Một vài suy nghĩ từ sự sụp đổ chứng khoán năm 1987

Ngô Khôn Trí (Exryu Canada)

Một vài suy nghĩ từ sự sụp đổ chứng khoán năm 1987.

Hôm nay, ngày 14 tháng 1 năm 2008, lúc 9 giờ 30 phút, thị trường chứng khoán được bắt đầu với chỉ số DJIA (Down Jones Industrials Average) 12 606, Giá vàng đạt kỷ lục 914,70 đô/ oz, Giá dầu vẫn cao ở mức 93,49 đô/ thùng. Sau ngày 9 tháng 10 năm 2007, chỉ số DJIA đạt đến mức kỷ lục 14164,53 điểm, chỉ số này đã liên tục sụt dần cho đến ngày hôm nay, mất gần 1558 điểm, tương đương 11%.

Việc khủng hoảng nhà đất, giá dầu cao, lo ngại về lạm phát vẫn còn đang ảnh hưởng mạnh mẻ đến kinh tế Mỹ, càng kéo các chỉ số đi xuống dần. Bầu trời của thị trường chứng khoán thật ảm đạm, hình như đang bị mưa, tôi còn nhớ có đọc được 1 vài điều từ 1 vài cuốn sách dạy cách đầu tư chứng khoán mà tôi mua ở bên Nhật lâu rồi, người ta khuyên rằng:”Lúc trời mưa, ta nên đụt mưa để khỏi bị ướt.Khi trời tạnh hẳn mới lò đầu ra, nếu còn mưa lai rai mà vội thò đầu ra cũng có thể bị ướt như thường, nhưng nếu ra trễ quá thì không ăn được bao nhiêu.”

Né tránh được cái hố cũng là 1 cách đầu tư hiệu quả, hơn là chỉ chú tâm đến làm sao bán được giá cao để có lời.Bài này viết với mục đích ôn lại bài học của năm 1987 để có thể giúp mình tránh được cái hố sâu trước mắt.

Ngày 19 tháng 10 năm 1987 là ngày thứ hai đen tối của thị trường chứng khoán Mỹ, chỉ số DJIA mất 508 điểm, sụt kỷ lục, tỷ lệ giảm lớn hơn lần khủng hoảng năm 1929. Giới đầu tư hoảng loạn, tưởng chừng như thị trường sắp đến mứt sút đổ vỡ.

Vài tháng trước đó, ngày 25/8/87 thị trường đạt đỉnh cao nhất, chỉ số DJIA đạt kỷ lục 2722,41. Lúc này tin tức gì cũng đều tốt, nhiều nhà đầu tư háu ăn mượn tiền để mua thêm vô.Nhưng kể từ lúc đó thị trường bắt đầu rơi, 1 số nghĩ rằng thị trường sẽ lên trở lại, 1 số cảm tính bắt đầu cáu bắn vì sợ phải chung tiền đặt cọc (margin calls) cho công ty môi giới. Ngày 26/8 chứng khoán thực sự bắt đầu rơi, lúc đầu nó không đáng được chú ý và quan tâm đến nhưng bán (selling) cứ tiếp tục, nhịp độ tiến triển được ghi nhận như sau:

Ngày 28/8/87 theo báo Wall Street:”Giá c/k rơi ngày thứ hai trong khi sự cố gắng phục hồi thì yếu dần.”

Ngày 21/9/87 DJIA rớt 8,4 %. Nhiều nhà đầu tư nhảy vào vì đã thuộc bài “ Mua ở đáy”.

Ngày 22/9/87 thị trường bung trở lại rất mạnh mẻ, tăng 75,23 điểm.

Cuối ngày 2/10/87 DJIA đứng vững lại ở 2641 điểm, 5,9 % cao hơn ngày 21/9.

Ngày 6/10/87 DJIA mất 91,55 điểm (3,5 %).

