Như mọi năm gần đến ngày
Tết trước đó 3 tuần tôi mua một lô báo
xuân về cho hai vợ chồng đọc. Mục trước
tiên vợ tôi mở là số mạng cho năm nay.
Đang coi mục sớ táo quân hấp dẫn tôi
bị gọi giật ngược.
- Anh, tử vi nói năm nay anh được lên
chức.
- Vậy à. Tôi trả lời cho có lệ.
- Anh à, tử vi nói năm nay anh coi chừng bị
sức khỏe không tốt.
- Em ơi, cái này anh nghe em nói từ năm ngoái cơ
mà, sao năm nay vẫn c̣n vậy.
Điệp khúc này của bà xă năm nào tôi cũng
được nghe đi nghe lại đến
thuộc làu, mở miệng ra là tôi biết bà
muốn nói ǵ rồi.
- Năm nay tử vi nói em phải coi chừng tiền
bạc, nhưng sức khỏe th́ tốt.
- Th́ phải rồi anh phát tài c̣n em th́ ra tiền như
vậy là đề huề, nhà ḿnh tiền bạc không
thay đổi. C̣n em phải khỏe mạnh để
chăm sóc anh chứ.
Tôi tiếp tục mớ báo xuân coi về những bài
viết nói về các chú ngựa háu đá. Những bài
viết nói về Tết bên nhà thời xa xưa
ở Hà Nội và Saigon. Bà xă đang coi tiết
mục tử vi bên kia lâu lâu lại "ư a" bên này
tôi lại phải "ờ há, vậy à" để
cho có nhịp điệu.
Năm nào cũng vậy như một thói quen và có
lẽ cũng tin như thế, bà xă đi chợ mua
trái măng cầu, trái dừa, đu đủ, trái xoài
rồi trưng bày bỏ vào cái đĩa lớn
để ngay trên bàn ngoài pḥng khách. Tôi nói năm nay
em phải mua thêm trái cây nào có chữ "dư"
để tiền bạc dư giả thêm, chứ
"cầu vừa đủ xài" th́ buồn quá.
Ngoài những trái cây "cầu vừa đủ xài"
này, bà xă c̣n lựa loại hoa mai vàng bằng
giấy, ngồi tỉ mỉ mấy tiếng đồng
hồ công phu cắm và trưng bày rồi cũng
để trưng ngay pḥng khách. Trái quất sai
quả mua ở chợ 99 ranch cũng được
mang về để cho có thêm vẻ Tết.
Về món ăn cho ba ngày Tết, bà xă cũng đă làm
khoảng 8 hay 9 lọ dưa món, một phần để
ăn và phần khác đem biếu, gị thủ cũng
được chiếu cố. Tai heo cũng đă
được mua sẵn, cộng thêm một lô
với gia vị phụ tùng. Đầu tiên tai heo
được luộc khoảng hơn tiếng đồng
hồ, vớt ra ngoài để nguội, rồi
cạo sạch những lông lá bám chung quanh vành tai.
Kỳ này ông trư bát giới có lông hơi nhiều
cho nên tôi phải phụ thợ cạo hơi mệt,
phải cạo sạch hết nếu để dính dù
chỉ một ít lông cũng mất ngon. Sau khi
những miếng tai heo được cạo sạch
tôi định cắt, mới cắt được
một miếng bà xă la liền "anh cắt như
vậy là mất ngon rồi" tôi mừng rỡ v́
khỏi phải cắt thịt đưa cho bà xă thái
thành từng miếng nhỏ vừa phải, sau đó
gia vị được ướp.
Trước khi xào tai heo, tôi phải đi chợ mua
những lon mía hộp, bỏ ruột mía ra ngoài và
giữ lại những cái lon nhôm được
cắt bỏ hai đầu nắp. Sau khi mọi
thứ sẵn sàng, bà xă bắt đầu xào tai heo,
mùi thơm ngất lên ngậy mũi. Những tai heo
được dồn vào bao nhựa để sẵn
trong lon nhôm, tôi có nhiệm vụ nén thật chặt
cho ráo hết mỡ, xong gói vào giấy buộc dây
thật chặt một lần nữa cho mỡ hoàn toàn
ra hết, sau đó kiếm bao gạo 50 Lbs đè lên
trên mặt lon nhôm, chờ cho đến ngày hôm sau
mới được tháo ra để cho gị thủ dính
chắt lại ăn mới ngon miệng.
