Tuỳ bút Lưu An

Vài chuyện vui buồn về mẹ

Để tưởng nhớ đến MẸ ,

người mà tôi mãi mãi kính yêu .

&

            Có lẽ trong hơn 28 năm tuổi đời sống tại quê hương với gia đình cha mẹ, tôi có biết bao nhiêu ký ức về những cực nhọc, đắng cay từ những thua thiệt, nghèo hèn của đời tôi, , dĩ nhiên cũng có những niềm vui, nụ cười từ những thành công ( to hay nhỏ ) mà tôi đã có chút tự hào. Đúng như vậy, ngay từ khi lọt lòng mẹ, tôi đã phải nghe tiếng đạn xé, bom rơi hay khốn khổ trong những lần tản cư, lánh nạn, vỡ đê….. Đã từng run sợ khi nhìn thấy những thân xác thối rữa bập bềnh trên sông hay sình chương bên mé ruộng.

            Rồi khi vào Nam, sống lây lất ở những nơi bùn lầy nước đọng, ít hay nhiều tôi cũng phải thu nhận những thói hư, tật xấu của xã hội chung quanh. Nhưng nhờ hy sinh của bố, tình thương của mẹ, sự dậy dỗ của vài vị thầy cô trong lớp học…. tôi biết tránh xa những cái xấu để vươn lên, đứng dậy, vượt qua thân phận kẻ nghèo hèn như một chuyện thần thoại khó tin.

            Tôi đã bước vào đời, giúp đỡ mẹ cha ngay từ khi còn là thằng bé 13, 14 tuổi. Ở cái tuổi ngây ngô đó, tôi đã may mắn thoát khỏi bao nhiêu những bẫy rập của sự tha hoá, đồi truỵ của môi trường mà tôi sống . Những cái đó sẵn sàng huỷ hoại bất cứ đứa trẻ nào dại khờ, yếu đuối sẽ bị rơi vào chiếc vòng quay ma quái của chúng.

            Với hơn 28 năm dài đằng đẵng đó, ngoài những bài học đức dục làm người từ những vị thầy, cô đáng kính trong học đường, tôi còn nhận được những bài học có phạm vi rộng rãi, bao quát hơn trong cuộc sống từ bà mẹ quê mùa nhưng rất đáng tôn kính của tôi. Những bài học làm người được dựa trên tình yêu và cảm thông, nhưng quan trọng nhất là lòng tin tưởng của mẹ dành cho tôi. Chính lòng tin gần như tuyệt đối đó đã cho tôi sức mạnh mãnh liệt, giúp tôi khôn ngoan để vượt qua những khó khăn, cạm bẫy trong cuộc đời có quá nhiều nhá nhem của tôi vậy.

             Trong bài viết cuối năm, mừng xuân mới này, tôi muốn dành một khoảng khắc hoài niệm để viết về những mẩu truyện nho nhỏ đã có giữa tôi và mẹ, coi như một nén hương tưởng nhớ, tôn vinh dành riêng cho người mẹ quê mùa, thất học nhưng tôi mãi mãi kính yêu. Những mẩu truyện tôi viết trong bài không theo tuần tự của thời gian mà dựa trên sự cảm xúc của tôi về mẹ.

&

Mẹ tôi và cô gái bán bar Mỹ.

            Vào khoảng năm 1961 hay 1962  gia đình tôi rời bỏ xóm Tre, Tô Hiến Thành dọn sang một căn nhà 2 tầng, mỗi tầng có diện tích khoảng 35 mét vuông trong hẻm 521 đường Lê Văn Duyệt. Một nửa tầng trệt của căn nhà dành cho việc chất chứa và ủ chuối của mẹ tôi. Một nửa khác dành cho phòng ngủ của bố mẹ, còn phía sau là bếp, WC buồng tắm. Tầng trên lầu dành cho ông nội và 7 anh em chúng tôi. Với 10 người sống trong một diện tích nhỏ bé như vậy, việc tìm chỗ học hành của tôi coi như rất khó khăn, nhất là khi tôi lên trung học đệ nhị cấp và đại học.

             Ban ngày ngoài giờ học tại giảng đường tôi còn phải tìm những công việc lặt vặt như dậy kèm, giúp mẹ trong việc buôn bán sinh nhai. Việc ăn uống thì cơm hàng cháo chợ , nếu may mắn có được những bữa cơm ngon lành của gia đình vài ba người bạn thân mời gọi. Đêm tối mới về nhà  có gì ăn nấy, ít nhiều không thành vấn đề nếu không thì với năm, ba trái chuối đầu ( những nải chuối nhỏ bé ở cuối buồng chuối ), thế cũng xong. . Với hoàn cảnh như vậy, việc học hành của tôi từ lớp đệ nhị ( lớp 11 ) đến hết đại học phần lớn tại thư viện Đắc Lộ, đường Yên Đổ Sàigon.

            Đây là một thư viện của một nhà thờ công giáo. Phần trước, sát đường lộ là một dẫy nhà đúc 2 tầng rộng lớn, được gọi là thư viện nhưng thực ra là 2 căn đại sảnh rất lớn có hàng nhiều chục dẫy bàn ghế dành cho hội viên ngồi học, mà phần lớn là sinh viên. Muốn vào thư viện phải có thẻ hội viên và đóng niên liễm hàng năm. Thư viện mở cửa quanh năm kể cả thứ bẩy, chủ nhật từ 8 giờ sáng đến 10 giờ đêm. Lúc 9 giờ đêm đóng cửa lần thứ nhất, sau đó không cho ai ra hay vào. Lần đóng của thứ hai vào lúc 10 giờ đêm cho những người ở lại học và không về sớm lúc 9 giờ.

            Thư viện được kiểm soát và điều hành rất nghiêm khắc bởi một vị linh mục Tây biết tiếng Việt khá tốt. Giờ giấc đóng, mở cửa cũng như sự yên lặng, sự sạch sẽ được tôn trọng tối đa, kẻ phạm luật sẵn sàng bị thu hồi thẻ hội viên và cấm vào thư viện.

             Suốt nhiều năm trời, hàng ngày bất cứ khi nào có thời gian kể cả ngày nghỉ hay gặp những ngày có giáo sư nào nghỉ dậy bất thường. Dù chỉ vài ba tiếng đồng hồ tôi luôn luôn bê sách, ôm courses đến để học vì tại đó không khí học hành rất tốt. Nhất là nhờ sự kiểm soát của vị linh mục nên không có chuyện lộn xộn, ồn ào.

            Có một khoảng thời gian tôi không đến Đắc lộ học vì được một người bạn cho ở nhờ một căn nhà nhỏ riêng biệt tại khu giáo xứ Nghĩa Hoà, ở đây tiện lợi cho việc học hành và ăn uống của tôi hơn. Nhưng cũng chỉ được một thời gian ngắn, người bạn của tôi vào quân đội, nên phải trả lại căn nhà và tôi lại đến thư viện Đắc Lộ để học cho đến khi tốt nghiệp. Việc học của tôi được trôi suốt phần rất lớn là nhờ thư viện Đắc lộ đã cho tôi chỗ học cũng như tạo cho tôi cái không khí để chăm chỉ học.

             Vào khoảng thời gian tôi đang học năm thứ nhất đại học (1966), lúc đó tôi đã sắm được  một chiếc xe Suzuki, 50cc dành cho việc đi học, hay làm thêm cũng như giúp mẹ trong việc sinh nhai. Hàng ngày tôi đều đến thư viện Đắc lộ để học đến 10 giờ đêm là thời điểm thư viện đóng cửa hoàn toàn, mọi người phải ra về. Với thời điểm chưa quá khuya đó, nhiều khi tôi lái xe chạy long nhong xem thành phố ban đêm trước khi về nhà đi ngủ. Cũng nhờ những chuyến lang thang ban đêm đó, tôi quen biết vài ba người, họ sinh nhai bằng việc dùng xe gắn máy chở các người lính Mỹ (GI ) hay các cô gái làm việc tại các quan bar ở trung tâm Saigon. Qua sự chỉ dẫn của họ, tôi đã nhập cuộc để kiếm thêm thu nhập sau 10 giờ đêm, khi ra khỏi thư viện.

            Tôi còn nhớ rất kỹ, cứ một lần chở một người lính Mỹ từ một quán bar nào đó tại trung tâm Saigon đến căn cứ Mỹ tại Khánh Hội hay Tân Sơn Nhất được 1 Dollar đỏ ( đổi chợ đen khoảng 350 - 400 đồng, so với việc bán chuối của mẹ tôi trên lề đường, có lẽ hàng ngày nếu khá lắm cũng chỉ lời đến 200 hay 250 đồng là nhiều ! ). Với các cô gái bán bar, họ trả ít hơn và phần lớn bằng tiền Việt, rất hiếm khi họ trả bằng dollar, mỗi chuyến khoảng 100 - 150  hay quá lắm là 200 đồng .

            Tuy nhiên cuộc kiếm ăn đó không dễ dàng, sự may rủi vẫn là yếu tố rất quan trọng. Đã thế  tôi chỉ làm việc khoảng 1 hay quá lắm 2 tiếng đồng hồ vào đêm khuya. Với thời gian ngắn ngủi đó, tìm được một người khách ( Mỹ hay Việt ) cho mỗi ngày, không phải là dễ. Thời gian đầu tiên, chưa quen biết, tôi phải trở về nhà với cái túi trống không là chuyện rất bình thường. Nhưng sau vài ba tuần lễ, tôi đã tìm được một mối làm ăn có tí chút đều đặn và không phải lang thang, tốn xăng, kiếm khách nữa.

            Sau vài lần chuyên chở tôi quen một cô gái tên Ngọc, làm cho quán bar, tôi không còn nhớ tên, nhưng quán khá nhỏ, 2 tầng ngay góc đường Hai bà Trưng và đường Mạc thị Bưởi ngày nay, đối diện với nhà máy làm nước đá hay bia BGI (?) thời xưa. Quán bar cũng chỉ cách một đoạn ngắn là đến công trường Mê Linh.