Vào thứ sáu ngày 16/10/87 Dow được mở ra khoảng 10 điểm cao hơn và sau đó bắt đầu rơi tức khắc. Ở vị trí thấp nhất Dow mất 130 điểm trước khi đóng cửa.Hôm đó Dow đóng cửa thấp 108,35 điểm (-4,6 %), với số lượng giao dịch kỷ lục 338 triệu c/ khoán, 10 % nhiều hơn kỷ lục trước đó là 302 triệu.

Ngày 17 là thứ bảy , ngày 18 là chủ nhật .Vì không có báo trong 2 ngày trên nên giới đầu tư tự hỏi : “Cái gì kế tiếp đây?”. Phần lớn các nhà phân tích cứ đinh ninh rằng:điểm cao nhất của bán (selling climax) đã qua và sắp tới là thị trường đi lên.

N h ư n g … câu trả lời là : Hoảng sợ (Panic)

Ngày thứ hai 19/10/1987 Thị trường chứng khoán sụp đổ,ngay từ lúc mở màn 11 trong số 30 c/k của Down Jones Industrials đã không mở được trong vòng 1 giờ đầu tiên, bởi vì sự không cân xứng của lệnh mua và bán, có quá nhiều lệnh bán không khớp với lệnh mua.Chỉ số DJIA rớt 508 điểm,mất khoảng 22,6 % trong 1 ngày .Mất 36,7 % kể từ khi nó đạt điểm cao nhất, gần 2 tháng trước đó.Tỷ lệ rớt lớn hơn so với hồi ở năm 1929. Nhiều nhà đầu tư hoảng sợ, bán bỏ chạy.

Tới đây, ai thấy cũng rùng mình, chắc có người cho rằng đầu tư chứng khoán giống như đánh bài . Nhưng theo Ông Hikotani Naoji, tác giả cuốn sách :” Agaru Kabu no Menu” thì: Chứng khoán không phải là đánh bạc (kabu wa gyanburu dewa nai), nếu nghĩ rằng đó là đánh bạc thì sẽ không bao giờ thắng nó.Theo Ông, chúng ta có thể dự đoán được sự sụp đổ.Giống như núi lữa trước khi phun thường cho thấy triệu chứng của nó.

Hai yếu tố cực kỳ quan trong là : Lãi suất và Số lượng giao dịch

Như chúng ta đều biết, thông thường Lãi suất( Kinri) và giá của chứng khoán (kabuka) tỷ lệ nghịch với nhau.Nhưng nếu lãi suất tăng mà chỉ số của thị trường cũng tăng thì hãy coi chừng.Khi số lượng giao dịch tăng 1 cách không bình thường, thì đó là cực của việc mua vào cuồng nhiệt, lúc đó hãy bình tĩnh (atama o hiyashu) mà bán đi. Hiện nay số lượng giao dịch trung bình là 3 tỷ trong 1 ngày. Chú ý vào ngày 16 tháng 8 năm ngoái, số lượng giao dịch là 6,5 tỷ (hơn gấp đôi bình thường) chỉ số lúc đó là 12845,78. Quy mô của thị trường càng ngày càng tăng, do đó rất khó để đoán số lượng giao dịch tăng bao nhiêu thì cho biết triệu chứng sắp rớt, cho nên người ta cũng phải xem xét số lượng trung bình của 6 ngày liên tục.

Theo Ông Hikotani Naoji thì việc bán trước khi nó rơi là 1 việc không phải như giấc mơ. Nhưng tôi thì khác, qua lịch sử như vừa kể ra ở trên, lúc hoảng sợ bán thoát thì lấy đâu tìm ra người mua. Vã lại trời đang mưa, thôi kiếm chỗ trốn là thượng sách.Không biết các bạn có đồng ý với tôi không? Có thể tôi là thằng Chết Nhát .

Bài này được viết với 1 mục đích vừa căn nhắc cho chính mình và vừa muốn trao đổi với các bạn . Nếu được các đàn anh chỉ dẫn thêm thì đó là 1 niềm vui không tưởng.

KTri (Montréal 14/1/2008, thứ hai, một ngày tuyết rơi nhẹ)