KHỦNG HOẢNG KINH TẾ VÀ BỆNH CÚM

Ngô Khôn Trí (Exryu Canada)

Hàng năm, mùa cúm xảy ra trong nửa mùa lạnh của năm ở mỗi bán cầu. Tùy theo địa điểm, thời điểm virus bắt đầu hoạt động mạnh có khác nhau, người ta có thể dự đoán được nhờ theo dõi và quan sát . Tuy nhiên, điều lo ngại nhất là độc lực của virus mỗi năm khác nhau. Chúng có 1 đặc điểm chung là mất khoảng 3 tuần để lên đến đỉnh điểm và 3 tuần sau đó thì giảm xuống thật nhanh. Để ngừa bệnh cúm hay nói đúng hơn là để giảm ảnh hưởng của mùa cúm, người ta cần phải tiêm vắc-xin viêm phổi hàng năm.

Khủng hoảng kinh tế có nhiều điểm tương đồng với bệnh cúm , nó có chu kỳ giống như bệnh cúm . Chu kỳ của bệnh cúm là hàng năm nhưng chu kỷ của khủng hoảng kinh tế là khoảng 10 năm (?) . Kinh tế có khoảng thời gian tăng nhanh nhưng cũng có khoảng thời gian xuống cũng nhanh, mỗi cuộc khủng hoảng có tốc đô lên xuống khác nhau. Trước khi mùa cúm đến người cẩn thận thường chích ngừa để giảm ảnh hưởng. Trước khi có khủng hoảng kinh tế cũng có người đầu tư cẩn thận thay đổi nơi đầu tư để giảm rủi ro ? Đừng bao giờ cho hết tất cả số trứng vào một rổ? ( Dĩ nhiên cũng có vài nhà đầu tư mạo hiểm kiếm nhiều tiền khi có khủng hoảng kinh tế)

Trong suốt 10 năm qua, trị số Dow Jones tăng không ngừng , bắt đầu từ con số 7850 (13/2/2009) tăng đến 29 551 (12/2/2020). Câu hỏi được đặt ra là giá trị của một số công ty được đánh giá quá cao so với thu nhập thực tế hay không ? . Trị số P/E là 15~20 có quá cao không ? hay phải là 7~10 mới là đúng?

Phải chăng là do có quá nhiều nhà đầu tư lớn nhỏ đổ xô đi mua chứng khoán mà họ cho là chứng khoán sẽ tiếp tục tăng ?. Một phần là do lãi suất ngân hàng quá thấp. Nhiều người cho rằng tiền phải đẻ ra tiền nhưng họ quên rằng đồng tiền cũng cần có lúc nghỉ ngơi?

Từ khi virus corona mới (nCov) xuất hiện tới nay, có thể nói kinh tế thế giới đang và sẽ bị ảnh hưởng dần dần. Mọi người phải tiết giảm chi tiêu để phòng ngừa cho những tình huống xấu nếu có xảy ra. "Cầu" giảm thì giá hàng hóa sẽ giảm , xí nghiệp không còn lời nên đóng cửa , sa thải nhân viên , nhiều người thất nghiệp dẫn đến tiêu cực xã hội , là điều mà ai cũng có thể suy ra được ?. Trước mắt là các ngành hàng không , tàu bè, khách sạn , du lịch bị ảnh hưởng làm nhiều người thất nghiệp, các cửa tiệm ế ẩm , dẫn đến các công xưởng đóng cửa vì không bán được hàng.

Năm 1929 , khủng hoảng xảy ra vì giá chứng khoán bị thổi phòng, tạo ra một bong bóng không thể kiểm soát.

Tháng 8/2007, các ngân hàng đã đẻ ra một sản phẩm mới là "thế chấp dưới chuẩn" Việc cho vay mua nhà dưới chuẩn này ở Mỹ đã biến thành một cuộc khủng hoảng trên thị trường tài chính Mỹ và lan rộng ra thế giới.

Những cuộc khủng hoảng thường xảy ra khi giá của một sản phẩm được đẩy lên rất cao, tức là khi mọi người đều mua vào. Ở thời điểm hiện tại, một bong bóng mới có thể là tiền ảo Bitcoin hay Dow Jones chăng?

Các chuyên gia ước tính rằng cuộc khủng hoảng do dịch COVID-19 gây ra có thể khiến ngành “công nghiệp không khói” thiệt hại ít nhất 22 tỷ USD. Con số thiệt hại này có thể chạm ngưỡng 73 tỷ USD nếu dịch bệnh kéo dài hơn dự kiến. Khoảng 200 triệu khách Trung Quốc đi du lịch nước ngoài hàng năm, đồng thời du khách TQ cũng là đối tượng chi tiêu du lịch hàng đầu thế giới với khoảng 277 tỷ USD/năm. Không chỉ người TQ mà hầu như nhiều người trên thế giới tạm không đi du lịch ít nhất từ 6 đến 1 năm? Con số thiệt hại cho nền kinh tế toàn cầu chắc còn cao hơn gấp nhiều lần?

TQ vừa đối diện với bệnh dịch Covid-19 ở Vũ Hán vừa đối diện với cuộc thương chiến với Mỹ, do đó kinh tế TQ sau vụ dịch Covid-19 sẽ không còn được như xưa . Thị trường TQ chiếm tới một phần ba thị trường thế giới nên chắc chắn có ảnh hưởng đến thị trường toàn cầu. Các nhà đầu tư lớn trên thế giới sẽ thay đổi phương thức đầu tư , không còn tập trung mà sẽ phân tán đều trên khắp thế giới?

Trong tình hình có nhiều bất ổn hiện nay, đầu tư thế nào là khôn ngoan nhất? Nhiều câu hỏi được nêu ra như : Cuộc thương chiến Mỹ-Trung sẽ ra sao? Bệnh dịch Covid-19 ở Vũ Hán khi nào sẽ thật sự chấm dứt? Xung đột giữa Mỹ với Iran khi nào sẽ kết thúc? Cuộc chiến Syria sẽ đi về đâu? Quan hệ của Mỹ với Bắc Triều Tiên khi nào được cải thiện? Mối đe dọa hạt nhân , biến đổi khí hậu cũng như sự mất lòng tin giữa các lãnh đạo các cường quốc cũng còn đó .

Có lẽ cách đầu tư không mang đến cho ta những lo lắng là cách khôn ngoan nhất chăng?

Montreal, ngày 28/02/2020

Ngô Khôn Trí