CÔNG LÝ Ở NƯỚC GIÀU

Ngô Khôn Trí (Exryu Canada)

Jamal Khashoggi là 1 nhà báo đã nhiều lần chỉ trích chính sách của Thái tử Arab Saudi Mohammed bin Salman (thường gọi tắt là MBS) trong chính phủ Arab Saudi, bị giết chết vào ngày 2/10/2018 sau khi vào lãnh sự quán Arab Saudi ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ để lấy giấy tờ đăng ký kết hôn.

Cảnh sát Thổ Nhĩ Kỳ đã khám lãnh sự quán Arab Saudi hai lần và khám nhà riêng của tổng lãnh sự Mohammed al-Otaibi để thu thập bằng chứng. Ngày 23/10, họ lục soát một chiếc xe thuộc lãnh sự quán Arab Saudi trong bãi đỗ xe ngầm ở quận Sultangazi của Istanbul. Tuy nhiên, các quan chức Arab Saudi không cho phép các nhà điều tra Thổ Nhĩ Kỳ khám chiếc giếng trong vườn của lãnh sự quán

Thổ Nhĩ Kỳ cho rằng vụ sát hại đã được lên kế hoạch từ trước và được thực hiện bởi 15 người Arab Saudi. Cố vấn của T/thống Erdogan, nói rằng ít nhất 5 thành viên trong nhóm thực hiện vụ sát hại là cánh tay phải của Thái tử MBS ông sẽ không để những người chịu trách nhiệm chạy thoát khỏi công lý và kêu gọi Arab Saudi rà soát "từ trên xuống dưới" để tìm ra những người đứng sau vụ giết người.

Ngày 23/10, tại quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ T/ thống Erdogan cáo buộc chính phủ của thái tử MBS đã lên kế hoạch "giết người man rợ" và chặt thi thể nhà báo Jamal Khashoggi. Nhưng chưa tung ra vũ khí lớn nhất của mình là bản ghi âm và bằng chứng mà các quan chức Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố đang sở hữu.

Vài giờ sau đó, tại hội nghị các nhà đầu tư, Thái tử MBS không bị nao núng trước cáo buộc của T/thống Erdogan, ông tuyên bố sẽ công bố các thỏa thuận trị giá 50 tỷ USD để chứng minh rằng sức hút của các mỏ dầu khổng lồ và sự giàu có của đất nước vẫn khiến các doanh nghiệp kính nể.

Thái tử MBS phát biểu : "Tội ác này gây đau đớn cho tất cả người Arab Saudi. Nó cũng gây đau đớn và đáng ghê tởm với mọi người trên thế giới. Những người đứng sau tội ác sẽ phải chịu trách nhiệm. Công lý cuối cùng sẽ thắng thế"

Ông còn nói thêm rằng : "Nhiều người đang cố gắng lợi dụng vụ Khashoggi để chia rẽ Arab Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ. Nhưng miễn là Vua Salman và Thái tử Mohammed bin Salman còn ở đây thì họ sẽ không thành công".

Ngoài ra, Thái tử còn gặp con trai của Khashoggi, Salah tại một cung điện ở Riyadh để gửi lời chia buồn. Salah Khashoggi đã bị cấm rời khỏi Arab Saudi. Anh lâm vào thế khó xử khi phải đến gặp Quốc vương và Thái tử trong khi ngày càng nhiều quan chức phương Tây suy đoán rằng chính Thái tử đã ra lệnh giết người.

Tin tức mới nhất của ngày 25/10 cho biết, Bộ trưởng Năng lượng Arab Saudi Khalid Al Falih thừa nhận cái chết của nhà báo Khashoggi đã gây ra một cuộc khủng hoảng tại vương quốc.

"Đó không phải là cái chết, đó là một vụ giết người. Chúng tôi thừa nhận sự việc và đang giải quyết. Chúng tôi sẽ minh bạch và cho tất cả đồng minh, bạn bè ở Mỹ biết rằng Arab không hài lòng về những gì đã xảy ra. Sự việc đã làm hoen ố danh tiếng của vương quốc", Xác nhận mới nhất của Arab Saudi mâu thuẫn với tuyên bố trước đó của nước này rằng nhà báo Jamal Khashoggi tử vong trong lúc xô xát với nhóm người Arab tại lãnh sự quán ở Istanbul.

Thái tử MBS (Mohammad bin Salman) sinh ngày 31 tháng 8 năm 1985 (33 tuổi) , là con trai cả của vua Salman với người vợ thứ ba (Chú : tháng 1/2015, sau khi vua Abdullah bin Abdul Aziz mất, Salman lên ngôi lúc 79 tuổi). Ông lập gia đình năm 2008 với bà Sara blint Mashoor, có 4 người con : 2 trai và 2 gái. Vợ ông là người em họ hàng, điều này không lấy gì làm lạ trong hoàng tộc.