Ngày kế gị thủ đă thành h́nh được gói
lại lớp giấy mới bằng những sợi
dây màu đỏ rồi để vào trong tủ
lạnh. Thế là nhà đă có dưa món và gị
thủ để ăn Tết.
Trước đó một tuần bà xă đă mua
một số bánh mứt kẹo, bánh chưng để
sửa soạn đi chúc Tết họ hàng quanh vùng
Little Saigon. Thế là xong cái Tết được
sửa soạn đầy đủ và gọn gàng,
chỉ thiếu có pháo đốt nữa là hoàn
hảo. Mặc dù có tin tức không tốt về kinh
tế Mỹ nhưng bà con Mỹ gốc Việt
vẫn nườm nượp mua sắm cho 3 ngày
Tết, nghèo th́ nghèo chứ 3 ngày Tết th́ phải
cho nó xôm tụ. Đi trên đường Bolsa tôi
thấy không khí Tết thật là tưng bừng,
từ chợ ABC, chợ 99 Ranch market, chợ Mai Kông,
chợ Tân Mai, Chợ Bolsa, Little Saigon. Những cành mai,
cành đào, khoe màu, khoe sắc. Bánh mứt kẹo th́
khỏi nói đủ loại.
Chúng tôi ghé vào chợ Little Saigon mua một ít bánh,
mứt, kẹo, hạt dưa. Tôi để bà xă
ở chợ tạt ngang qua tiệm bán đĩa
nhạc mua một CD Xuân và một băng video Xuân
để nghe và coi cho có hương vị ngày
Tết. Từ ngày có đĩa hạt đưa trên
bàn trong pḥng gia đ́nh, bà xă tôi vừa coi tin tức
hay phim vừa kẻ hạt dưa lách tách, hạt dưa
bùi ngon khiến bà ăn không ngừng nghỉ, chỉ
khi nào tôi nói đi ngủ th́ mới chịu ngưng
lại mà miệng th́ vẫn tḥm thèm. Hạt dưa tôi
cắn được có vài hột mà cứ bị nát
lên nát xuống chán quá tôi bỏ ngang không thèm ăn
nữa, để một ḿnh bà xă tha hồ tách tách.
Tôi th́ chỉ có thích món mứt dừa, đi ra đi
vô lại bốc vài miếng bỏ vào miệng nhai
nhai, có lúc đứng lên nhiều quá mỏi chân tôi
bèn bưng nguyên hộp mứt dừa vừa ngồi
ăn vừa coi truyền h́nh như ăn popcorn trong
rạp chiếu bóng.
Cả ngày 30 tết tôi để đĩa nhạc
mới mua được chạy đi chạy
lại, đến tối mở băng video coi
tiết mục ca hát về xuân. Trước đêm
giao thừa tôi đem bà xă đi xin xăm ở chùa
Việt Nam trên đường Magnolia. Chờ các con
ngủ xong hai vợ chồng đi đến chùa, bà
xă cũng cầm hộp chứa thẻ xâm lắc
lắc để cho thẻ xăm rớt xuống
đất, rồi đến đổi lấy
giấy ghi các lời tiên đoán tử vi và vận
mệnh cho năm tới. Tôi th́ không chú trọng
đến điều này lắm, bởi v́ tôi nghĩ
không nên biết trước vận mệnh của ḿnh
làm ǵ, để cho những dự đoán xảy ra
bất ngờ th́ có lẽ vui thú hơn.
