng công ty Hàng hải Vinalines.
Chiều ngày 16/12, Ṭa án thành phố Hà Nội đă tuyên án tử h́nh hai bị
cáo chính của vụ án tham nhũng này là Dương Chí Dũng, nguyên Cục
trưởng Cục hàng hải và Mai Văn Phúc, nguyên Tổng giám đốc Vinalines
. Ngoài ra, 8 bị cáo khác của vụ án bị tuyên phạt án tù từ 4 năm đến
22 năm.
Gian lận, tham nhũng và trốn thuế là
những vấn đề nghiêm trọng của hầu hết các quốc gia trên thế giới bởi
v́ nó làm giảm thu ngân sách của quốc gia, gây nên nhiều hiện tượng
tiêu cực trong xă hội, tạo nên khủng hoảng kinh tế làm cho cuộc sống
của người dân trở nên khốn đốn. Trong năm 2013, nhiều vụ gian lận
“khủng” bị phanh phui như sau:
-Ngày 5/1 : Ngân hàng lâu đời của Thụy
Sĩ, Wegelin & Co. bị chính quyền Mỹ phạt 57,8 triệu USD v́ đă cho
phép 100 khách hàng Mỹ trốn lậu thuế trị giá 1,2 tỷ USD mà không
thông báo.
- Ngày 11 / 1 : 10 ngân hàng lớn của Mỹ
bị phạt gần 20 tỷ USD v́ đă lạm dụng thế chấp và tịch biên nhà trái
pháp luật trong cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, khiến hàng
triệu người Mỹ bị mất nhà cửa. Họ là những thủ phạm chính gây ra
cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008.
-Ngày 22/10 : Đại gia bất động sản Hàn
Quốc, chủ đầu tư ṭa nhà cao nhất Việt Nam – Keangnam Vina bị buộc
phải thừa nhận vi phạm chuyển giá với giá trị phải điều chỉnh tới
1.220 tỷ đồng. Đại gia này bị truy thu thuế thu nhập doanh nghiệp
lên tới 95,2 tỷ đồng.
-Ngày 20/11: Ngân hàng JP Morgan Chase
bị phạt 13 tỷ USD (6 tỷ bồi thường cho các nhà đầu tư, 4 tỷ hỗ trợ
chủ nhân các ngôi nhà thế chấp đang gặp khó khăn và số c̣n lại là
khoản tiền phạt).
-Ngày 4/12 :.6 ngân hàng lớn của Mỹ,
châu Âu bị EU phạt số tiền kỷ lục 1,71 tỷ euro (2,3 tỷ USD) v́ tội
thao túng chuẩn lăi suất chủ chốt vốn để xác định giá trị tài sản
thế chấp và các tài sản khác.
Chỉ số trung b́nh công nghiệp Dow Jones
của thị trường chứng khoán Mỹ (sở giao dịch chứng khoán lớn nhất thế
giới tính về giá trị) đă vượt mức 14.000 điểm, lần đầu tiên kể từ
khi xảy ra vụ khủng hoảng tài chánh vào năm 2007 và đă đạt đến
mức:cao nhất trong lịch sử (16.174,50 điểm) vào cuối tháng 11 vừa
qua. Tỉ lệ thất nghiệp ở Mỹ trong tháng 11 đă hạ xuống c̣n 7%. Theo
đó, chỉ số chứng khoán Nikkei 225 của Nhật cũng đạt trị số cao nhất
trong ṿng 5 năm qua vào ngày 5/4. Giá vàng rơi từ 1.657 USD (1
Jan.) xuống 1.235 USD (10 Dec.) giảm trên 28%.
Công ty sản xuất máy bay Boeing của Mỹ
ngày 18/6 đă chính thức giới thiệu mẫu máy bay Dreamliner 787-10,
loại máy bay phản lực hiệu quả nhất trong lịch sử, tại Triển lăm
Hàng không Paris. Boeing cho biết đă nhận được đơn đặt hàng 102 máy
bay Dreamliner 787-10 từ năm công ty hàng không lớn trên thế giới.
Trị giá lên đến 30 tỷ đô la.
Doanh số bán xe tại Trung Quốc trong năm
nay tăng 21% lên 16 triệu chiếc, đưa nước này trở thành thị trường
tiêu thụ ôtô nhiều nhất thế giới. Trong khi doanh số bán xe hơi tại
Mỹ tăng 7% lên 15,5 triệu chiếc.