            Ngọc có người bạn gái tên Thi cũng bán bar tại trung tâm Saigon nhưng khác chỗ của Ngọc. Cả hai cùng sống với nhau tại một căn hộ trong một ngõ hẻm nhỏ, khá sâu trên đường Trương Minh Giảng ( Nguyễn văn Trỗi ngày nay ). Hàng ngày cả hai đều lên trung tâm Saigòn làm việc từ 7 giờ 30 tối đến 11 giờ đêm cho những quán bar dành cho lính Mỹ vào ăn uống, vui chơi. Lúc đi làm, khi trời chưa quá tối, còn đông người nên Ngọc và Thi thường đi bộ từ ngõ hẻm ra ngoài đường rồi dùng xích lô lên Saigon làm việc. Ban đêm, trời khuya, vắng vẻ Taxis không thể vào trong hẻm được, nhất là cả hai người  vì công việc làm ăn (!) thường không về cùng một lúc nên phải dùng xe honda ( xe ôm hiện nay ) chở vào tận nhà là tiện lợi và an toàn nhất. Đó cũng là lý do mà công việc chuyên chở của tôi được hữu dụng.

            Trong vài lần chở Ngọc, qua những cuộc nói chuyện lúc chạy xe. Ngọc biết tôi là sinh viên chạy xe kiếm tiền ăn học nên sự tin tưởng đã có giữa tôi và Ngọc. Giá cả cũng như phương thức chờ đợi chở Ngọc về nhà vào ban đêm cũng được chúng tôi qui định rõ ràng. Hàng ngày tôi học tại thư viện Đắc lộ cho đến khi thư viện đóng cửa hoàn toàn vào lúc 10 giờ đêm. Tôi lấy xe, chạy lòng vòng hay đi đâu đó hóng mát rồi đúng 11 giờ đêm đến chỗ đậu xe , bên kia đường trước quán bar nơi Ngọc làm việc, ngồi chờ Ngọc.  Nếu sau 11 giờ 30 phút mà không thấy Ngọc đi ra, tức là hôm đó Ngọc “bận”  không đi xe và tôi không có việc làm!

             Tóm lại việc đón Ngọc chở về nhà không phải là chuyện chắc chắn, còn tuỳ thuộc vào công việc làm ăn “ đặc biệt “ của Ngọc . Tuần lễ nào được 3 hay 4 lần chở Ngọc về nhà hay đi nơi nào đó mà Ngọc yêu cầu đã là một tuần rất may mắn lắm rồi.

            Còn việc Ngọc trả tiền công chuyên chở cho tôi, cũng rất vi vu, không nhất thiết mỗi lần đi là một lần trả vã chẳng cần trả giá.  Thông thường cứ 2 hay 3, đôi khi 4 lần Ngọc mới trả cho tôi một lần. Tuy nhiên cô ta luôn luôn trả cho tôi cao hơn giá qui định và chưa bao giờ ít hơn hay quên lãng. Ngoài ra còn một niềm vui khác, đôi khi làm cho tôi cảm động, thỉnh thoảng trên đường về,  Ngọc nói tôi tạt vào một quán ăn nào đó, thế là tôi được Ngọc trả tiền cho món ăn khuya.

            Thông thường khi ra khỏi thư viện Đắc Lộ lúc 10 giờ đêm, thay vì đến quán bar vì còn quá sớm. Tôi chạy xe đến công viên dọc bờ sông Sàigòn, đối diện với công trường Mê Linh, dựng xe bên lề đường rồi tìm một chỗ ngồi chờ cho đến 11 giờ đêm thì đi làm việc. Trong lúc chờ đợi, tôi dựng xe bên đường, ngồi trên chiếc ghế đá hay những thanh ngang dọc theo bờ sông hóng mát….suy nghĩ vẩn vơ như một kẻ nhàn hạ trong đêm khuya.

            Cũng có khi tôi chạy xe xa hơn một tí, đến nơi đối diện với khách sạn Majestic, cũng tìm một chỗ ngồi bên bờ đối diện khách sạn , đưa mắt nhìn lên tầng sân thượng của khách sạn. Trên đó có lẽ là quán ăn hay vũ trường, vài ba cặp nhân tình ôm nhau khiêu vũ ẩn hiện dưới bóng đèn nhiều mầu mờ ảo. Âm thanh dồn dập từ những bản nhạc kích động hay êm nhẹ, réo rắt vang vọng xuống phía dưới, dù không rõ nét lắm vì đã bị loãng bởi không gian và tiếng ồn của xe chạy trên đường. Nhưng trong cái vắng vẻ hoà trộn với bóng đèn mù mờ từ những cột đèn đêm bên đường hay từ những khung cửa kính của khách sạn hắt ra, đôi lúc cũng mang cho tôi cảm giác buồn nhè nhẹ. Cái buồn vu vơ, không lý do của một sinh viên nghèo phải đứng chờ đến giờ đi làm cái việc không giống ai, mong kiếm tiền cung ứng cho việc học hành và sinh nhai.

            Tuy nhiên, có những khi tâm hồn lắng đọng , suy tưởng có tí chút nghệ sĩ lúc cô đơn giữ đêm khuya. Khi nghe những âm thanh từ trên sân thượng khách sạn vang xuống lại cho tôi cái cảm giác trái ngược, nó  không cho tôi  buồn mà ngược lại tôi lại có cảm giác thú vị. Đó là tôi tưởng tượng. mình đang nhìn thấy những âm thanh, nốt nhạc  rơi rụng, bay là là từ trên cao xuống phía dưới chứ không phải tôi nghe thấy nó bằng thính giác. Dù biết rằng đó chỉ là những âm thanh dư thừa không dành cho tôi, một tên sinh viên nghèo kiếm sống về đêm…Đôi lúc, những âm thanh đó lại làm cho tâm hồn tôi như lơ lửng trong cái khoảng không gian vắng vẻ, hưu quạnh của Sàigon về đêm.

            Rồi khi đồng hồ gần 11 giờ khuya, từ công viên dọc theo bờ sông tôi chạy xe đến chỗ đợi chờ để chở Ngọc về nhà nếu cô ta yêu cầu. Sau 11.30 khuya, không thấy Ngọc xuất hiện tức là ngày đó cô ta không có nhu cầu, tôi thong dong chạy xe về nhà với cái túi trống không, coi như có một tối lang thang không thu hoạch . Đó là một việc làm kiếm tiền không đều đặn, không chắc chắn nhưng hình như vẫn có tí mùi văn nghệ  lãng mạn của thời sinh viên đáng nhớ trong cuộc đời tôi vậy.

            Một hôm, khi chở Ngọc về nhà, lúc xuống xe, Ngọc  cho biết cô bạn ( tên Thi ) hôm nay không về nhà nên Ngọc muốn vào chiều tối ngày mai tôi đến chở cô ta đi làm việc lúc trước 7 giờ . Dĩ nhiên là tôi đến đúng giờ như lời yêu cầu. Vừa ngồi trên xe Ngọc cho biết chưa ăn cơm tối nên muốn cùng tôi đi ăn cơm trước khi đi làm việc. Với tí ngần ngại tôi cho Ngọc biết là tôi muốn chở Ngọc đi làm rồi phải trở về nhà lấy một số sách vở mang lên thư viện học vì ngày mai tôi có cuộc thi. Nghe tôi nói, Ngọc trả lời :

            -Chẳng có gì phiền phức cả, Ngọc có đủ thời gian, anh cứ chở Ngọc cùng về nhà anh lấy sách sau đó chở em đến quán bar cũng được. Trên đường đi chúng ta tạt vào một hàng quán nào đó cùng ăn cơm, thế là xong, không có gì rắc rối cả. Hôm nay em có thể đến bar muộn tí chút cũng không sao vì quán đang sửa chữa.

            Với xếp đặt rất hợp lý như vậy, tôi chẳng có lý do gì từ chối, nhưng tôi tự hỏi, việc chở Ngọc về nhà có thực sự không gây ra những phiền phức cho chính tôi và gia đình không? Trong nhiều tháng qua chở Ngọc đi làm, chúng tôi cũng có những lúc gần gũi, kể lể cho nhau nghe tí chút riêng tư, nhưng cũng chỉ quanh quẩn những chuyện cá nhân mà thôi, gần như chưa ai nói gì về gia đình của nhau cả . Tôi cũng chỉ biết thoáng qua, Ngọc từ miền quê của một tỉnh vùng đồng bằng Cửu Long vì chiến tranh và nghèo túng nên phải lên Sàigon kiếm sống, gửi tiền về cho gia đình nuôi mấy đứa em ăn học. Ngược lại Ngọc cũng chỉ biết tôi là một sinh viên, ngoài giờ học, đi làm đủ mọi việc để có tiền chu cấp cho việc học hành và nếu có hơn thì giúp đỡ gia đình tí chút. Chỉ có vậy, toàn là những chuyện vu vơ hàng ngày mà thôi. Nhưng hôm nay, lời đề nghị của Ngọc, dù có tí chút ngại ngần nhưng rồi tôi cũng đồng ý vì cũng chẳng có gì mà phải dấu cô ta. Nghĩ như vậy nên tôi vẫn bình thản lái xe cùng với Ngọc về nhà.

            Dựng chiếc xe trước nhà,  để Ngọc đứng bên ngoài hàng dậu rồi tôi vội vàng lên lầu lấy sách vở. Ngọc bình thản đứng chờ, với chiếc váy mini cũn cỡn, hở hang. Chiếc áo mỏng ngắn như một dải yếm mong manh lộ rõ làn da trắng với bộ ngực căng phồng đầy vẻ khiêu gợi, mái tóc loà xoà, bềnh bồng càng làm nổi bật khuôn mặt đầy son phấn của Ngọc. Ngọc đúng nghĩa là một cô gái của bóng đêm, đèn mầu, hoàn toàn không hợp dưới bóng đèn neon trắng đục của cái xóm nghèo, bình dân nơi gia đình tôi cư ngụ.

