Việc hái lộc đầu xuân của người Việt

và

việc mua bùa hộ mệnh (Omamori) đầu năm của người Nhật

Ngô Khôn Trí (Exryu Canada)

Ở Việt Nam mình, hái lộc đầu xuân là một nét văn hóa có từ ngàn xưa. Vào thời khắc giao thừa và ngày Tết, mọi người thường tìm đến đình chùa để hái một cành lộc nhỏ mang về treo ở hiên nhà hay đặt lên bàn thờ, với mong muốn gặp được điều may mắn tốt lành trong năm mới. Việc này được gọi là rước lộc đầu năm.

Lộc là một mầm non nhỏ bé vừa mới nhú ra từ thân cây, mang tính tượng trưng cho những gì mới mẻ vừa mới được thành hình, hứa hẹn nhiều điều tốt lành trong tương lai mà con người nhìn vào đó mà phấn đấu vươn lên trong cuộc sống.

Thế nhưng, một số người Việt Nam mình tham lam, không hiểu tính tượng trưng của việc hái lộc, họ quan niệm rằng hái được lộc càng nhiều càng tốt, cành nào càng to thì lộc sẽ càng nhiều. Chính vì vậy họ tranh giành, đánh nhau gây thương tích, bẻ trụi cành cây, tàn phá những cây cổ thụ ở chốn linh thiêng. Có người lấy cả chậu cảnh của nhà chùa mang về.

Ở Nhật cũng vậy, người Nhật cũng có truyền thống đi đến đền, chùa để mua bùa hộ mệnh (Omamori) cho chính mình hay mua làm quà tặng cho người thân vào dịp đầu năm mới.

Bùa hộ mệnh thường là những bao vải nhỏ, trong đó có mảnh giấy hay miếng gỗ ghi những lời chúc may mắn. Nó mang tính tượng trưng cho sự bảo vệ của các vị thần của Thần đạo (Shinto) cho người mang tấm bùa này. Bùa có nhiều loại khác nhau và mang những ý nghĩa khác nhau như: Kanai Anzen (gia đình bình yên, hạnh phúc), Kotsu Anzen (giao thông an toàn), Shoubai Hanjou (buôn bán phồn vinh), Gakugyou seiju (hoc hành đỗ đạt), En-musubi (may mắn tình duyên ) ,…. Người Nhật không mở ra xem ở trong vì sợ mất đi tính linh thiêng, mỗi năm họ mua cái mới để rước vận may mới và xua đi những vận xấu của năm cũ, họ đem bùa cũ trả về nơi mua để xử lý (đốt).

Ở Nhật, hoàn toàn không thấy cảnh người ta chen lấn, đánh nhau để tranh giành mua (hái) lộc đầu năm ở chốn đình chùa như ở Việt Nam mình. Người viết không dám nói đến trình độ dân trí khác nhau của 2 dân tộc, nhưng thầm nghĩ nếu như ở các đình, chùa của Việt Nam mình có tổ chức làm những túi lộc nhỏ, đều như nhau, để bán cho mọi người vào những dịp Tết thì chắc cảnh chen lấn, giành giật sẽ không còn nữa chăng ? Và việc bán những túi lộc nhỏ này sẽ giúp cho đình, chùa trong việc tăng cường nhân lực bảo vệ tài sản và trật tự .

Montréal, ngày 16/2/2016

Ngô Khôn Trí