Tập đoàn Shuanghui International
Holdings của Trung Quốc (TQ) mua công ty Smithfield Foods với giá
7,1 tỉ USD, bao gồm cả các khoản nợ ṛng của hăng chế biến thịt lợn
lớn nhất nước Mỹ này.
Ngân hàng Công Thương TQ (ICBC) đă vượt
qua tập đoàn ExxonMobil của Mỹ để trở thành công ty đại chúng lớn
nhất thế giới. lợi nhuận mang về 37,8 tỉ đô-la. (ngày 17/4).
Tập đoàn viễn thông Verizon (Mỹ) chi 130
tỉ USD "mua đứt" đối tác Vodafon (Anh). Đây là thỏa thuận kinh tế
lớn thứ 3 trong lịch sử thế giới, sau "kỷ lục" do chính Vodafone
thiết lập năm 1999 khi mua công ty Mannesmann của Đức với giá 203 tỉ
USD và vụ tổ hợp truyền thông Online Mỹ (AOL) chi 181 tỉ USD giành
quyền kiểm soát tập đoàn đồng hương Time Warner năm 2000 (ngày 4/9).
Công ty mạng hàng đầu của Nhật Bản là
SoftBank Corp mua lại 70% cổ phần của Sprint Nextel - tập đoàn di
động lớn thứ ba tại Mỹ - với mức giá 20,1 tỉ USD (ngày 7/6).
Australia và TQ đă nhất trí để đồng tiền
của nhau được trực tiếp chuyển đổi, đưa đồng Đôla Australia (AUD)
trở thành đồng tiền thứ ba được hoán đổi không cần qua một đồng tiền
trung gian với Nhân dân tệ và ngược lại. Trước đồng AUD, chỉ có đồng
USD và đồng Yên Nhật được hoán đổi trực tiếp với đồng Nhân dân
tệ.(ngày 9/4).
Trung Quốc đang có kế hoạch cắt giảm
việc nắm giữ đồng USD. Ngày 20/11, TQ thông báo dự định thay đổi
việc duy tŕ dự trữ ngoại tệ rủi ro bằng tiền USD và chuyển sang các
loại tiền tệ khác.
Trong khi Mỹ xúc tiến TPP (Hiệp định Đối
tác Kinh tế Chiến lược xuyên Thái B́nh Dương) đối với 12 thành viên
của ḿnh và Trung Quốc triển khai RCEP (Đối tác Kinh tế Toàn diện
Khu vực) với 16 thành viên. Ngày 7/12, lần đầu tiên kể từ ngày thành
lập, Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) đă đạt được một thỏa thuận
toàn diện nhằm đẩy mạnh giao thương, giúp giảm bớt rào cản xuất khẩu
đối với các nước nghèo, đồng thời cho phép các nước đang phát triển
được mở rộng quy mô chương tŕnh trợ giá để đảm bảo nguồn cung cấp
lương thực, đóng góp gần một ngh́n tỷ đôla cho nền kinh tế toàn cầu.
Tổng giám đốc WTO Roberto Azevedo nhận định: "Lần này, tất cả các
quốc gia thành viên đă đạt được sự thống nhất. Chúng ta đă thực sự
đưa từ 'Thế giới' trong tên gọi của WTO về đúng nghĩa của nó."
Ngày 8 và 9/6, Tổng thống Mỹ Barack
Obama và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận B́nh đă có 2 buổi gặp mặt và
hội đàm tại bang California, Mỹ. Ông Obama nói ông hoan nghênh sự
trỗi dậy của một Trung Quốc ḥa b́nh và muốn có một “trật tự kinh tế
nơi các quốc gia áp dụng những luật lệ chung”. Ông Tập nói ông và
ông Obama hội kiến để “vạch ra tương lai của mối quan hệ Trung - Mỹ
và vẽ ra kế hoạch chi tiết cho mối quan hệ này”. và “Thái B́nh Dương
bao la đủ không gian cho hai quốc gia lớn như Mỹ và Trung Quốc”. Cố
vấn an ninh quốc gia Mỹ, ông Tom Donilon, đánh giá cuộc hội đàm “rất
thân mật, mang tính xây dựng, đề cập tới phạm vi rộng bao gồm nhiều
vấn đề và mang tính tích cực” cho mối quan hệ quan trọng giữa hai
siêu cường vốn dĩ gai góc và cần thường xuyên củng cố. Tuy nhiên,
các chuyên gia nghiên cứu chính trị nhận định rằng những tuyên bố mà
các nhà lănh đạo Mỹ và Trung Quốc cùng các phụ tá đưa ra trong cuộc
gặp không chính thức kéo dài 2 ngày tại California, Mỹ chứng tỏ
những bất đồng giữa hai quốc gia vẫn c̣n khá sâu sắc.