            Chẳng cần quan sát nhưng tôi cũng biết chắc chắn, ngay khi tôi dừng xe ở trước nhà, đã có hàng chục cặp mắt tò mò, xói mói của hàng xóm đổ dồn vào Ngọc và tôi với những lời bàn tán không có nhiều thiện cảm. Nhưng biết làm sao, khi chuyện đã xẩy ra?  Từ trong nhà, dù đang loay hoay với việc “ dấm “ chuối, mẹ tôi cũng dừng tay, chau mắt nhìn Ngọc với khá nhiều thắc mắc, vì đây là lần đầu tiên tôi mang một cô gái có bề ngoài như vậy về nhà. Dù cô ta chỉ đứng bên ngoài, nhưng cũng làm cho mẹ tôi phải ngại ngần, im lặng nhìn thằng con trai đang vội vàng đi lên lầu mà không nói với bà một lời giải thích nào .

            Còn Ngọc, im lặng với vẻ bâng quơ đứng bên cạnh chiếc xe gắn máy của tôi, ra vẻ không chú ý đến chung quanh. Nhưng tôi biết chắc chắn qua khung cửa sổ rất lớn, gần như chiếm phần lớn mặt tiền căn nhà, cô ta cũng đã nhìn thấy mẹ tôi trong chiếc áo bà ba mầu xám nâu nhem nhuốc nhựa chuối đang kín đáo nhìn cô ta với ánh mắt ngạc nhiên, tò mò.

            Nhưng rồi mọi việc cũng xong, với tập sách vở trong tay, tôi chỉ nói với mẹ vài ba câu từ giã vội vã ra xe chở Ngọc đi như dự tính. Lúc ngồi ăn phở, hình như hoàn cảnh sống của gia đình tôi đã làm cho Ngọc có tí chút tò mò. Ngọc hỏi tôi khá nhiều về sự sinh nhai của của bố mẹ và toàn thể gia đình tôi. Tôi cũng chẳng có gì để giấu giếm, với tôi Ngọc cũng chỉ là một người khách qua đường, có dịp thì tâm sự sơ sài với nhau về cuộc sống riêng tư của nhau, chẳng hại gì. Dĩ nhiên cũng có những cái không thể nói ra được, vẫn phải giữ ở một mức nào đó trong sự quen biết. Với Ngọc, qua nhiều tháng chuyên chở cô ta đi làm việc, dĩ nhiên tôi và cô ta cũng có phần nào gần gũi.  Nhưng cũng chỉ là những lo lắng thoáng qua với những việc thường ngày như ốm đau, lộn xộn vì vài ba chuyện bực bội trong công việc, đơn giản thế mà thôi. 

            Có một điều rất lạ, làm tôi ngạc nhiên khi nghe Ngọc nhận xét về mẹ tôi, dù chỉ nhìn  mẹ tôi qua khung cửa sổ. Theo Ngọc, mẹ tôi là một bà mẹ rất hiền thục, trầm lặng, rất tôn trọng con và nhất là kín đáo không phơi bầy sự bực mình hay không vui khi nhìn thấy thằng con chở một cô gái như Ngọc đến nhà. Với Ngọc, bên ngoài mẹ tôi là dạng người lam lũ nhưng tâm tư trầm lặng của một người có ăn học. Nghe Ngọc nói, tôi buông tiếng cười nhẹ, nhìn thẳng vào cô gái với khuôn mặt khá xinh nhưng loè loẹt phấn son, tôi trả lời :

            -Có lẽ nhận xét của em đúng tất cả về mẹ anh, nhưng chỉ có một điều em sai lầm đó là mẹ anh hoàn toàn không phải là người trí thức, có ăn học. Ngược lại còn là một người gần như thất học, không biết đọc, biết viết.

            Câu trả lời của tôi đã làm cho Ngọc ngẩn ngơ, chau mày đưa mắt nhìn tôi, gật gật mái tóc bập bồng mấy cái, chậm nói rất nhẹ :

            -Rất lạ kỳ! Tự nhiên em cảm mến mẹ anh quá. Rất muốn một lần nào đó được gặp, nói chuyện với bà một lần. (đưa mắt nhìn tôi với nụ cười dí dõm trên môi, Ngọc nói tiếp ) anh có thấy phiền phức không ?

            Không trả lời, tôi chuyển câu chuyện sang hướng khác vì dù sao tôi cũng chưa hiểu được phản ứng của mẹ tôi ( và cả lũ em tôi nữa ) nếu tôi dẫn Ngọc về nhà giới thiệu với mọi người. Một việc quá bất chợt, ra ngoài sự hình dung thông thường của mọi người trong gia đình tôi.

            Ngày hôm đó tôi chở Ngọc đến quán Bar làm việc, rồi trở lại với những hoạt động thường ngày của tôi . 10 giờ tối,  rời thư viện, trầm lặng ngồi dưới ánh đèn mù mờ bên sông Saigon rồi đúng 11 giờ đêm đến chở Ngọc về nhà. Trước khi mở cửa vào nhà, Ngọc mở xách tay đưa cho tôi tờ 1 dollar và nói :

            -Gửi anh chi phí cho 2 lần ngày hôm nay.

            Cầm lấy tờ giấy bạc, với tí ngạc nhiên tôi hỏi:

            -Có quá nhiều không Ngọc ? Để anh trả lại tiền thừa.

            Đưa tay vẩy nhẹ vài cái về phía tôi, quay mình mở cánh cửa căn nhà, Ngọc nói với theo :

            -Không nhiều đâu, đừng nghĩ gì cho mệt!

            Tối khuya hôm đó, tôi về nhà rất khuya. Ngay khi đẩy chiếc xe vào nhà, hình như mẹ tôi đã đợi từ trước, với tí chút chau mày trong vẻ nghiêm nghị hướng về tôi mẹ hỏi:

            -Thế là sao? Cô ta liên hệ với con thế nào? Mẹ nhìn cô ta mà không thể tin vào mắt mình, đó lại là người bạn của con hay sao?!

            Đưa mắt nhìn mẹ, tôi mỉm cười với tí chút thích thú, tiếp theo là một tràng giải thích sự quen biết, làm ăn… Để chấn an, tôi cho mẹ biết, giữa tôi và Ngọc chẳng có gì để nói là người bạn bình thường chứ nói gì đến việc mang một người bạn gái với ý hướng tương lai ra mặt gia đình. Mẹ im lặng nghe tôi kể lể, thỉnh thoảng chêm vào vài câu hỏi tò mò, nhưng hình như có cái gì đó vui vui vì biết rằng lòng tin của bà vào thằng con trai không nhầm lẫn. Cuối cùng, tôi đã phủi bỏ được tất cả những lo phiền trên mặt mẹ, thay vào đó những nụ cười rất nhẹ cùng với cái liếc mắt chọc ghẹo dành cho tôi. Với nụ cười rất thoải mái, trước khi đi vào phía nhà bếp, mẹ nói với tôi:

            -Nghe con nói thế, mẹ yên tâm rồi. Tuy nhiên con không nên để cho cô ta đứng bên ngoài,hàng xóm dòm ngó,  dù sao cũng là người tốt với con, lần sau con nên mời cô ta vào nhà, có lẽ tốt hơn.  

            Rồi liên tiếp 4 ngày sau đó, 10 giờ đêm, thư viện đóng cửa, tôi vẫn lên Saigòn lang thang tí chút ở công viên, thả hồn theo làn gió lành lạnh về đêm của bến Bạch Đằng rồi đến chỗ chờ  Ngọc như qui định. Nhưng tôi lại phải trở về nhà, coi như 4 ngày liền không thu hoạch. Chỉ duy nhất có một ngày, lúc đứng chờ, tôi thấy Ngọc khoác tay một người lính Mỹ từ trong quán bar đi ra, nhìn thấy tôi Ngọc đưa tay vẫy vẫy ra ý nói tôi đi về.

            Nhưng đến ngày thứ 5, Ngọc ra khỏi quán, bước xuống mặt đường, vẫy tay chờ tôi đến. Hôm đó tôi có việc làm. Trên đường chở Ngọc về nhà, tôi lại được Ngọc mời bữa ăn đêm và Ngọc cho biết hôm nay, cô bạn Thi cũng không về nhà và Ngọc yêu cầu tôi ngày mai lại đến chở Ngọc đi làm, nhưng sớm hơn thường lệ, tốt nhất là trước 6 giờ tối. Dĩ nhiên, chẳng có gì khó khăn với tôi vì 6 hay 7 hay muộn hơn, nhất là vào buổi tối, thời gian rảnh rỗi của tôi .

            Tối hôm sau, tôi đến nhà Ngọc khoảng 6 giờ tối. Chưa kịp ngồi lên xe, Ngọc đã yêu cầu tôi, trước khi đến chỗ làm việc, Ngọc muốn ghé qua nhà tôi, thăm mẹ tôi và có tí quà cho bà. Với khá nhiều ngạc nhiên, tôi chau mắt nhìn Ngọc ra vẻ không tin với yêu cầu khá bất ngờ của cô ta. Có lẽ nhìn thấy thái độ của tôi, vừa ngồi lên xe, Ngọc nói:

            -Có gì đâu mà anh lo lắng thế? Em chỉ muốn đến thăm và nói chuyện tí chút với mẹ anh mà thôi. ( không để cho tôi trả lời, Ngọc cười nói tiếp) Nói thật nhe! Chẳng biết tại sao em có cảm tưởng mẹ anh có cái gì gần gũi và rất dễ mến thì phải?