Tối đêm giao thừa chờ mọi người
đi ngủ tôi lặng lẽ sửa soạn
những bao ĺ x́ cho mấy nhóc nhỏ và bà xă. Sáng
sớm mùng 1 tôi đă dậy sớm vừa ngồi
coi tin tức trên đài truyền h́nh vừa đọc
báo xuân, bà xă trong pḥng nói vọng ra:
- Mấy đứa đâu ra chúc tuổi bố để
lănh tiền ĺ x́.
Mấy đứa lục đục kéo ra
- Chúc mừng bố năm mới mạnh khỏe
để nuôi mẹ và chúng con dài dài.
Tôi đă sửa soạn sẵn mấy bao ĺ x́ đỏ
đă để sẵn tiền trong đó, rồi
đưa mỗi đứa một phong b́. Tôi cũng
không quên đưa bao ĺ x́ cho vợ tôi để
lấy hên đầu năm.
- Chúc mừng năm mới các con, sang năm mới
ngoan ngoăn và học hành giỏi hơn năm cũ.
- Mấy đứa sửa soạn chúc Tết ông bà
ngoại. Tôi gọi phone xuống chúc Tết ông bà
ngoại, sau những lời chúc Tết của tôi, tôi
đưa phone cho từng đứa chúc Tết.
- Con chúc ông bà ngoại mạnh khỏe.
- Con chúc ông bà ngoại nhiều tiền để c̣n
ĺ x́ cho chúng con.
Sáng sớm thứ bảy, cả nhà sửa soạn
đi đón xuân tại hội chợ. Sau khi bà xă
cắt bánh chưng với gị thủ và món dưa món
cho cả nhà ăn uống, khoảng 10 giờ cả
gia đ́nh đi bộ ra công viên Garden Grove mất
chừng 10 phút để đi hội chợ Tết.
Hội chợ Tết đă được thành
phố Garden Grove dành cho sinh viên tổ chức.
Trên đường Westminster khúc Magnolia và Brookhurst
kẹt cứng xe cộ. Xa xa từ bên này đường
Westminster tôi đă thấy cổng đầy nghẹt
những người ra vào cổng Tết, con
đường Westminster tấp nập lũ lượt
người đổ về vui xuân, già trẻ
lớn bé, những bộ áo vest của các cụ
đến những chiếc áo dài xinh xắn của các
cô gái, thỉnh thoảng tôi cũng thấy một vài
cô gái Mỹ trắng cũng đóng bộ áo dài thướt
tha đi hội chợ Tết. Đến cổng chúng
tôi xếp hàng mua vé, cộng đồng Việt
ở Mỹ đă 27 năm nên việc xếp hàng
trong trật tự đă trở thành nếp sống
tự nhiên lúc nào không biết, không có những
cảnh chen lấn. Mất khoảng 20 đồng cho
một cuộc du xuân cả gia đ́nh kể cũng c̣n
quá rẻ. Sau khi có vé vào được cổng tôi
đưa mỗi đứa một ít tiền để
chơi những tṛ chơi trong hội Tết.
C̣n tôi và bà xă th́ kiếm những quán ăn để
mở hàng, tiệm đầu tiên tôi đến là hàng
bán bắp nướng, tôi trét một ít mỡ hành lên
bắp nướng, vừa thưởng thức món
bắp nướng mà tôi thích vừa nh́n lên khán
đài coi có những chương tŕnh ǵ bắt đầu.
Sau món bắp nướng là món đu đủ ḅ khô
tôi ưa thích cũng không kém. Bà xă th́ thích món nem nướng,
thịt nướng.
Ăn xong mấy món ăn chơi, vợ chồng tôi
dung dăng dung dẻ đi một ṿng các gian hàng
chợ Tết coi năm nay có ǵ lạ, trước
khi đi cũng không quên dặn mấy đứa con
đợi ở gian hàng chơi game. Đến gần
khán đài đă có sẵn một số khán giả
khá đông gồm nam phụ lăo ấu ngồi trên các
hàng ghế ngang dọc, các MC giới thiệu chương
tŕnh gồm có thi hoa hậu áo dài và thi đấu vơ.