Ngày 20/6, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang
hội kiến với Thủ tướng Quốc vụ viện Trung Quốc Lư Khắc Cường. Việt
Nam và Trung Quốc đă thỏa thuận thúc đẩy hợp tác với mục tiêu nâng
kim ngạch thương mại lên 60 tỷ USD vào năm 2015. Về vấn đề trên biển,
hai bên nhất trí duy tŕ tiếp xúc, đối thoại, xử lư thỏa đáng những
vấn đề nảy sinh thông qua các biện pháp ḥa b́nh.
Ngày 25/7, tại Nhà Trắng ở Washington,
Tổng thống Barack Obama đă có 1 cuộc hội đàm với Chủ tịch nước
Trương Tấn Sang . Đây là cuộc gặp song phương lần đầu tiên giữa hai
nhà lănh đạo Hoa Kỳ và Việt Nam. Nội dung trao đổi: - Thiết lập một
mức độ tôn trọng và tin tưởng nhau trên quan hệ đối tác toàn diện
giữa hai nước, từ thương mại đến hợp tác quân sự, công tác đa phương
về các vấn đề như trợ giúp thiên tai, trao đổi khoa học và giáo dục.-
Hiệp định đối tác xuyên Thái B́nh Dương (TPP).- Các nỗ lực giải
quyết trong ḥa b́nh những vấn đề trên biển đă xảy ra ở Biển Nam
Trung Hoa và các nơi khác ở châu Á - Thái B́nh Dương.- Những thách
thức mà tất cả chúng ta đối mặt trong các vấn đề nhân quyền.- Những
nỗ lực đă có để giải quyết các vấn đề di sản chiến tranh.
Quan hệ Nhật - Trung ngày càng trở nên
căng thẳng từ khi Nhật Bản quốc hữu hóa ba đảo trong quần đảo
Senkaku/Điếu Ngư hồi tháng 9/2012. Mâu thuẫn, sau một thời gian giảm
nhẹ, lại tăng lên vào cuối tháng 10 năm nay, khi hai nước lao vào
cuộc khẩu chiến với những lời tố cáo và đe dọa cũng như liên tục
tiến hành diễn tập quân sự gần khu vực tranh chấp. Ngày 23/11: Trung
Quốc tuyên bố thiết lập Vùng Nhận dạng Pḥng không (ADIZ) trên biển
Hoa Đông, nhằm khẳng định chủ quyền” đối với quần đảo đang tranh
chấp Senkaku/Điếu Ngư . Nhật cảnh cáo Trung Quốc. Mỹ hứa sẽ bảo vệ
đồng minh Nhật. Để chủ động hơn, ngày 17/12, Nhật quyết định tăng 5%
chi tiêu quân sự (khoảng 240 tỷ đô la Mỹ) trong ṿng 5 năm tới.
Chi tiêu quốc pḥng của châu Á lần đầu
tiên vượt qua châu Âu. Năm 2012, ngân sách quốc pḥng của Trung Quốc
đă lên đến 166 tỷ USD, tăng hơn gấp đôi trong ṿng 5 năm qua, đứng
hàng thứ 2 trên thế giới, sau Mỹ (682 tỷ USD). Thứ 3 là Nga : 97 tỷ
USD. Ấn Độ thứ 8: 46 tỷ USD (là quốc gia nhập vũ khí nhiều nhất thế
giới). Ngân sách quốc pḥng khu vực châu Á liên tục tăng đạt ngưỡng
287,4 tỉ USD (năm 2012). Một phần của số tiền này được dùng để mua
máy bay chiến đấu, tàu ngầm, tàu chiến, tên lửa, đan dược; tạo thành
một thị trường béo bở cho các nước sản xuất vũ khí (Mỹ, Nga, Đức,
Pháp, Anh, Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỷ, Ḥa Lan, Thụy Điển, Ư, Do Thái).