            Với tôi lời yêu cầu của Ngọc, chẳng có gì được gọi là khó khăn để tôi phải lưỡng lự hay  chối từ, bởi vì tôi đã nói với mẹ rồi và biết chắc chắn mẹ tôi đã hiểu rõ vấn đề rồi. Nhưng thành thật lời yêu cầu bất thình lình của Ngọc cũng làm cho tôi tí chút ngạc nhiên.  Rồi cũng như lần trước, những khuôn mặt, ánh mắt tò mò của hàng xóm cũng dán vào chiếc jupe cũn cỡn, chiếc áo mỏng dính, khuôn mặt, cặp môi tô hồng với phấn son của Ngọc, ngay khi tôi dừng chiếc xe sát cửa nhà. Chỉ có khác là lần này Ngọc không đứng ngoài mà vui vẻ mỉm cười bước theo tôi đi vào trong nhà. Còn mẹ tôi và mấy đứa em thì ngẩn ngơ đứng sững đưa mắt nhìn. Ngay cả mẹ tôi, có lẽ nếu không có tiếng chào của Ngọc thì bà vẫn còn chưa ra khỏi vẻ đờ đẫn:

             -Con chào dì Hai, dì có khoẻ không ? ( Có lẽ phải là dì Ba mới chính xác, bố tôi có một người anh ruột!)

            Lời chào khá to, như đã từng quen biết của Ngọc, làm mẹ tôi hoàn hồn. Bà cười rất tươi, đưa tay kéo chiếc ghế gỗ, rất thân thiện bà mời Ngọc :

            -Mời cô ngồi chơi. Xin lỗi cô, nhà cửa bề bộn quá!

            Ngọc cũng chẳng e dè ngồi vào chiếc ghế mà mẹ tôi kéo ra gần phía cô ta. Thế là những câu trò chuyện cởi mở, thân tình rất vui về đủ mọi lãnh vực, từ quê hương đến cha mẹ, anh em..v..v.. Nhưng không một câu nào mẹ tôi hỏi đến công việc làm của Ngọc, đó là điều mà tôi rất cảm phục sự tế nhị của mẹ. Bà trầm lặng, rất thận trọng trong lời nói, im lặng lắng nghe, không có những câu nói xỏ xiên hay tò mò mang cho Ngọc có cảm giác đang bị điều tra, xoi mói về những cái mà cô ta không muốn nói. Cuối cùng Ngọc mở chiếc cặp xách tay, đưa tận tay mẹ tôi 2 thẻ Chocolat và một bịch trà Lipton:

            -Cháu vừa được người bạn cho khá nhiều, nghĩ đến dì Hai, cháu mang tí chút biếu dì Hai ăn lấy thảo !

            Với tí chút ngạc nhiên, vui mừng ra mặt mẹ tôi nhận món quà, xoay đi, xoay lại vài lần rồi mẹ nói :

            -Cám ơn cô Ngọc, thành thật đây là lần đầu tiên tôi biết đến món quà “ ngoại quốc “ này đó. Chắc chắn là ngon lắm.

            Rồi tiếp theo là những câu chuyện vu vơ nhưng đầy nụ cười vui của mọi người. Cuộc thăm viếng của Ngọc không có tí gì để gọi là ngăn cách, nếu không muốn nói là có quá nhiều nụ cười thích thú trong đối thoại giữa Ngọc và mẹ cũng như mấy đứa em gái của tôi. Có lẽ đây cũng là điều rất độc đáo của gia đình tôi. Bất cứ bạn bè của anh em chúng tôi, nhất là của tôi khi còn là học sinh, sinh viên hay sau này lúc ra đời đi làm việc, các nhân viên của tôi, ai đến nhà chơi, hay vì công việc đều được tiếp đãi rất ân cần và tôn trọng trong giao tiếp. 

            Cũng như lần đến nhà tôi trước kia, sau khi từ giã gia đình tôi, chúng tôi đến quán cơm bên hông chợ Tân Định để ăn bữa tối trước khi chở Ngọc đến nơi làm việc cách đó không xa. Trong lúc ăn cơm , Ngọc đã không tiếc lời khen sự khôn khéo, cởi mở cũng như sự hoà nhã nồng ấm với tấm lòng đôn hậu của mẹ tôi. Tôi mỉm cười, trả lời sơ sài nhưng trong lòng đầy vẻ tự hào về bà mẹ của mình. Nhận xét của Ngọc về mẹ tôi rất chính xác, bởi vì đó là sự thật. Nhất là với tôi, mẹ tôi chưa bao giờ dù chỉ một lần nghi ngờ hay không tin vào tôi, khi mà tôi đã cho bà biết tất cả những gì bà thắc mắc về bạn bè hay người quen của tôi. Ngay từ khi ở tuổi 14, 15, tôi đã bao lần dẫn bạn trai cũng như gái về nhà, chưa một lần nào mang đến cho mẹ tôi những rắc rối, không vui. Đã thế tình thân của nhiều người bạn với tôi đã nối kết sự giao hảo giữa gia đình tôi và gia đình cũng như họ hàng của bạn. Tình thân đó vẫn tốt đẹp dù trải qua bao nhiêu đổi dời của thời thế và  không gian cách trở . Đó là nhờ sự chân tình, thật thà và đạo đức của bố mẹ tôi vậy. Không phải là niềm tự hào của tôi lắm sao?

            Tôi chuyên chở Ngọc được khoảng gần một năm, cho đến khi tôi được gia đình một người bạn cho ở nhờ hẳn một căn nhà nhỏ riêng biệt tại khu giáo xứ Nghĩa Hoà. Nơi đó rất thuận tiện cho việc làm thêm của tôi trong lãnh vực chăn nuôi. Cũng thời gian sống ở đó nhờ tài năng về chuyên môn, tôi đã tạo được cơ ngơi chăn nuôi riêng biệt cho riêng tôi và gia đình tôi sau này tại Tân Phú, Bà Quẹo. Với sư thay đổi tốt đẹp đó tôi đã không chở Ngọc đi làm nữa vì đó cũng chỉ là việc kiếm sống không chắc chắn, không đều đặn. Trước khi chia tay, tôi đã giới thiệu Ngọc cho một người chuyên nghiệp chở các cô gái ban Bar kiếm sống ở Saigon.

            Cuộc chia tay của tôi và Ngọc ít hay nhiều dĩ nhiên cũng có cái gì đó mông lung níu kéo, nhưng biết làm sao hơn khi cả hai chúng tôi chẳng có mấu chốt nào để giữ được nhau. Nhưng dù sao tôi ( và có lẽ cả Ngọc nữa ) làm sao mà chúng tôi quên được những buổi tối cùng đi ăn đêm hay những đêm khuya hơi lành lạnh, Ngọc ôm sát tôi khi chạy xe trong mưa gió ? Cũng làm sao quên được lần Ngọc đến thăm gia đình tôi, cái không khí vui nhộn hoàn toàn không ngăn cách của một cô gái loè loẹt phấn son với bà mẹ nhà quê nhem nhuốc. Đó không phải là một lạ lùng trong giao tình rất đáng nhớ  hay sao ?

            Từ ngày chuyển việc chuyên chở Ngọc cho người khác, tôi không còn liên hệ với Ngọc, cũng chẳng bao giờ dừng xe lại góc con đường, trước quán bar nơi mà tôi vẫn chờ đợi để chở Ngọc về nhà vào lúc đêm khuya nữa. Tôi cũng không một lần nào tạt vào thăm Ngọc tại căn nhà lầu đúc hai tầng trong ngõ hẻm ngoằn ngoèo trên đường Trương Minh Giảng, nơi mà Ngọc cư trú nữa . Sự quen biết của tôi và Ngọc chỉ có thế, đúng nghĩa một thoáng qua, không có gì nhiều để phải buồn phiền, tiếc nuối khi chia tay và cũng dễ dàng đi vào quên lãng.

            Nhưng bến Bạch Đằng với những chiếc ghế đá, những thanh sắt bắc dọc bờ sông nơi mà tôi thường ở đó chờ đến giờ đi chở Ngọc về nhà  là nơi tôi không quên . Sau này khi đã rời xa Ngọc, nhiều lần tôi vẫn đến đó với một người con gái khác. Chúng tôi quen nhau khoảng 5 năm sau ngày tôi không chuyên chở Ngọc nữa, lúc đó tôi đã tốt nghiệp và đi làm việc tại Cần Thơ. Vào những dịp từ Cần Thơ về Saigon tôi và cô bạn gái rất thường lên đó, tìm một chỗ ngồi ngóng gió hay nói chuyện vu vơ.

            Chúng tôi đã bao lần đưa mắt “ nhìn”  những âm thanh, những nốt nhạc từ trên gác thượng của Khách sạn Majestic tung rơi lã chã xuống mặt đường,  phủ che lên hai chúng tôi. Rồi đầu năm 1974 chúng tôi tạm biệt nhau khi tôi đi Nhật tu nghiệp, hứa hẹn ngày trở về cho trọn một tình yêu. Nhưng rồi gió bão, cách ngăn của không gian và thời cuộc…. định mệnh đã xô đẩy chúng tôi vĩnh biệt nhau. Cô bạn của tôi ra người thiên cổ, còn tôi thì mãi mãi là một kẻ tha phương kiếm sống , dù lòng tôi vẫn ôm những ký ức đẹp đẽ  của một lần yêu trong đời ! 

            Còn với Ngọc,  cô gái ban bar tốt lòng, ít hay nhiều cũng để lại những dấu tích đẹp đẽ trong lòng tôi. Đôi lần khi về VN, tôi cũng chợt nhớ đến Ngọc, tôi tự hỏi bây giờ cô gái đó ra sao? Về đâu ? Có hạnh phúc không hay tàn tạ với kiếp già nua của một cô gái hết thời son phấn ? Nghĩ đến Ngọc, trí nhớ tôi lại kéo tôi về với bài thơ “ Lời Kỹ Nữ “ của Xuân Diệu. Tôi tự hỏi ý nghĩa của bài thơ đó, không đúng với hoàn cảnh của tôi và Ngọc sao? Nó cũng buồn làm sao ? Nhưng nó cũng lãng mạn làm sao ? Đọc bài thơ, làm người ta tưởng tượng ra cảnh người du khách vì một lý do nào đó mà nhất định “ Gỡ tay vướng “ để ra đi. Người lãng du,  không một tí băn khoăn, lưỡng lự mà ra đi, dù người kỹ nữ đã nài nỉ, cầu xin anh ta ở lại. Có lẽ bất cứ ai có một tấm lòng ( dù rất ít ) khi đọc bài thơ cũng phải ngậm ngùi, đau buồn :

……………….