Cô ca sĩ ca bài "Xuân yêu đương" để
giúp vui đồng bào đi vui xuân, chúng tôi dừng
lại nghe hết bản nhạc, xong tiếp tục
đi ṿng qua phía bên khán đài. Đi một hồi
tôi tạt ngang qua gian hàng thi đấu cờ tướng,
vừa lúc bàn cờ bắt đầu. Tôi nói vợ
tôi để tôi coi đấu cờ một lát cái
đă cho đỡ cơn ghiền. Sau 10 nước
đi hai bên đă h́nh thành thế trận pháo đầu
mă 7 công b́nh phong mă chốt 7. đúng là các tay cao
thủ vào chung kết có khác, nước cờ đi
chắc nịch và kín, xe pháo mă lúc nào cũng như
keo dính đi sát với nhau. Dù có giỏi đến
mấy trận chiến phải có hồi kết thúc,
sau một hồi th́ quân bên xanh c̣n hai chốt c̣n bên
đỏ th́ c̣n có trơ chọi quân mă và tướng,
đến đây hai chốt cứ tà tà dồn tướng
vào chân tường. Tôi kiếm bà xă đang ở
gian hàng trưng bày hoa và tranh ảnh, rủ đi mua
khô mực ăn, trời về chiều lành lạnh
ăn khô mực thật hết xẩy, tôi ghé gian hàng
mua con khô mực bằng bàn tay giá 5 đồng, đứng
chờ mùi khô mực nướng theo gió bay tới mùi
ngào ngạt khiến tôi nuốt nước bọt hoài,
lấy con khô mực tôi bẻ làm đôi đưa
cho vợ một nữa, vừa ăn vừa nh́n lên
khán ăn thưởng thức tiếp những
tiếng hát của các ca sĩ. Ăn uống ngoài
trời chợ Tết thật thoải mái, không có
sợ ai nh́n ḿnh mà dám chê bai là ăn vặt, v́
mọi người đều như thế cả, có
những lúc như thế này con người ta mới
sống thật và không cầu kỳ.
Nh́n cảnh vui xuân và các gian hàng, tôi nhớ lại cách
đây 3 năm để chiều ḷng bà xă, chúng tôi
mở gian hàng bán thịt nướng trong dịp
Tết cũng ở khuôn viên Garden Grove này. Bà xă
sửa soạn món thịt nướng rất công phu
cả mấy tuần trước, gọi mướn
gian hàng mất gần 600 đồng cho 3 buổi
thứ sáu, thứ bảy và chủ nhật, 3 đứa
nhỏ rất vui vẻ ra phụ bố mẹ bán hàng
và thịt nướng. Trời đổ mưa vào
tối thứ sáu và thứ bảy nên số thu vô không
được nhiều, qua ngày chủ nhật
trời lạnh nên số bán vọt lên cao, tổng
số chúng tôi được lời rất nhiều,
nhữngg hơn một trăm ǵ đó may mà không
lỗ nhưng không bỏ cái công bỏ ra cho 3 ngày,
từ đó vợ tôi đ̣i bon chen đi bán gian hàng
chợ Tết tôi gạt phăng ngay.
Mấy đứa nhóc hỏi năm nay tôi có đi chúc
Tết họ hàng không. Tôi hỏi chi vậy, mấy
đứa nhao nhao nói để có tiền ĺ x́. Ngày
chủ nhật tôi chở cả nhà đi chúc Tết
họ hàng. Gần đến nhà bà bác vợ tôi
đă nhắc mấy đứa nhỏ trước, nên
vừa vào đến cửa, chúng nó đă nhao nhao.
- Chúc mừng năm mới chúc ông bà mạnh
khỏe.
- Ông bà chúc lại các con ăn mau chóng lớn, nghe
lời cha mẹ, học hành giỏi dang, để bà
cho tiền ĺ x́ các cháu. Bà bác lấy bao đỏ
đưa cho từng đứa.
- Cám ơn ông bà.