Tổng thống Mỹ Barack Obama và người đồng
nhiệm Iran Hassan Rouani đă có cuộc hội đàm qua điện thoại (ngày
27/9). Đây là cuộc nói chuyện đầu tiên giữa nguyên thủ 2 nước trong
hơn 30 năm, cho thấy những nỗ lực theo đuổi một thỏa thuận về chương
tŕnh vũ khí hạt nhân của Iran.
Ngày 24/11: Iran và nhóm 6 nước gồm Mỹ,
Pháp, Đức, Anh, Trung Quốc và Nga đă được thỏa thuận lịch sử này sau
hơn 4 ngày đàm phán tại Geneva (Thụy Sỹ).Thỏa thuận đột phá nhằm
kiềm chế tham vọng hạt nhân của Tehran để đổi lấy việc nới lỏng có
giới hạn lệnh trừng phạt đối với nước cộng ḥa Hồi giáo này. Dư luận
thế giới đánh giá đây là bước đi đầu tiên nhằm giải quyết t́nh trạng
đối đầu đầy nguy hiểm kéo dài một thập kỷ qua giữa các bên liên quan.
Iran sẽ được nới lỏng lệnh trừng phạt cấm vận và giảm bớt một số hạn
chế thương mại. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu chỉ trích thỏa
thuận này.
Quốc hội Mỹ tăng mức nợ trần. Thượng
viện : với tỉ lệ 81 phiếu ủng hộ và 18 phiếu chống. Hạ viện : với tỷ
lệ 285 phiếu thuận, 144 phiếu chống. Thỏa thuận trên cho phép cấp
ngân sách cho Chính phủ Mỹ hoạt động đến ngày 15/1/2014 và nâng mức
trần nợ công 16.700 tỷ USD. Các cơ quan liên bang Mỹ đóng cửa từ hôm
1/10 sau khi hai đảng không chịu nhượng bộ lẫn nhau, khiến mọi hoạt
động của chính phủ bị tê liệt, hàng triệu người bỗng chốc mất việc
làm, thất vọng bao trùm trong giới đầu tư cũng như người dân. Hăng
xếp hạng Standard&Poor's ngày 16/10 cho biết, việc Chính phủ Mỹ đóng
cửa một phần trong ṿng 17 năm qua đă làm thiệt hại 24 tỉ USD cho
nền kinh tế Mỹ và giảm tăng trưởng trong quư IV/2013.
-Các nhà hảo tâm phát xuất từ 25 nước
bày tỏ sự ủng hộ 12 tỷ đôla dành cho Quỹ Toàn cầu chống bệnh AIDS,
bệnh lao và bệnh sốt rét. 3 căn bệnh này gây ra 6 triệu cái chết mỗi
năm.
-Ngày 24/4: Xập nhà tại Bangladesh.
1,129 người chết và 2515 người bị thương.
-Ngày 21/8: Tại quận B́nh Tân t/p HCM,
một vụ hỏa hoạn lớn đă thiêu rụi 4.000 m2 nhà xưởng cùng nhiều thành
phẩm giày bên trong công ty Pou Yuen, phải huy động hơn 500 cảnh sát
cùng 70 xe chữa cháy mới dập tắt được. C/ty Pou Yuen Việt Nam có
100% vốn nước ngoài chuyên sản xuất các mặt hàng giày thể thao xuất
khẩu, hàng may mặc và có trên 10.000 công nhân làm việc.
-Ngày 15/9: Cháy lớn xảy ra tại Trung
tâm Thương mại Hải Dương nơi kinh doanh của 500 tiểu thương, Hàng
trăm gian hàng tại tầng 1 và tầng 2 bị thiêu rụi.
-Ngày 18/10: Một vụ hỏa hoạn nghiêm
trọng đă xảy ra tại các kho hàng ở cảng Santos, phía nam Brazil,
thiêu rụi 300.000 tấn đường. 4 người bị thương, 6 kho hàng của công
ty phân phối đường lớn nhất thế giới Copersucar.