Khách ngồi lại cùng em! Đây gối lả,

Tay em đây mời khách ngả đầu say

Đây rượu nồng, và hồn của em đây

Em cung kính đặt dưới chân hoàng tử

            ………………….

            Lời kỹ nữ đã vỡ vì nước mắt

Cuộc yêu đương gay gắt vị làng chơi

Người viễn du lòng bận nhờ xa khơi

Gỡ tay vướng để theo lời gió nước .

……………..

            Đúng như vậy, cảnh tượng ngơ ngác của cô gái trong khung cảnh hư vô trống vắng khi người tình của mình đã quyết định gỡ tay vướng mà ra đi, chỉ còn lại tiếng gà xao xác! Buồn bã lắm thay!

            …………….

            Xao xác tiếng gà. Trăng ngà lạnh buốt.

            Mắt run mờ, kỹ nữ thấy sông trôi.

            Du khách đi. Du khách đã đi rồi.

                                                                       ( Lời kỹ nữ – Xuân Diệu )

            Đúng như ý nghĩa của bài thơ, tôi với Ngọc, làm sao mà chúng tôi co thể gắn kết lâu dài được ?! Chúng tôi chỉ là khách gặp gỡ qua đường, nếu có hơn một tí để bâng khuâng lúc chia tay thì cũng chỉ có thế, mà cũng chỉ có thế mà thôi !

            Cũng với cảnh “ gỡ tay vướng “ để từ giã tình nhân ra đi của kẻ ôm mộng hải hồ, của bài thơ “ Tống  Biệt Hành “ của Thâm Tâm, nhưng tôi không thích cái vẻ quyết liệt buông xuôi quá lạnh lùng của anh chàng Ly Khách. Với tôi hành động của anh chàng Ly Khách này có tí chút “ bạo lực , vô tâm, tàn ác quá “ !  Chỉ vì chí lớn mà anh ta đã phủi bỏ cả tình thân của em gái , của chị gái và cả của người mẹ để ra đi ! Con người của anh chàng Ly Khách này trong bài thơ , nó sắt đá, vô tình quá ! Anh ta phủi tay ra đi mà không kể gì đến tình thân, không có tí nào của lãng mạn, ướt át, đầy sắc thái  đa tình của người  Viễn Khách trong bài “ Lời Kỹ Nữ”  của Xuân Diệu.

………………          

Chí lớn chưa về bàn tay không

Thì không bao giờ nói trở lại

……….

Người đi ? Ừ nhỉ người đi thực.

Mẹ thà coi như chiếc lá bay

Chị thà coi như là hạt bụi

Em thà coi như hơi rượu say!

                                                           (Tống biệt hành – Thâm Tâm )

&

Mẹ tôi và niềm tin “ Bói Kiều “

         Mẹ tôi là con gái trưởng của một gia đình tàm tạm khá giả ( đúng ra là đủ ăn ) trong một làng quê thuộc tỉnh Nam Định. Dưới mẹ tôi có 3 người cậu và một bà dì. Tất cả các em của mẹ tôi đều được ăn học vào dạng cũng kha khá trong làng, sau này tất cả đều có chút thành danh trong xã hội. Riêng mẹ tôi thì không được đi học như các em, có lẽ xã hội phong kiến thời đó phụ nữ không dễ dàng được chấp nhận theo việc đèn sách, nhất là ở vùng quê.

            Cũng có thể vì ông bà ngoại tôi có khá nhiều ruộng vườn cho nên việc coi sóc tá điền, thâu hoạch buôn bán nông sản của gia đình cần đến mẹ, người con gái lớn trông coi. Riêng với bà dì, em gái mẹ tôi thì được học hành ở mức tàm tạm, đó là nhờ phong trào “ bình dân học vụ” của Việt Minh tại những nơi mà họ kiểm soát ( hầu hết ở miền quê). Tôi còn nhớ, mẹ tôi cho biết,  Việt Minh họ thường mang những tấm bảng hay tờ giấy có viết chữ quốc ngữ, đứng ở chợ hay cổng làng đưa cho bất cứ người nào đi qua, bắt phải đọc, nếu ai không đọc được thông suốt theo ý họ sẽ bị bắt đến các lớp ban đêm để học.

            Chính nhờ phong trào cưỡng bách này mà mẹ tôi biết viết và đọc chút ít, tuy nhiên với thời gian không dùng đến nên việc viết chữ của mẹ tôi coi như không! Còn về đọc thì cũng rất chậm, thường phải đánh vần từng chữ và là chữ dạng in ấn, còn dạng viết tay không rõ ràng thì coi như thua! Lúc còn bé, thời còn là học sinh tiểu học, tôi cũng dậy mẹ tôi tí chút nhưng cũng chỉ ở mức làng nhàng mà thôi. Riêng dì của tôi, nhờ còn trẻ hơn và lại có tính ham học, sau lớp bình dân học vụ của Việt Minh , dì tiếp tục học cao hơn nên khá hơn mẹ tôi rất nhiều. 

            Trình độ “ thất học “ của mẹ tôi như vậy, nhưng có một vài dữ kiện liên quan đến mẹ làm tôi khá ngạc nhiên. Mẹ tôi nhớ khá nhiều nhịp phách cũng như lời hát của những bài hát cổ xưa của Việt nam như hát chèo, hát xẩm, hát đối, hát quan họ..v..v.. Thỉnh thoảng, lúc nhàn rỗi nhất là khi trên đài phát thanh có chương trình nhạc truyền thống miền Bắc, tôi thường thấy mẹ lắng nghe và lầm bẩm hát theo. Ngoài ra mẹ tôi còn có một tập “ Truyện Kiều “ nhỏ khoảng bàn tay, bìa màu nâu sậm. Tôi cũng không biết mẹ có nó từ bao giờ, và từ đâu chỉ thấy khi tôi học bậc tiểu học đã thấy mẹ gìn giữ nó rồi.

             Ở cái tuổi “ con nít “ đó, dù biết là truyện Kiều nhưng tôi hoàn toàn mù tịt không biết gì về nội dung của nó. Nhưng khi bước lên bậc trung học tôi đã hiểu và còn mang rất nhiều thích thú khi đi sâu vào nội dung của tác phẩm. Rất nhiều lần, những khi gia đình tôi có điều gì khó khăn hay mù mờ không biết giải quyết ra sao mẹ tôi thường dùng bói Kiều để tính toán.

            Chẳng hạn như lần tôi đi thi bằng tiểu học hay bố tôi bị đổi lên sư đoàn 22 bộ binh hay lần bố và em tôi bị tai nạn xe ô tô tại đèo Bảo Lộc phải nhập viện..v..v.. Trong những lần bối rối đó tôi thường thấy mẹ tôi cầm cuốn Kiều lên với vẻ thành kính cầu khấn rồi mở ra, đưa trang bên phải ( trai tay trái, gái tay mặt) nói tôi đọc to, chậm rãi cho bà nghe. Rồi bà im lặng, trầm tư suy nghĩ một lúc,  dựa vào ý nghĩa của những câu Kiều đó mà tính toán buồn vui hay khuyên nhủ cho một quyết định gì đó liên quan đến những sự kiện mà bà đang lo lắng hay cầu mong.

            Tôi còn nhớ một lần, lúc đó tôi đã thi xong và đậu bằng tiểu học. Tiếp theo, phải chuẩn bị thi vào lớp đệ thất trường trung học công lập. Lúc đó gia đình tôi còn quá nghèo, sống chui rúc trong Xóm Tre, Tô Hiến Thành. Bố mẹ thì thấp kém, không kiến thức. Còn tôi, thằng bé 13, 14  tuổi vẫn mù mờ với thi cử. May mắn sao, ngày hôm đó, tôi xách nước “phông tên” mướn cho một cặp vợ chồng người miền Nam, tên là chú Úc ( hay Út ?). Vợ chồng chú biết tôi vừa xong bằng tiểu học và thấy tôi học hành cũng khá. Chú khuyên tôi nên nộp đơn thi vào trường Chu Văn An, lý do tôi là người Bắc, còn trường Pétrus Ký là trường cho người miền Nam. Nghe chú Úc nói vậy, về nhà nói với Bố và ông đã dẫn tôi đi nộp đơn thi tuyển vào lớp đệ thất.

            Vào ngày thi, lúc chờ đợi bố dẫn đi thi, mẹ tôi gọi tôi vào, nói tôi hãy thành tâm cầu nguyện cô Kiều, Đại vương Từ Hải phù hộ cho được may mắn. Nói thật lúc đó tôi cũng chẳng biết gì, mẹ nói sao thì làm vậy nên tôi nhắm mắt cầu khấn rồi mở cuốn Kiều ra, đưa cho mẹ. Bà cầm lên ngắm nghía tí chút (vì có đọc được đâu ?), đưa trang bên trái cho tôi đọc. Nghe xong, bà ngẫm nghĩ một lúc rồi với vẻ trịnh trọng nói với tôi :

            -Theo ý nghĩa của những câu Kiều mà con vừa đọc, chắc chắn con sẽ đậu!

            Lạ kỳ thay! Lần thi đó tôi đậu thật. Lần thi đậu đó đã ghi sâu vào trí nhớ tôi suốt đời bởi vì là một chiến thắng đầu đời, rất oai dũng của tôi. Tôi còn nhớ rất kỹ, năm đó có gần 700 thí sinh, chỉ chọn 110 cho 2 lớp đệ thất 7P và 7A, tôi đậu vào hạng 66 ( không dở !). Nhất là trường Chu Văn An rất khó, vì là trường nổi tiếng, và cũng là trường chuyên đào tạo học sinh đệ nhị cấp ( ban tú tài ) nên thu nhận học sinh ít hơn so với các trường công lập khác trong Sàigon như Nguyễn Trãi, Võ Trường Toản..v..v..Chưa kể nạn quen biết, xin cho!