Bà xă đưa cặp gị thủ đem biếu hai bác,
hai bác tỏ ra rất thích gị thủ nhà tôi làm. Hai
vợ chồng tôi ngồi thưa chuyện, chuyện
thời sự nóng bỏng, chuyện công việc,
chuyện nhà cửa đang lên cơn sốt. Lâu lâu tôi
uống ngụm nước trà và ăn một ít
mứt dừa hay kẹo đậu phọng.
Chúng tôi đi một ṿng chúc tết vài nhà khác
rồi trở về nhà. Không nhịn được,
ở trên xe mấy đứa mang mấy bao ĺ x́ ra
đem coi được bao nhiêu. Thằng lớn la:
- Daddy, con có đủ tiền mua thêm game mới cho PS2
Station.
Vừa về đến nhà có tiếng điện
thoại reo, cô con gái bắt phone, nói có cậu út
gọi xuống.
- Chúc anh chị và các cháu dồi dào sức khỏe và
tiền vào như nước.
- Chúc hai em và các cháu năm con ngựa mạnh
khỏe, tiền vào như nước tiền ra
nhỏ giọt. Chơi stock th́ lên vù vù.
Cậu út em trai bà xă tôi qua Mỹ năm 9 tuổi, năm
nào cũng gọi xuống để chúc tết.
Tối đến, bàn bầu cua cá cọp đă
được tôi sửa soạn trước, tôi là
nhà cái c̣n mấy đứa nhỏ đặt
tiền. Chờ chúng đặt tiền xong tôi
lắc, hộp sóc bầu cua là cái dĩa đựng
rau và tô xe lửa ăn phở. Mở tô ra tôi la
lớn 2 con tôm một con cua. Đứa nào ăn th́ cười
khoái trá, c̣n đứa thua th́ xịu mặt
xuống. Chả bù với tôi hồi nhỏ có
được đồng tiền ĺ x́ nào là đem
cúng cho mấy bàn bầu cua cá cọp thứ thiệt
hết trơn. Vậy mà thấm thoát tôi đă
trải qua 22 cái Tết trên xứ Mỹ, người
Việt càng qua đông th́ lễ hội mùa xuân càng
khởi sắc ở vùng Little Saigon.
Cái Tết trên đất Mỹ dù có thay đổi
thế nào đi chăng nữa vẫn c̣n giữ
được những nét chính: chúc Tết, ĺ x́,
đi chợ xuân, đi hội chợ tết, mua
sắm bánh mứt kẹo hạt dưa, cây mai, cây
quất cây đào vẫn không thể thiếu
được. Đó là những văn hóa cổ
truyền Việt Nam mà lớp trẻ dù có đẻ
ở Mỹ vẫn cảm thấy thú vị để
chào đón mừng Xuân.
Bây giờ gia đ́nh tôi cũng đang sửa
soạn đón cái Tết con dê như năm con
ngựa vừa qua, dù có dọn xuống Irvine hơi xa
trung tâm Little Saigon một chút khoảng nữa
tiếng đồng hồ. Tuần qua tôi cũng đă
đi mua 3 tờ báo xuân: Việt Tide, Hồn Việt và
Việt Báo. Cũng như năm ngoái, bà xă mở
tiết mục tử vi coi vận mệnh hai vợ
chồng ngay. Năm nay bà xă c̣n có mục hơi
mới một chút, nói về phong thủy.
- Em thấy nhà đối diện (cũng là người
Việt Nam) có treo gương bát quái chiếu qua nhà ḿnh.
Ḿnh chắc cũng phải mua cái gương bát quái
lớn hơn để chiếu lại chứ anh.
- Thôi em, người ta tin th́ để họ làm,
chứ chẳng lẽ ḿnhï mua cái gương bát quái
lớn hơn chiếu lại rồi họ lại mua
cái gương bát quái lớn hơn ḿnh chiếu
lại ḿnh, th́ không biết bao giờ cuộc đua
chiếu gương bát quái mới chấm dứt.
Chuyện không đi đến đâu mà người
Mỹ biết được th́ họ cười cho
thúi mũi.
Lê Hiền
Xuân Quí Mùi 2003