-Ngày 22/6, Trung tâm kiểm soát dịch
bệnh Đài Loan (CDC) phát hiện ca nhiễm cúm H6N1 đầu tiên trên thế
giới. Nguồn virus cúm A/H6N1 phát triển nơi gà từ nhiều năm nay
nhưng đây là lần đầu tiên virus nhiễm cho người. Bệnh nhân là 1 phụ
nữ 20 tuổi, làm việc tại một cửa hàng ăn sáng, chưa từng rời khỏi
Đài Loan và không tiếp xúc trực tiếp với bất kỳ loài gia cầm sống
nào. Một số chuyên gia nghi ngờ việc nhiễm bệnh có thể do việc tiếp
xúc hàng ngày của cô gái này với trứng.
-Ngày 29/10 , Liên Hiệp Quốc xác nhận
bệnh viêm tủy xám c̣n gọi là bệnh bại liệt của trẻ em hay Polio đang
bùn nỗ tại Syria.
-Ngày 14 / 6 , các công tố viên liên
bang của Mỹ đă đệ một đơn kiện buộc tội Edward Joseph Snowden trộm
cắp tài sản chính phủ, truyền tin trái phép về thông tin quốc pḥng,
và cố ư tiết lộ tin t́nh báo mật cho một người không có quyền hạn.
Snowden là một cựu nhân viên kỹ thuật hợp đồng của Cơ quan An ninh
Quốc gia Hoa Kỳ (NSA) và cựu nhân viên chính thức của Cơ quan T́nh
báo Trung ương Hoa Kỳ (CIA), người đă làm ṛ rỉ những bí mật hàng
đầu của chính phủ Mỹ và Anh cho giới báo chí về những chương tŕnh
theo dơi người dân và 35 lănh đạo trên thế giới cũng bị nghe lén.
Nhiều quốc gia như Pháp, Mexico, Brazil đă cáo buộc Mỹ theo dơi các
nhà lănh đạo của họ và nghe lén hàng chục triệu cuộc điện thoại trên
toàn thế giới.
Ngày 18/11, NASA đă phóng thành công tàu
thăm ḍ không người lái MAVEN hướng tới sao Hỏa. Tổng chi phí khoảng
671 triệu USD. Dự kiến đến tháng 9/2014 phi thuyền mới đến đích
Ngày 14/12, tàu vũ trụ “Hằng Nga 3” đáp
xuống Mặt Trăng, đưa Trung Quốc trở thành nước thứ 3(sau Mỹ và Liên
Xô) có tàu vũ trụ đổ bộ xuống Mặt Trăng. Được xem là biểu tượng cho
thành tựu công nghệ kỹ thuật và vị trí đang lên trên toàn cầu của
nước này.
Núi Phú Sĩ (tiếng Nhật: 富士山 | Fujisan
hoặc Fujiyama) là ngọn núi cao nhất Nhật Bản và cũng là biểu tượng
nổi tiếng của quốc gia này. Là một trong "Ba núi Thánh" của Nhật Bản
(三 霊 山 Sanreizan) cùng với núi Tate và núi Haku, và cũng là một nơi
đặc biệt của danh lam thắng cảnh, một di tích lịch sử, và đă được
công nhận là di sản thế giới như một địa điểm về văn hóa vào ngày 22
/6/ 2013.
-Ngày 25/4, một tháp cổ ngh́n năm tuổi ở
phía bắc thành phố Aleppo, Syria, đă bị phá hủy trong cuộc đụng độ
giữa quân đội chính phủ và phe đối lập.
-Ngày 29/6, hai công ty xây dựng tư nhân
đă san phẳng không thương tiếc một kim tự tháp 5.000 năm tuổi tại
thủ đô Lima, Peru, gây nên làn sống phản đối trong dư luận. Kim tự
tháp có tên El Paraiso và là một trong 12 công tŕnh kiến trúc cổ
nằm rải rác trong 64 hecta đất, một trong những khu khảo cổ học cổ
nhất châu Mỹ
-Ngày 5/8: Công chúng tại London, Anh
được thưởng ngoạn chiếc hamburger kẹp thịt ḅ đắt nhất thế giới. Giá
khoảng 220.000 bảng Anh (7,1 tỉ đồng Việt Nam) do sử dụng thịt ḅ
nhân tạo làm từ tế bào gốc.