            Tôi lớn khôn dần trong quá nhiều biến chuyển, gió bão của gia đình, nhất là thời gian cuối ban tiểu học và đầu ban trung học. Mẹ tôi bị bênh nặng lê thê suýt chết, bố tôi bị đổi lên Kontum, tôi đi bán báo và làm nhiều chuyện (dù vô tình ) rất gần với tội phạm…Việc học của tôi bết bát từ năm đệ lục kéo dài đến hết năm đệ ngũ. Nhưng cũng may khi bước sang năm đệ tứ tôi đã vực dậy, tàm tạm cho cuộc thi trung học.

            Cuối năm đệ tứ, trước ngày đi thi bằng trung học, mẹ cũng bảo tôi cầu nguyện cô Kiều, Đại vương Từ Hải để bói xem kết quả cuộc thi ra sao. Dù lúc đó tôi đã có chút kiến thức về truyện Kiều, nhưng với lời khuyên của mẹ và có lẽ cũng vì sự thiếu tự tin vì học dốt mà ra. Tôi cầm cuốn Kiều lên, vẫn thành tâm khẩn cầu rồi mở sách, đọc cho mẹ tôi nghe. Bà nghe rất thận trọng, ngẫm nghĩ tí chút rồi nói với tôi:

            - Con sẽ đậu nhưng rất chật vật, cố lên mẹ sẽ đi chùa khấn vái đức Phật phù hộ cho con may mắn.

            Rồi tôi đậu thật và đậu hạng bét! ( người ta gọi là đậu vớt, nghĩa là đậu chính thức ở điểm số trên 10/20 , nhưng bộ giáo dục thấy sĩ số người đậu ít quá nên cho giảm điểm xuống để tăng người đậu, chẳng hạn 8 hay 9/10 … Tôi thuộc dạng đậu vớt !)

            Nhưng khi lên ban trung học đệ nhị cấp, tôi học và hiểu kỹ về truyện Kiều. Qua những câu thơ lục bát của cụ Nguyễn Du mô tả vẻ đẹp, tài năng đàn hát, thơ văn… của Thuý Kiều đã làm tôi mê mẩn. Với tôi đó là một áng văn tuyệt vời, bất tử, đầy tính lãng mạn của dân tộc. Tôi đã đến với truyện Kiều trong đam mê và ngây ngất. Với cái nhìn trong sáng của nghệ thuật như vậy thì làm sao tôi có thể tin được cái trò BÓI KIỀU của mẹ tôi được ( dù tôi vẫn kính thương mẹ ). Mẹ tôi biết tôi không tin, nên cũng không ép tôi phải làm nhưng mỗi khi tôi đi thi hay có việc gì không yên lành, bà thường kín đáo tự bói Kiều cho tôi, và nhờ các em tôi đọc rồi suy giải tìm ra cái “ lý ẩn tàng ”  trong bài bói rồi khéo léo khuyên tôi mong tôi thay đổi cho hợp với thiên cơ!

            Với cái nhìn của mẹ tôi, việc bói Kiều giúp cho mình biết trước việc xẩy ra để tìm đường giải quyết vẫn tốt hơn là mù mờ theo số mệnh..v..v.. Đôi khi tôi cũng chẳng nề nà nói thẳng với mẹ,  đó chỉ là một chuyện vớ vẩn, không tin. Trong một lần lo lắng vì cuộc thi cử nào đó của tôi, mẹ đề cập đến việc bói Kiều, mong tôi  “nhập cuộc “ , tôi cười toáng lên và nói :

            -Mẹ ơi, con chưa bao giờ biết “ học tủ “, con học tất cả các môn học phải thi từ đầu đến đuôi, không bỏ sót bài nào thì làm sao có thể trượt cho nổi? Hoạ chăng ông giám khảo mù hay dốt mà thôi!

            Tôi còn nói thêm:

            -Nói thật mẹ nếu mẹ nói con cầu khẩn để được lấy cô Kiều làm vợ thì con làm ngay bởi vì con mê mẩn sắc đẹp, tài năng thơ phú, đàn ca của cô ta lắm. Con ghét Từ Hải vì hắn chỉ là một tên cướp mà thôi !

            Với những câu trả lời đại loại như vậy, mẹ tôi thường im lặng hay nói vuốt vài câu cho qua chuyện vì bà biết quá rõ thằng con rồi. Chẳng hạn như :

            -Thôi, tôi can ông tướng! Học tài thi phận không phải là chuyện người ta nói để đùa vui đâu.

            Rồi cứ thế, dù hoàn cảnh sống của gia đình tôi có những lúc khó khăn nhưng việc học và tiến thân của tôi vẫn đều đặn tiến bước. Chuyện tin Bói Kiều của mẹ tôi, nghĩ cho cùng cũng là một chuyện rất vui, dù có tí sắc thái của mê tín, nhưng nó không làm hại người khác mà còn tiềm ẩn cái gì đó nho nhỏ mang đậm mầu sắc văn chương nữa là khác. Chẳng hạn trong những lần bói Kiều, khi tôi đọc một đoạn trong truyện Kiều cho mẹ nghe, mẹ im lặng đem hết cả tâm hồn, lòng tin của mình vào ý nghĩa của những câu thơ rồi tìm cách hoà nhập nó với một sự kiện nào đó mà mẹ muốn biết. Cuối cùng mẹ đưa ra một lời giải thích, nhưng thông thường những lời giải thích đó mang sắc thái của an ủi, khuyên răn hay chấn an người muốn bói chứ không có tính cách dẫn người ta đến tội phạm. Nguyên lý chỉ có vậy, không tốn kém, không gò ép ai …

            Đó không phải là một dạng đức tin mang tính tao nhã của văn chương sao? Nhất là với một tác phẩm vĩ đại của dân tộc mình. Có lẽ nhờ lòng tin đó mà cả đời mẹ tôi vẫn chăm chỉ làm việc, luôn luôn có lối sống đạo đức làm khuôn mẫu chỉ dậy các con vậy .

            Riêng cá nhân tôi, đọc Truyện Kiều là một nhã thú tuyệt vời. Hình bóng một cô Kiều tuyệt sắc giai nhân, toàn vẹn về tài năng thi phú, văn chương … Giả sử nếu có chút lãng mạn mà nhận mình là một kẻ thần tượng, yêu say đắm Thuý Kiều, đem hình bóng, tài năng của Kiều vào mơ mộng thì cũng chẳng có gì đáng trách. Trong làng văn học Việt nam có biết bao nhiêu người đã ngẩn ngơ vì Thuý Kiều có gì đâu mà khác thường nhỉ ?  

            Hãy tưởng tượng ra, sau hội Đạp Thanh, trên đường trở  về Thuý Kiều chợt trông thấy mả Đạm Tiên, buồn đau cho thân phận của một giai nhân bạc mệnh, Với tài năng thơ phú, Kiều đã rút cây trâm trên mái đầu, viết vào vỏ cây một bài thơ cảm tác đày bi đát thương tâm :

………………..

Rút trâm sẵn giắt mái đầu

Vạch da cây, vịnh bốn câu ba vần .

……………..

            Rồi cảnh ban đêm Kiều lén lút  sang nhà Kim Trọng, đánh đàn cho chàng Kim nghe. Chẳng còn gì để diễn tả hơn được tài năng tuyệt vời của Kiều trong âm nhạc với những câu thơ mà người ta khi đọc lên chi biết ngẩn ngơ thưởng thức :

……………

Khúc đâu Hán Sở, chiến trường 

Nghe ra tiếng sắt tiếng vàng chen nhau.

…………

Trong như tiếng hạc bay qua,

Đục như nước suối mới sa nửa vời

Tiếng khoan như gió thoảng ngoài

Tiếng mau sầm sập như trời đổ mưa

Ngọn đèn khi tỏ khi mờ

Khiến người ngồi đó cũng ngơ ngẩn sầu

Khi tựa gối, khi cúi đầu

Khi vò chín khúc, khi chau đôi mày.

………….

            Tóm lại, với tôi mê mẩn tài sắc của Kiếu là thế! Với mẹ tôi đặt niềm tin vào “ bói Kiều “ cũng là thế. Dù có khác nhau nhưng vẫn là những cái say mê rất văn chương thích thú vậy!

&

Mẹ ơi, con đã cho mẹ một niềm vui.

            Từ Đà lạt trở về Sàigon, sau khoảng một năm trời làm kiếp nô lệ, gia đình tôi đến sống tại Xóm Tre, 116 Tô Hiến Thành từ năm 1955 khi tôi học lớp tư ( lớp hai ) ban tiểu học cho đến hết năm 1961 lớp đệ ngũ ( lớp ba) ban trung học. Tôi đã có rất nhiều ký ức đẹp cũng như xấu trong khoảng 6 năm sống tại cái xóm Tre nhiều tật ách đó. Đó là một con hẻm rất dài, nhiều ngõ ngách, cư dân rất hỗn tạp. Đoạn đầu của ngõ là những căn nhà khá to có vườn cây ăn quả và hầu hết là những gia đình khá giả. Đi sâu vào phía trong hẻm, sự nghèo túng và lộn xộn càng hiện rõ, thành phần dân cư gần như hầu hết là dân lao động, lính tráng, du đãng và gái điếm. Ban ngày thì có chút đỡ hơn nhưng về đêm thì đúng là đáng sợ, bất an, những cuộc đánh nhau vì gái hay cờ bạc được coi là rất thường xẩy ra. Thêm vào đó ngày nào cũng có nạn ăn nhậu, bàn ghế xếp tràn ra cả đường đi của ngõ, hát hò vọng ồn ào suốt đêm nhất là vào những ngày cuối tuần.

