Vài nét về Công ty Công Nghiệp Nặng Mitsubishi

Ngô Khôn Trí (Exryu Canada)

Vào năm 1857, Theo yêu cầu của Mạc phủ Tokugawa (Đức Xuyên Mạc phủ, 1603-1868), một nhóm kỹ sư người Hà Lan bắt đầu làm việc ở Nagasaki Yotetsusho, một xưởng đúc và cũng là một xưởng đóng tàu hiện đại theo phong cách phương Tây, gần đảo Dejima, Nagasaki (nơi có nhiều người Hà Lam cư ngụ). Đến năm 1868 thì được đặt dưới quyền kiểm soát của chính quyền Meiji. Ụ tàu đầu tiên được hoàn thành vào năm 1879.

Năm 1884, Yataro Iwasaki, người sáng lập Mitsubishi, đã thuê xưởng đúc của chính phủ, đổi tên thành xưởng đóng tàu và máy móc thiết bị Nagasaki , và bắt đầu kinh doanh đóng tàu với quy mô lớn. Ba năm sau, Iwasaki mua đứt xưởng đóng tàu này.

Năm 1891, công ty Mitsubishi Heavy Industries - Yokohama Machinery Works được bắt đầu như là một công ty bến tàu Yokohama (Yokohama Dock Company, Ltd), công việc chính lúc ban đầu chỉ là sửa chữa và cung cấp các dịch vụ cho tàu bè,

Năm 1914, công ty Mitsubishi Heavy Industries – Shimonoseki Shipyard & Machinery Works được thành hình để sản xuất máy móc công nghiệp và đóng các thương thuyền.

Năm 1917 , tách ra khỏi công ty Hợp Doanh Mitsubishi để trở thành công ty Mitsubishi chuyên chế tạo Tàu . phân chia ra thành nhiều công ty tùy theo ngành nghề khác nhau, ví dụ như Mitsubishi Điện cơ, Mitsubishi Hàng không,….

Tới năm 1934 thì gọp chung lại thành Mitsubishi Heavy Industries, Ltd (viết tắc là MHI), tiếng Nhật là Mitsubishi Jūkōgyō Kabushiki-kaisha (三菱重工業株式会社), trở thành công ty tư nhân lớn nhất nước Nhật, sản xuất tàu biển, máy móc hạng nặng, máy bay và toa xe. Trong thế chiến thứ hai, vào năm 1942. Mitsubishi đã đóng chiến hạm Musashi cho Hải quân Nhật , Musashi và Yamato là 2 chiến hạm có vũ trang nặng nhất và mạnh mẽ nhất lúc bấy giờ.

Sau khi Nhật đầu hàng vào cuối Thế chiến Thứ hai, các tài phiệt bị giải thể, trong năm 1950, MHI bị chia ra thành 3 công ty nhỏ. Nhưng đến năm 1964, 3 công ty này kết hợp trở lại. tái thành lập Mitsubishi Heavy Industries, Ltd.

"Three Diamonds" ("Ba viên kim cương") , biểu tượng của công ty Mitsubishi Heavy Industries, Ltd , bắt nguồn từ biểu tượng của lá cờ trên chiếc tàu mà công ty tiền thân Tsukumo Shokai, đã chọn khi bắt đầu kinh doanh tàu thuyền. Biểu tượng này là một phiên bản chuyển đổi từ gia huy của gia đình của Yataro Iwasaki, người sáng lập ra Mitsubishi.

Năm 1970, bộ phận xe hơi của MHI tách riêng ra thành lập Mitsubishi Motors Corporation bắt đầu sản xuất ô tô và tung ra thị trường.

Năm 2009, MHI thông báo 1 đơn đặt hàng 50 chiếc máy bay MRJ dân sự từ Công ty Trans States Holdings của Mỹ. Vào ngày 30 tháng 9 năm 2010, MHI chế tạo chiếc máy bay (70 - 90 chỗ ngồi) nhờ đơn đặt hàng của All Nippon Airways. Tuy nhiên mãi tới tháng 11/ 2015, chiếc máy bay đầu tiên mới được cất cánh, dự định sẽ giao hàng vào quý nhì 2017. Đến nay, công ty đã nhận được đơn đặt hàng cho 233 chiếc mặc dù có nhiều đối thủ cạnh tranh như : CSeries, CRJ700 Bombardier (Canada), Embraer E-Jet (Brasil), Sukoi Superjet (Nga), Antonov An.149 (Ukraine), Comac ARJ21 (Trung Quốc).

Máy bay MRJ

Hiện nay, MKI là một Công ty chế tạo cơ khí lớn nhất nước Nhật và cũng là 1 trong những công ty công nghiệp nặng hàng đầu thế giới về sản xuất máy móc tổng hợp, có khoảng 700 mặt hàng trên nhiều lĩnh vực đa dạng, từ hệ thống phát điện, máy điều hòa không khí , điện hạt nhân, năng lượng tái tạo, cho đến các mặt hàng như : các loại tàu bè, xe lữa, máy bay, tên lửa vũ trụ,…., có 81.845 nhân viên, doanh thu 35 tỷ USD (2011), là công ty cốt lõi của Tập đoàn Mitsubishi.

MHI đã hợp tác với Cơ quan nghiên cứu và phát triển hàng không vũ trụ Nhật Bản (JAXA) để chế tạo tên lữa H-IIB và Tàu tiếp liệu không gian HTV5. Ngoài lãnh vực thương mại, Mitsubishi còn được biết đến với vai trò nhà cung cấp vũ khí, khí tài, trang thiết bị quân sự hàng đầu cho Lực lượng phòng vệ Nhật Bản, ví dụ như xe tăng Type 90 Kyu-Maru, missiles AAM1-5, type 80,88,90,91,93, chiến đấu cơ F-2, khu trục Aegis Kongo, Atago hay tên lửa đánh chận Patriot, tên lữa H-IIA/B, 2 chiếc tàu tuần tra 1.500 tấn được hạ thủy vào tháng 9/2014 dành cho lực lượng hoạt động trên Biển Hoa Đông, để bảo vệ đảo Senkaku đều do MHI thực hiện.

(Những loại vũ khí mà Việt Nam mình đang rất cần để hiện đại hóa công nghiệp quốc phòng ? )

MHI có truyền thống [三菱は国家なり] Mitsubishi wa kokka nari (Mitsubishi trở thành quốc gia). Khi nhận chức tổng giám đốc công ty MHI, ông Iida Yotaro đã phát biểu như sau : “Nếu không giúp được gì cho ngành công nghiệp quốc phòng của đất nước Nhật Bản thì Mitsubishi không lý do gì để tồn tại. Chúng ta làm việc không phải vì lợi nhuận mà vì đó là sứ mệnh của chúng ta”.

Có thể nói quá trình phát triển của MHI được xem như là quá trình hiện đại hóa của nước Nhật.

Montréal, ngày 22/4/2016

Ngô Khôn Trí