-Ngày 10/8: Nhóm nghiên cứu thuộc Trung
tâm Dữ liệu Băng tuyết tại bang Colorado phát hiện nhiệt độ giảm
xuống thấp kỷ lục tại khu vực gần một sườn núi cao giữa Trạm nghiên
cứu và quan sát Dome Argus và Dome Fuji, với nhiệt độ là −93.2 °C
(−135.8 °F) . Được biết nơi nóng nhất trên quả địa cầu là Death
Valley, California, Mỹ, 56.7 °C (134.1 °F).
-Ngày 13/8 : Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà
Hùng Cường phát biểu về vấn đề kết hôn giữa những người cùng giới
tính: “Trên thế giới chỉ có một số ít nước công nhận, nhưng không
cấm là xu thế chung. Đây cũng là vấn đề mà các tổ chức quốc tế quan
tâm theo hướng nếu nước nào xóa bỏ điều cấm này th́ được coi như có
đột phá về việc thực hiện tốt hơn quyền con người, bảo vệ những
người yếu thế.”. Được biết hiện ở Việt Nam có khoảng 3% dân số (từ
15-59 tuổi) là người đồng tính, nghĩa là khoảng 1,65 triệu người.
Thực tế, dù pháp luật hiện hành cấm việc kết hôn giữa những người
cùng giới tính nhưng việc chung sống như vợ chồng vẫn diễn ra, có
những trường hợp gia đ́nh đă tổ chức công khai lễ cưới.
-Ngày 26/9: Mỹ đă chính thức kư tham gia
Hiệp ước kiểm soát hoạt động buôn bán vũ khí toàn cầu (ATT). Nếu
được Thượng viện thông qua, Mỹ sẽ là thành viên thứ 91 tham gia hiệp
ước này. Do là nước buôn bán vũ khí lớn nhất thế giới, chiếm tới 30%
của 90 tỷ USD. Trong khi đó vẫn c̣n nhiều nước xuất khẩu vũ khí hàng
đầu khác chưa tham gia, trong đó có Nga và Trung Quốc. Hiệp ước ATT
được Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua hồi tháng 4 vừa qua với
154 phiếu thuận, 3 phiếu chống và 23 phiếu trắng. Các loại vũ khí
được kiểm soát bao gồm từ xe tăng, xe bọc thép, máy bay chiến đấu,
trực thăng vũ trang, tên lửa đến các loại súng tấn công hạng nhẹ.
-Ngày 18/10: Saudi Arabia từ chối vai
tṛ thành viên không thường trực kéo dài hai năm trong Hội đồng Bảo
an Liên Hợp Quốc. Saudi Arabia cũng tuyên bố Liên Hợp Quốc không
thể chấm dứt xung đột Palestine - Israel, vốn kéo dài hơn 4 thập kỷ,
thất bại trong việc biến Trung Đông thành khu vực không có vũ khí
hủy diệt hàng loạt. Được biết 10 thành viên không thường trực sẽ làm
việc tại Hội đồng Bảo an trong hai năm, cùng 5 thành viên thường
trực là Mỹ, Nga, Trung Quốc, Anh và Pháp. Để được bầu làm ủy viên
Hội đồng Bảo an, một nước phải nhận được sự ủng hộ của 2/3 trên tổng
số 193 quốc gia thành viên Đại hội đồng, tương đương 129 phiếu.
-Ngày 30/10 : Viện hàn lâm Khoa học và
Công nghệ Việt Nam đă chiết xuất thành công Nano Curcumin từ cây
nghệ vàng, với kích thước tiểu phân nanno 50-70nm, độ tan trong nước
đạt 10%, với tiêu chuẩn chất lượng tương đương chế phẩm Nano
Curcumin của Mỹ, cao hơn chế phẩm của Ấn Độ, Trung Quốc…. Việt Nam
là nước thứ 10 trên thế chế tạo thành công Nano Curcumin chiết xuất
từ củ nghệ vàng. Đây là sản phẩm có tác dụng pḥng ngừa và hỗ trợ
điều trị ung thư, viêm loét dạ dày tá tràng, bệnh lư gan mật và một
số bệnh măn tính.
-Ngày 13/11: Một viên kim cương "Ngôi
sao hồng" đă lập kỷ lục thế giới mới khi được bán với giá hơn 83
triệu USD trong buổi đấu giá tại Geneva, Thụy Sĩ -viên kim cương "khổng
lồ" màu cam đậm này đă được t́m thấy ở Nam Phi, có trọng lượng khủng
14,82 carat.-
-Ngày 13/11: Với 184 phiếu thuận trên
tổng số 192 phiếu, Việt Nam trúng cử với số phiếu cao nhất trong số
14 nước thành viên mới và lần đầu tiên trở thành thành viên Hội đồng
Nhân quyền Liên Hợp Quốc.