            Suốt thời gian nhiều năm sống tại đó, ít hay nhiều tuổi thơ của tôi cũng bị ảnh hưởng đó là điều đương nhiên, tôi không bao giờ phủ nhận. Nhưng có lẽ nhờ tình thương yêu, hy sinh tột cùng cũng như tấm gương quá nhân bản, ngay ngắn, đạo đức của cha mẹ mà tôi đã nên người, một người có trình độ trong xã hội, vượt qua được rất nhiều những bẫy rập hư hỏng trong cuộc sống.

            Nói như vậy không có nghĩa là trong cái xóm lao động nhiều tật ách đó không có người tốt. Trong 6 năm đầu đời với lứa tuổi mới lớn sống tại đó gia đình tôi cũng có những người bạn rất tốt. Họ từng giúp đỡ gia đình tôi khi gặp khó khăn hay hoạn nạn ốm đau. Họ có những đứa con cùng trang lứa với anh em chúng tôi, chơi đùa hay cùng nhau đến trường học … Tình thân thiết của họ và gia đình tôi vẫn kéo dài hàng chục năm sau khi gia đình tôi đã xa rời họ dọn đi nơi khác. Riêng cá nhân tôi, sự giao tình thân thiết giữa tôi và vài người bạn ở tuổi ngây thơ trong thời gian sống tại đó vẫn là những kỷ niệm tuyệt vời mà tôi không bao giờ quên được.

            Tôi đã viết truyện ngắn Nguyễn thị Hồng Yểm, một câu truyện tình đẹp, được tôi nối kết bởi truyện tuổi thơ của tôi và một cô gái hàng xóm trong cái xóm Tre đó với truyện tình yêu của người bạn cùng thời quân ngũ với tôi. Rồi cũng trong cái xóm đó, tôi đã viết truyện ngắn : “ Tôi, những lá thư tình viết mướn “ trong đó tôi viết về Phước Đen một người bạn tuổi thơ của tôi, anh ta đã nhờ tình yêu mà thoát ra khỏi kiếp sống của một tên du đãng.

            Vào khoảng năm 1961 khi tôi đang học lớp đệ ngũ ( lớp ba ) , bố tôi từ sư đoàn 22 bộ binh đóng tại Kontum rồi được trở lại Saigon, nhờ vậy cuộc sống của gia đình tôi tàm tạm ổn. Có lẽ nhìn thấy tình trạng lộn xộn, không tốt cho tương lai việc học hành của anh em chúng tôi nên bố mẹ tôi đã bán nhà và di chuyển sang hẻm 521 đường Lê văn Duyệt. Con hẻm này khá hơn nhiều so với Xóm Tre về mọi lãnh vực, an ninh cũng như trình độ văn hoá của cư dân. Căn nhà mới cũng không xa căn nhà cũ lắm, chỉ đi tắt qua vài con hẻm phụ, bắt ra đường Tô Hiến Thành là đến nhà cũ. Chính vì vậy dù đã rời xa nhưng gia đình tôi vẫn giữ liên hệ với họ hàng cũng như những gia đình thân quen tại hẻm cũ. Hàng năm vào những dịp lễ tết, giỗ kỵ hay nghe tin ai trong xóm cũ bệnh hoạn chúng tôi vẫn sang thăm nhau. Những lần thăm viếng đó thông thường bố mẹ tôi vẫn dẫn một vài đứa anh em chúng tôi đi theo, cũng để cho chúng tôi gặp gỡ gần gũi, vui chơi với lũ bạn bè ngày xưa.

            Thời gian qua mau, khi sang hẻm 521 Lê Văn Duyệt được mấy năm, tôi thực sự đã một thanh niên chững chạc, có ăn học của con hẻm mới. Những cuộc thi cử lấy bằng cấp vẫn tiếp nối, tôi vượt qua một cách đầy tự tin với tí chút ngạo mạn. Dĩ nhiên tôi cũng đã phải trầy trụa với những cố gắng gấp 2, 3 lần so với bạn bè chỉ vì  khối óc không mấy thông minh của tôi ( Đó là sự thật, dù tự ái thế nào tôi cũng phải buồn rầu mà chấp nhận !) . Tôi xong tú tài hai, đậu vào phân khoa có thi tuyển rồi tìm việc làm thêm kiếm tiền chu cấp cho những chi tiêu cá nhân và giúp đỡ tí chút cho gia đình. Tôi hoàn toàn không vướng vào những thói hư tật xấu đầy rẫy trong xã hội, không cờ bạc, không rượu chè, hút sách… luôn có tinh thần cố gắng vượt khó, vươn lên trong minh bạch và thực tài. Đó là niềm tự hào của chính tôi và cũng là sự sung sướng, an tâm của bố mẹ tôi khi nhìn về tôi vậy.

            Ở cái tuổi tạm gọi là lớn khôn, trưởng thành, có chút chuẩn mực của một sinh viên đại học, chưa gọi là từng trải nhưng qua nhiều năm lăn lộn kiếm sống, tôi đã nhìn rất rõ giá trị của sự hy sinh to lớn mà cha mẹ đã dành cho tôi. Rồi cũng từ sự lớn khôn, biết suy nghĩ  đó tôi đã hiểu ra một điều rất đơn giản. Đó là ngoài việc học hành giỏi giang, không ăn chơi, phá phách xóm làng mang đến những phiền phức lo buồn cho bố mẹ, tôi còn biết một dạng thức khác, tế nhị,kín đáo và đơn giản hơn đã làm mẹ tôi tự hào. Dạng thức này không liên quan đến số lượng hay giá trị vật chất, nhưng lại làm cho cha mẹ tôi lịm người vì sung sướng, nó là những sự săn sóc từ con tim mà tôi đã dành cho bố mẹ.

            Chẳng hạn tôi từng cởi chiếc áo khoác của tôi cho mẹ tôi mặc khi mẹ ngồi sau chiếc xe gắn máy trong đêm khuya mưa gió, khi tôi chở mẹ đi lo công việc.  Mặc dù tôi cũng có tí chút run run vì mưa lạnh! Tôi cũng đã bao lần nhường chỗ khô ráo, che chắn cho mẹ vào những lúc trời mưa tầm tã hay những buổi nắng chang chang khi phải đợi chờ nơi góc chợ, bờ hiên của những dẫy nhà bên đường. Rồi những lần đi với mẹ trên những con đường khi thăm viếng người thân hay những nơi lễ hội, tôi đã khoác vai mẹ, kéo sát mẹ vào tôi, nó không phải là một sự nâng đỡ bình thường mà là một sự trân trọng tình nghĩa mẹ con…v..v…

            Những hành động đó của tôi đã làm cho mẹ tôi sung sướng, run run… im lặng đưa mắt kín đáo nhìn tôi mà sung sướng, tự hào! Đúng như vậy, khi dọn nhà sang xóm 521 Lê văn Duyệt, sau một thời gian ngắn ngoài việc chăm chỉ học hành, lo toan làm việc giúp đỡ gia đình, tôi còn biết làm cho mẹ tôi vui sướng và tự hào với bạn bè buôn bán của mẹ về tôi nữa. Chẳng hạn, vào khoảng thời gian tôi đang học năm thứ nhất hay thứ 2 đại học ( 1966 hay 1967). Lúc đó ngoài việc bán chuối mẹ tôi còn bán thêm vài loại trái cây dành cho giới khá giả như cam, táo, nho… Ngoài việc chở mẹ đi lấy chuối ở chợ Cầu Ông Lãnh, vài ba ngày tôi phải chở mẹ lên chợ Saigon để mua các loại trái cây cao cấp này nữa. Tôi còn nhớ, trong những lần đi mua hàng đó, những bà bạn hàng nhìn thấy tôi chăm sóc, giúp đỡ mẹ tôi rất ân cần từ công việc khuân vác đến việc mời mẹ từng ly nước, đĩa cơm hay nắn bóp, xoa tay cho mẹ khi bà ngồi nghỉ vì mệt nhọc...v..v.. Họ, những người bạn hàng,  đã ngẩn ngơ nhìn vào sự gần gũi tràn đầy tình thương yêu mẹ con của chúng tôi, vài người quá cảm mến, họ không tiếc những lời khen rất chân tình và cảm phục tài năng dậy dỗ của mẹ tôi. Dĩ nhiên mẹ tôi cũng run nhè nhẹ vì sung sướng, tự hào !

            Đúng như vậy, dù không nói ra nhưng với nụ cười kín đáo chứa đựng rất nhiều sung sướng và tự hào, mẹ đưa mắt liếc nhẹ nhìn tôi, ánh mắt chứa đầy sự tự mãn của mẹ. Tôi biết rằng mẹ tôi đã có được một món quà vĩ đại từ thằng con trai mà chắc chắn mẹ không thể mua nó bằng tiền bạc hay vật chất. Còn tôi thì im lặng, làm như không chú ý đến những lời khen “ có cánh” đó của những người bạn hàng, nhưng tôi hiểu rằng chính tôi đã vừa đem tặng cho mẹ tôi một món quà không có trọng lượng nhưng lại đủ sức làm tràn đầy con tim sung sướng của mẹ tôi. 

            Cũng tương tự như vậy, vài ba lần khi có công việc phải sang xóm Tre, thấy tôi rỗi rãi mẹ lại rủ tôi đi cùng. Dù có khá nhiều ấn tượng không tốt với con hẻm đầy tật ách đó nhưng mỗi lần đi với mẹ đến thăm người quen biết xa xưa. Được nhìn lại nơi chốn ngày xưa mà mình đã bao lần vui chơi với bạn bè, cho tôi cảm giác thích thú vì được gặp lại những dấu tích, kỷ niệm của thời thơ ấu đầy “bụi bậm” của mình ngày xưa. Trong những lần đi như vậy, tôi và mẹ thường đi sát gần nhau, tôi quàng tay qua vai mẹ chậm rãi đi.  Chúng tôi len lỏi vào những ngóc ngách phân chia như bàn cờ trong con hẻm để đến những nơi mà mẹ con chúng tôi muốn đến. Cả hai mẹ con với vẻ mặt vui tươi vừa đi vừa nói chuyện với nhau. Hình ảnh đẹp đẽ tình mẹ con, rất tự nhiên, hoàn toàn không có một tí gì giả dối hay đóng kịch đã làm cho bao nhiêu người trong xóm ước mơ!