Năm 2012, Ông giữ chức vụ là người đứng đầu tòa án của triều đình và là Chủ tịch Hội đồng Kinh tế và Phát triển. Năm 2015, được phong chức Bộ trưởng Bộ Quốc phòng , là người trẻ nhất thế giới. Tháng 6 năm 2017, ông được phong làm hoàng tử của Ả-rập Xê-út, người thừa kế ngai vàng trong tương lai.

Thái tử MBS sở hữu nhiều bất động sản đắt tiền trên thế giới. Năm 2015 ( sau khi ông được lên chức làm Bộ trưởng Bộ Quốc phòng?). ông bỏ ra 300 triệu đô để mua căn nhà rất ấn tượng "The Lavish Chateau Louis XIV", rộng khoảng 5000 mét vuông, ở gần Versailles, Pháp. Ngoài ra, ông còn sở hữu 2 chiếc du thuyền sang trọng , có bãi đậu máy bay trực thăng, hồ bơi, sàn nhảy đầm, quầy bar,....Một chiếc mua vào năm 2014 và một chiếc vào năm 2015. Tài sản cá nhân của ông có trên 3 tỷ đô la.

Ông bị báo chí chỉ trích nặng nề vì đã theo đuổi một cuộc chiến chống lại quân nổi dậy Houthi ở Yemen láng giềng, đã gây ra thảm họa nhân đạo, khiến hàng ngàn dân thường thiệt mạng. Ông cũng tạo ra một cuộc tranh chấp ngoại giao với Qatar gây chia rẽ Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC), và leo thang một cuộc đàn áp những tiếng nói bất đồng chính kiến.

Vào tháng 8 năm 2018, Ả Rập Saudi đóng băng tất cả thương mại mới với Canada sau khi chính phủ Canada kêu gọi việc xúc tiến một xã hội dân sự và phóng thích các nhà hoạt động nhân quyền nữ bị giam giữ vì bất đồng chính kiến.

Thủ tướng Đức Angela Merkel tuyên bố ngừng xuất khẩu vũ khí cho Arab Saudi đến khi vụ Khashoggi được làm sáng tỏ. Trong khi đó, Mỹ, Anh và Pháp đều tỏ ý không muốn chấm dứt các hợp đồng quân sự với Arab Saudi. Việc Đức cấm vận Arab Saudi sẽ gây tác hại không nhỏ tới thỏa thuận chế tạo 48 tiêm kích Eurofighter Typhoon trị giá 13 tỷ USD giữa London và Riyadh, khi hơn 30% chi tiết máy bay do Đức sản xuất.

Tổng thống Mỹ tuyên bố vụ sát hại nhà báo Jamal Khashoggi tại lãnh sự quán nước này ở Thổ Nhĩ Kỳ là sự "che đậy tồi tệ nhất lịch sử" và Washington đã có động thái trừng phạt đầu tiên bằng việc thu hồi thị thực của các nghi phạm.

Sau đó, một nhóm 21 nghị sĩ lưỡng đảng tại Hạ viện Mỹ do Hạ nghị sĩ Jim McGovern của đảng Dân chủ dẫn đầu đầu ngày 24/10 đệ trình dự luật ngừng ngay lập tức tất cả thương vụ bán vũ khí hay viện trợ quân sự cho Arab Saudi, tuyên bố:

"Đại diện cho cả hai phe Dân chủ và Cộng hòa, tôi kêu gọi nghiêm túc xem xét lại các hợp đồng vũ khí với Arab Saudi. Với vụ sát hại Jamal Khashoggi, đã đến lúc Mỹ ngừng tất cả thương vụ vũ khí và viện trợ quân sự cho Arab Saudi"

Thượng nghị sĩ thuộc đảng Cộng hòa Lindsey Graham, một đồng minh của Tổng thống Donald Trump, nói : "Mối quan hệ đối tác rất quan trọng, nhưng giá trị của chúng ta quan trọng hơn".

Được biết việc ngừng bán vũ khí có thể gây hậu quả cho ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ, vốn coi Arab Saudi là thị trường hấp dẫn hàng đầu. Ngoài hợp đồng có giá trị lên tới 110 tỷ USD mà Trump xúc tiến trong chuyến thăm đến Riyadh hồi năm ngoái, dự luật có thể ảnh hưởng đến thương vụ cung cấp các hệ thống tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) của tập đoàn Lockheed Martin trị giá 15 tỷ USD.

Hãy chờ xem phản ứng của các nước lớn và công lý ở nước giàu sẽ ra sao qua vu việc này?

Montreal, nga`y 25/10/2018

Tổng hợp

Ngô Khôn Trí