-Ngày 10/12: Hàng ngh́n người, trong đó
có gần 100 nhà lănh đạo thế giới, đă tề tựu về sân vận động ở ngoại
ô Johannesburg, Nam Phi, để tưởng niệm, ngợi ca người hùng Nelson
Mandela và cả ăn mừng chiến thắng trước chủ nghĩa phân biệt chủng
tộc giữa thiểu số người da trắng và phần đông dân số người da đen
(Apartheid). Người anh hùng đă góp phần đáng kể mang lại cho nhân
dân Nam Phi tự do và ḥa hợp dân tộc. Trong buổi lễ tưởng niệm
này,Tổng thống Mỹ đă bắt tay chủ tịch Cuba Raul Castro.
-Ngày 10/12: Uruguay đă trở thành quốc
gia đầu tiên trên thế giới hợp pháp hóa cả việc bán và sản xuất cần
sa. Liên Hiệp Quốc nói rằng việc hợp pháp hóa cần sa trong Uruguay
là vi phạm luật quốc tế.
-Ngày 17/12 : Công ty khổng lồ Internet
Google mua lại Boston Dynamics, công ty nổi tiếng với các sản phẩm
robot h́nh thú vật và có tốc độ siêu nhanh. Đây là thương vụ mới
nhất trong kế hoạch phát triển của bộ phận chuyên trách về robot
được Google bí mật thành lập.Trước đó Google đă âm thầm mua lại bảy
công ty chế tạo robot khác trong ṿng sáu tháng.
******
Dân số của loài người trên Trái Đất tiếp
tục tăng nhanh, từ 1 tỷ người vào năm 1804, tăng lên 2 tỷ người vào
năm 1927 ( sau 123 năm), đạt đến 4 tỷ người vào năm 1974 (tăng gấp
đôi sau 47 năm), vào cuối năm 2013 dự đoán là 7,2 tỷ người.
Trong khi đó, diện tích bề mặt của Trái
Đất th́ có hạn ( 510.072.000 km²). 71% bề mặt là các đại dương nước
mặn, phần c̣n lại là các lục địa và các đảo, diện tích đất liền là
148.940.000 km², trong đó sa mạc chiếm 14 %, núi cao chiếm 27%. Chỉ
có 1/8 bề mặt Trái Đất là thích hợp cho con người sinh sống.
Sự biến đổi khí hậu toàn cầu đang diễn
ra ngày càng nghiêm trọng do Trái Đất nóng lên, số lượng thảm họa
thiên nhiên đă tăng nhanh.Thêm vào đó, những nhân tai ( xung đột vũ
trang, tai nạn, gian lận, trốn thuế, tham nhũng, v.v…) đă làm cho
cuộc sống của con người ngày càng trở nên khốn đốn.
Đáng lư ra con người trên trái đất này
phải cùng nhau ra sức t́m cách đối phó với thiên tai, nhưng tiếc
thay những xung đột giữa các quốc gia vẫn luôn c̣n tồn tại. Các quốc
gia bị xâm chiếm và bị cướp không từ bỏ quyết tâm đ̣i lại những ǵ
đă mất. Các đế quốc vẫn chưa phản tỉnh, chưa chịu trả lại những ǵ
mà ḿnh đă xâm chiếm và đánh cắp của nước khác. V́ thế cuộc sống của
con người trên quả địa cầu này sẽ không bao giờ được yên ổn.
Chừng nào vật đă mất trở về chủ cũ “Châu
về hợp phố” th́ lúc đó thế giới mới có ḥa b́nh thực sự ?
Sau khi đọc xong bài này, người viết xin
mời bạn đọc thưởng thức 1 clip video dưới đây.
http://www.youtube.com/watch?v=eCHS6geSs-k
http://www.youtube.com/watch?v=6dfc0EYktwI
Cầu mong năm 2014 sẽ là 1 năm tốt đẹp
nhất đối với mọi người.
Montréal, ngày 18/12/2013
Ngô Khôn Trí
|