Câu chuyện Sì-tóc

Lê Hiền

Tôi chưa từng một lần chơi sì-tóc, vì nỗi ám ảnh kinh hoàng vẫn còn rớt lại trong trí óc về cái ngày đại nạn của những năm 2000-2001. Bạn bè, anh em phần lớn đều bị thua cháy túi, kẻ ra thân tàn ma dại. Tôi đã nghĩ rằng sẽ không bao giờ động đến thị trường cổ phiếu. Ấy vậy mà không biết ma dẫn lối quỉ đưa đường sao đó tôi lại đâm đầu vào thị trường đầy đổ máu này. Các bậc thầy thường có lời nhắn nhủ những đệ tử mới vào nghề: Thị trường sì-tóc đầy dẫy những con cá mập tanh mùi tiền sẵn sàng móc hết tiền trong túi bạn nếu bạn không chuẩn bị chu đáo để đương đầu. Thị trường rất vô tình vô nghĩa nó sẽ giết bạn không nương tay, đó chỉ là những đường biểu diễn đi lên xuống theo một chu kỳ nhất định. Bạn phải am tường phần nào đó những ám hiệu được lập đi lập lại thường ngày thì may ra mới sống sót được.

Câu chuyện tôi viết dưới đây chỉ thuần về diễn tả tâm lý ngờ ngệch, ngây thơ của kẻ mới tập tểnh bước vào làng sì-tóc, vì thế nó không có mục đích khuyến khích người khác chơi sì-tóc.

Tôi nhớ hôm đó vô tình vào Bank of America, tôi gặp được một chuyên gia về đầu tư gợi ý tôi chuyển tiền hưu 401k qua mutual fund. Sau khi nghe những lời đường mật tôi bắt tay vào chuyển hết qua. Tuần đầu tiên số tiền xuống vài ngàn khiến tôi chóng mặt vì chưa quen, nhưng liền sau đó lên dần lại và có tiền vô rủng rỉnh. Lòng tham không đáy khiến tôi suy nghĩ đến chuyện tự mình đầu tư bằng số tiền mặt có sẵn trong nhà băng. Cũng mày mò mở on line broker, tìm một lô sách mượn có mua có, những cuốn nói về cách chơi sì-tóc. Đọc ngày đọc đêm, mới đầu còn hiểu về sau càng đọc càng thấy mù mờ. Sau hơn hai tuần tìm hiểu tôi tưởng tôi đã nắm vững được vấn đề.

Buổi sáng định mệnh đó, tôi quyết định thử thời vận, phải nói là thử đại vì biết mẹ gì mà chơi. Mắt nhìn vào màn ảnh nhỏ với những con số chạy liên hồi lên xuống một cách chóng mặt, tay phải cầm con chuột di qua di lại một hồi chưa có quyết định, đến khi thấy đường biểu diễn giá tiền cứ lên vùn vụt tôi ham quá bấm con chuột một cái rét, vậy là tôi đã mua 1000 cổ phiếu lòng mừng thấp thỏm yên chí lớn là có tiền, mấy phút sau vụt coi lại thì hỡi ôi nó xuống không phanh mất toi 1000 đồng tiền tươi trong vòng vài phút. Cả ngày hôm đó mặt mày tôi xanh mét không còn hạt máu như bị cảm nặng, vợ tôi tưởng tôi trúng gió, nàng đến gần sờ trán rồi đè tôi ra cạo gió, tôi chịu trận đâu dám nói thua. Cạo gió xong mặt tôi từ xanh lét đến thâm sì vì đau. Mà đau thật, đau từ trong tâm đau ra ngoài. Những ngày này lại trùng vào tuần lễ lao động (labor day), nghe người ta nói đừng mua vào tuần lễ này vì đa số đi nghỉ hè nhiều, mọi người thường để dự trữ tiền trong nhà băng. Một bài học đầu tiên đắng cay.

Sau vụ thua đau đớn này tôi mày mò hỏi thăm bạn bè, đọc lại sách vở thì mới vỡ lẽ ra tôi đã áp dụng sai bài học, mất bình tĩnh, sợ hãi. Mà chơi sì-tóc khi bấm con chuột để mua mà run tay là coi như thua. Trong trận ra quân đầu tiên tôi đã thua, thua vì khớp trước hàng vạn những tay chơi lão luyện. Tôi giống như một tay võ nghệ karate đai trắng đứng trước cao thủ võ nghệ đầy mình mang huyền đai, không cần nhập trận là đã biết thua rồi. Bước vào sân chơi sì-tóc tôi thấy cả một rừng người áo giáp hộ thân đầy mình, còn tôi chỉ mặc trần sì chiếc áo mỏng manh không một kiến thức nhỏ nhoi, cả một rừng người xúm lại cắn và cấu xé tôi ra từng mảnh vụn không thương tiếc, đừng mong gì câu ân tình thị trường sì-tóc chỉ có thắng và thua, địch và ta không có bạn bè, cá lớn nuốt cá bé, nhanh tay lẹ mắt, chậm là thua.