            Đúng như vậy, có những ánh nhìn thèm thuồng của những người thân quen và cả những người xa lạ trong xóm, dù họ chưa bao giờ quen biết với mẹ con chúng tôi. Riêng cá nhân tôi đã nhìn thấy rất rõ, ánh mắt kín đáo tràn đầy hoan lạc, tự hào của mẹ dành cho tôi.  Cái cảm giác run run nhè nhẹ sung sướng từ thân thể của mẹ lan truyền qua bàn tay, rồi cánh tay thấm vào con tim tôi, cho tôi hiểu được rằng chính tôi, đứa con trai đầu đàn của mẹ  vừa mang cho mẹ tôi một niềm vui !

            Hôm nay, trong cái vắng vẻ, lạnh lẽo giữa mùa đông của quê người, ngồi nhớ đến mẹ, đến những kỷ niệm của gần 50 năm đã qua, tất cả bây giờ chỉ còn là hoài niệm và buồn thương. Tôi tự hỏi, những người thân quen ở xóm Tre nhiều tật ách đó bây giờ họ ra sao? Những bà bán chuối, bán nho táo cho mẹ ở Cầu Ông Lãnh, ở chợ Saigon bây giờ họ làm gì, trôi nổi về đâu? Mẹ tôi thì cũng đã trở về với đất đá, hư vô còn tôi thì vẫn lang bạt kiếm sống, tìm vui nơi xứ người… Trong sự hoài nhớ đó, tôi chợt nhớ đến vài câu thơ nhớ mẹ trong bài “ Nắng Mới  “  của Lưu Trọng Lư:

            …………...

            Mỗi lần nắng mới hắt bên song

            Xao xác gà trưa gáy não nùng

            Lòng rượi buồn theo thời dĩ vãng

            Chập chờn sống lại những ngày xưa

            Tôi nhớ mẹ tôi thuở thiếu thời

            Lúc người còn sống tôi lên mười

            ……………..

            Rồi cũng trong cái cảm giác buồn viễn xứ, tôi lại hình tượng ra cái cảnh cô đơn của Thôi Hiệu khi ngồi trên lầu Hoàng Hạc nhìn mây trắng phản chiếu trên mặt sóng nhấp nhô, lòng buồn mà nhớ cố hương :

            ………………

            Nhật mộ hương quan hà xứ thị

            Yên ba giang thượng sử nhân sầu.

Tản Đà dịch :

            …………..

            Quê hương khuất bóng hoàng hôn

            Trên sông khói sóng cho buồn lòng ai

&

Vài hàng kết luận

            Khi tôi bước lên đại học được vài năm, gia đình tôi đã có chút khá hơn vì mẹ tôi không còn ốm bệnh như thời còn sống ở xóm Tre nữa. Việc buôn bán của chúng tôi ở lề đường tuy cực nhọc nhưng cũng là nguồn thu nhập tạm đủ cho việc chi tiêu của gia đình. Tôi còn nhớ, vào dịp Mậu thân, lúc đó vì chiến sự nên Saigon bị cô lập nhiều tuần lễ, nguồn cung cấp trái cây , rau cỏ từ các tỉnh cho Saigoon bị đình trệ. Tôi đã liều lĩnh chở mẹ vượt nguy hiểm xuống tận Trung Chánh, Hóc Môn để mua rau muống về bán kiếm lời. Trong những chuyến đi mua hàng đó, có khi chúng tôi phải mất hàng tiếng đồng hồ chờ đợi để người ta cắt rau cho mình, hay phải dừng lại trên đường đi vì chiến sự… Trong những lúc rảnh rỗi ngồi chờ đợi đó, mẹ con chúng tôi thường tâm sự với nhau rất cởi mở về mọi vấn đề .( Tôi có viết một truyện ngắn về cảnh mẹ con chúng tôi đã vượt lửa cháy chiến tranh vào tết Mậu Thân để đi mua rau muống về bán cho Saigon trong bài “ Bộ ly tách uống trà và những liên tưởng về mẹ “

 Có lần mẹ hỏi,  tôi có những ước mơ hay dự tính gì cho tương lai không? Tôi đã cho mẹ biết giấc mơ của tôi là trở thành một ông giáo rất giỏi về nhiều môn học. Ngoài thời gian phải làm việc theo hành chánh tôi sẽ dậy thêm cho các trường tư thục trong những khoá luyện thi hay nếu có khả năng về tài chánh tôi sẽ tìm cách mở một trường trung học tư thục. Tôi sẽ làm việc hăng say, sẽ giàu có để bố mẹ không phải làm việc cực nhọc nữa. Tôi sẽ xây một căn nhà rộng rãi, đầy đủ phòng ốc, có vườn tược để cho bố mẹ tôi trồng rau, nuôi heo gà làm vui. Tôi sẽ mua một chiếc xe ô tô nho nhỏ đi làm việc, cuối tuần sẽ chở bố mẹ, các em đi ra Vũng Tàu hay lên Đà lạt nghỉ mát, rong chơi..v..v..và ..v..v..  Mẹ tôi im lặng ngồi nghe những giấc mơ của thằng con trai nhưng mẹ cũng đờ đẫn, mơ màng theo những gì tôi xây trong tưởng tượng.

            Đến khi tôi chấm dứt mơ mộng, mẹ cũng bị thực tế kéo trở về với hiện tại. Bà đưa mắt nhìn những bó rau muống, những nải chuối rẻ tiền trước mắt, mẹ kín đáo buông tiếng thở dài buồn bã. Rồi bà trầm tư suy nghĩ, về giấc mơ của thằng con trai, theo bà thì giấc mơ của con trai bà cũng không có gì quá xa vời với một gia đình có mức tạm khá giả trong xã hội, nhưng với hoàn cảnh của gia đình tôi hiện nay, nó lại là những hình tượng không bao giờ có thật!

            Rồi thời gian cứ bình thản trôi, đến năm 1974, gia đình chúng tôi càng lúc càng  khá hơn nhưng nhìn kỹ vẫn chưa có gì chắc chắn để chúng tôi có thể thực hiện giấc mơ không quá cao sang đó. Rồi tôi đã may mắn được học bổng đi Nhật với mong ước ngày hồi hương sẽ biến những hình tượng của giấc mơ của mẹ con chúng tôi thành sự thật. Nhưng thời gian và thời cuộc đã không như ước muốn, không đồng điệu cung đàn để rồi ngày ra đi, hôm giã biệt của tôi đã thành ngày vĩnh biệt mẹ tôi!

            Con đường xây giấc mộng của mẹ con tôi đã thực sự chấm dứt, đi vào quá khứ, nếu còn chỉ là những hoài niệm đẹp đẽ trong mơ tưởng mà thôi. Nhiều năm qua tôi vẫn đi đi, về về Việt Nam nhưng trong vai vế của một người khách du lịch thăm quan. Tôi về thăm Việt Nam quê hương của tôi, rồi tôi lại khăn gói chuẩn bị ra đi. Mẹ tôi không còn nữa, bố tôi cũng vĩnh biệt ra đi … Nấm mồ của bố mẹ tôi đã lạnh tanh theo năm tháng!  Đó là chứng tích lần lỗi hẹn cuối cùng của tôi, một thằng con trai rất thương mẹ, thương cha !  Đau đớn thay và cũng buồn bã lắm thay!

            Thỉnh thoảng vào những lúc rảnh rỗi ngồi buồn nhớ đến mẹ, đến cha,  tôi thường nghe lại bài hát xa xưa đã từng làm tôi chảy nước mắt vì cảm động như “ Chuyến xe lửa mùng năm “ của Trần văn Trạch. Mô tả cảnh chàng thanh niên dành dụm được tí tiền, ngày mùng 5 tết mang về cho mẹ mua trầu cau, nhưng cũng là một cuộc trở về trong im lặng, bi thương khi nhìn thấy nấm mồ của mẹ bên nhà !  Hình như câu truyện này có cái gì đó giống “ ngày trở về ” đầy buồn bã của tôi thì phải?!

Hết

Lưu An Vũ ngọc Ruẩn

(  Chỉnh sửa ,Zuerich, June 2024 )

PS. Xin các bạn vào mạng :

Chuyến xe lửa mùng năm , Trần Văn Trạch :  

                                    https://www.youtube.com/watch?v=R_X8eFIWTQg

Xuân này con không về  , Duy Khánh    :

                                   https://www.youtube.com/watch?v=UyTyiUV_RaY  

CHÚ Ý : Nếu các bạn không nghe được bản nhạc , các bạn hãy viết đề tựa của bài nhạc, tên ca sĩ vào mục tìm kiếm trên mạng sẽ tìm thấy ngay !

Vài hàng về tác giả :

Lưu An là bút hiệu của anh Vũ Ngọc Ruẩn. Anh Ruẩn  sinh năm 1946 tại Xuân Trường, Nam Ðịnh, Việt Nam. Bút hiệu Lưu An & Thượng Xuyên Lộ, cựu học sinh Chu Văn An 59-66, tốt nghiệp Master về Food Sciences đại học Kagoshima, Japan 1977. Anh Ruẫn hiện đang sinh sống tại Thụy Sĩ. Cảm tưởng về thơ văn của Lưu An xin gởi về  .....

........

® "Khi phát hành lại thông tin từ trang này cần phải có sự đồng ý của tác giả 
và ghi rõ nguồn lấy từ www.erct.com"