Đôi dòng về cuộc bầu cử Tổng Thống ở Philippines

Ngô Khôn Trí (Exryu Canada)

Ngày 9 tháng 5 vừa qua, người dân Philippines đã bỏ phiếu bầu cho ông Rodrigo Duterte , 71 tuổi, từng làm thị trưởng 7 nhiệm kỳ của thành phố Davao.

Ông Duterte được mệnh danh là 1 phiên bản của ông Donald Trump ( 1 ứng cử viên tổng thống Mỹ của đảng Cộng Hòa Mỹ), vì có những phát ngôn gây sốc. Nhiều người gọi ông là” Donald Trump châu Á”.

Khi nói về đám tội phạm ma túy, ông phát biểu như cách hành động của người hùng không xem trọng pháp luật trong phim bắn giết “Dirty Harry”: ông nói : ”Tôi không hề kiên nhẫn, tôi cũng không trung dung, hoặc các anh giết tôi hoặc tôi giết những lũ nhóc các anh”.

Ông còn bị nhiều tai tiếng về những chuyện tình dục và cưỡng hiếp. Ông từng phô phang về khả năng “làm chuyện ấy” và cả tác dụng của những viên thuốc kích dục Viagra. Ngay cả trong lúc tranh cử ông còn nói là ông có 2 bà vợ và 2 cô con gái rồi đùa rằng ông nuôi cả 1 mớ “em út” để khi cần đưa về khách sạn “vui vẻ”.

Khi nói về nhà truyền giáo nữ người Úc bị cưỡng hiếp tập thể và bị giết hại vào năm 1989 ở Davao, nơi ông làm thị trưởng. Ông đã đùa quá đà : “Trông cô ấy đẹp như 1 diễn viên người Mỹ vậy. Thật uổng quá. Nhiều người xếp hàng đợi cưỡng hiếp cô ấy. Tôi rất phẫn nộ. Đó là 1 chuyện. Nhưng cố ấy quá xinh đẹp. Đáng lý thị trưởng phải là người đầu tiên (cưỡng hiếp( mới phải chứ “

Đất nước Philippines có 80% theo đạo Thiên chúa nhưng ông chẳng ngại yêu cầu Giáo hoàng Francis đừng tới thăm Philippines nữa vì đoàn tùy tùng của Giáo hoàng khi đến thăm đã gây ra ách tắc giao thông nghiêm trọng tại thủ đô Manila.

Cũng giống như ông Trump, ông Duterte có cách suy nghĩ không theo phép tắc ngoại giao truyền thống khi đưa ra những lời bình luận không đúng tư cách của 1 nhà lãnh đạo 1 quốc gia. Ông đã từng tuyên bố nếu trở thành tổng thống sẽ cắt đứt quan hệ với Úc và Mỹ. Ông còn tuyên bố sẽ đối thoại với Bắc Kinh để giải quyết các tranh chấp tại Biển Đông, nhưng ngay sau đó lại nói đích thân sẽ đích thân chèo thuyền tới và cắm cờ Philippines lên đài vị TQ chiếm đóng và nếu có bị bắn, ông sẽ thành anh hùng dân tộc.

Thế nhưng, dân chúng Philippines vẫn bầu ông vì ông đã thuyết phục được phần lớn cử tri (người dân) bằng những cam kết quyết liệt trấn áp nạn tội phạm, loại bỏ tham nhũng và giải quyết tình trạng nghèo đói dai dẳng.

Tổng thống Aquino đang chuẩn bị bãi chức cho rằng việc ông Duterte trở thành tổng thống sẽ làm chính thể quay lại với chế độ độc tài, nền dân chủ sẽ bị phá hỏng, phí phạm những thành tựu kinh tế đã đạt được trong 6 năm qua.

Cuối tuần qua, thị trường chứng khoán Philippines đã giảm liên tục 10 ngày trong 11 ngày vì nhà đầu tư có nhiều băn khoăn.

Không biết người dân Philippines chọn vị tân Tổng thống này là do cảm tính, hay là vì họ tin tưởng vào kiến thức và đạo đức của ông ta ?, về khả năng duy trì và làm tăng thành tích tăng trưởng kinh tế như trong 6 năm qua để nâng cao đời sống người dân, bảo đảm an ninh và khôn khéo trong ngoại giao để bảo vệ lãnh thổ của đất nước mình hay không ?. Tương lai của đất nước Philippines sẽ đi về đâu ? Cái giá phải trả cho 1 nền dân chủ chưa hoàn hão là bao?

Trình độ dân trí của 1 nước thể hiện qua cách bầu chọn vị nguyên thủ quốc gia của nước đó ? Phương cách bầu chọn vị lãnh đạo một quốc gia thế nào là tốt nhất đối với từng quốc gia ?

Sắp tới đây, nước Mỹ sẽ chọn ai ra làm tổng thống đây ? Mr, Donald Trump ?

Vài dòng trao đổi cuối tuần.

Montreal, ngày 13/5/2016
Ngô Khôn Trí

Tham khảo :

Philippines có tên chính thức là Cộng hòa Philippines, là một quốc gia đông dân đứng hàng thứ 12 trên thế giới với nhiều sắc dân, tổng cộng là 103.775.400 dân (2015), ngôn ngữ chính là Fillipino và tiếng Anh, có tất cả 7.107 hòn đảo, bị Tây Ban Nha chiếm làm thuộc địa hơn 300 năm từ năm 1521, Quân đội Anh cũng từng chiếm Manila từ năm 1762 đến năm 1764. Theo Hiệp định Paris 1898, Tây Ban Nha đã nhượng quần đảo cho Mỹ để đổi lấy 20 triệu đô la. Trong thế chiến thứ hai, Đế quốc Nhật xâm chiếm và thành lập chính quyền thân Nhật, nhiều hành động tàn bạo và tội ác xảy ra, 1 triệu người Philippines đã bị giết.

Công giáo Roma (80%) được tuyên truyền mạnh mẽ trong thời gian bị chiếm làm thuộc địa. Sau chiến tranh thế giới thứ hai, Philippines được công nhận là 1 quốc gia độc lập. Kể từ đó, Philippines trải qua các biến động với nền dân chủ, nổi bật là phong trào “Quyền lực nhân dân” lật đổ chế độ độc tài của Ferdinard Marcos. Xã hội Philippines đối diện với nhiều vấn đề bất ổn trong việc đối phó với những phiến quân bất mãn hoạt động ở nông thôn, tham nhũng nghiêm trọng, biển thủ hàng tỷ đô la (thời Ferdinand Marcos), độc tài và vi phạm nhân quyền (ám sát Benigno Aquino).

Hiện nay, Nền kinh tế của Philippines đứng hàng thứ 41 thế giới, GDP bình quân đầu người là 3.568 USD (2016) , là một quốc gia công nghiệp mới, năm 2004, GDP tăng trường 6,4% và năm 2007 là 7,1%, mức cao nhất trong 3 thập niên. Kinh tế dựa vào kiều hối (12 triệu kiều bào) vượt qua cả đầu tư trực tiếp nước ngoài . Goldman Sachs dự đoán Philippines sẽ vào danh sách các nền kinh tế “Next Eleven”, sẽ là nền kinh tế lớn thứ 14 trên thế giới vào năm 2050.