Lần thứ hai khi mua vào một cổ phiếu đang xuống dốc không phanh, tôi cũng bấm con chuột để rồi ngồi chờ xem tin xấu đến, và giá cứ tụt xuống từng phút, mắt tôi theo dõi từng con số, để rồi biết mình thua trắng 500 đồng. Mặt tôi cũng xanh mét như lần trước, rút kinh nghiệm tôi hớp một ly rượu cho mặt mày đỏ lên để che dấu nỗi sợ hãi trước bà xã, tửu lượng tôi rất yếu chỉ cần một lon bia là mặt tôi đỏ gấc, vợ tôi lần này mắng yêu, cái ông quỉ này đã không biết uống rượu còn bầy đặt.

Người chơi sì-tóc lần đầu thường là thua. Thua lần thứ hai tạm thời tôi rút về ở ẩn đọc kỹ lại sách, rút ra những lý do khiến tôi bị thua. Những cuốn sách đọc quả là nhức đầu và không lấy gì làm thú vị như những cuốn tiểu thuyết, đôi khi đang đọc sách tôi ngủ gục lúc nào không biết, giật mình thức dậy vì tiếng cười của vợ con khi thấy cảnh tôi tay cầm sách mà mắt nhắm ghiền, đầu thì gật lên gật xuống . Nhập trận lần thứ ba tôi cẩn thận hơn, nghiên cứu kỹ hơn về hãng về mức lời lỗ hàng năm và hàng tam cá nguyệt, lần này tay tôi có hơi run dù không như lần trước. Sau khi bấm mua tôi ngồi chờ đợi, giá nhảy xuống tôi run và cố trấn tỉnh bằng cách đi ra ngoài phòng lấy ly nước lạnh uống cho tỉnh. Khi vào phòng lại, nhìn vào màn ảnh tôi thấy giá đang lên bỗng nhiên khựng lại, tôi sợ hãi vội vàng bấm con chuột để bán, tôi bán không đúng lúc vì sau đó cái con số phù thủy lại nhảy lên trở lại, tôi ngồi tiếc hùi hụi. Cũng lại là nỗi lo sợ, sợ bị thua vì không hiểu nó xuống lúc nào.Tháng tám trôi đi không lấy gì làm khả quan. Thâm vào vốn.

Phải nói tôi đưa đầu vào thị truờng không đúng lúc, vào giờ này năm ngoái thị trường đã bắt đầu khởi sắc. Tháng chín đến đồng thời kéo theo cơn bão ngoài vịnh mexico làm ngừng trệ sản xuất dầu, giá dầu vọt lên như hỏa tiễn. Mỗi lần giá dầu vọt lên là mỗi lần giá cổ phần rớt xuống, rớt liên tục hơn tuần lễ, nhìn những con số mầu đỏ rực đi xuống tôi điếng hồn, nhiều lúc nản lòng muốn buông xuôi. Cơm nuốt không trôi, tôi xuống cân thấy rõ. Đã định là bỏ cuộc, nhưng hôm sau giá dầu tự nhiên khựng lại, hàng triệu người nhào vào trở lại như bầy chim tìm mồi, những con số bắt đầu xanh đi lên một cách oai hùng như đoàn quân chiến thắng trở về, bảy ngày lên liên tục một con số may mắn và một kỷ lục không ngờ. Thế rồi đùng một cái, cuộc tranh chấp giữa loạn quân và chính quyền xứ Nigeria nổ bùng một lần nữa lại làm rung chuyển thị trường cổ phiếu. Cổ phiếu tuột dốc không phanh, những tiền tôi lời được nay lại trở về số âm, những tay chuyên nghiệp lanh tay lẹ mắt đã bán đi kiếm lời lúc nào không biết, còn tôi như kẻ mù phần tiếc của nên không dám bán. Thế là tôi lại lỗ thêm một mớ. Mà cái xứ Nigeria nhỏ xíu nằm trên phần lục địa phi châu có mắc mớ gì chứ! Tôi lầm mò lục tin tức ngày hôm sau mới biết Nigeria là xứ sản xuất dầu đứng vào hàng thứ 7 trên thế giới có mặt trong OPEC, trực tiếp bán dầu qua Mỹ nhiều vô kể, thì đã quá trễ. Những tay chơi lâu năm rất nhạy cảm với những tin tức hàng đầu như thế này, chỉ cần nghe thoáng qua cái tên là họ biết thị trường sẽ chuyển động về hướng nào, và có phản ứng kịp thời. Giống như tay cao thủ chơi cờ tướng cao họ biết trước nước đi cả hơn năm nước.

Xin một chút nói về Nigeria. Đây là một xứ nằm vào phía tây phi châu có đường bờ biển chạy dài 853 cây số, rộng gần 1 triệu cây số vuông, với dân số 101 triệu như vậy là khá đông, 45% theo đạo thiên chúa gíao, 45% theo đạo hồi. Trước năm 1960 Nigeria chỉ là một nước nông nghiệp, từ cuối năm 1960 dầu trở thành nguồn xuất cảng chính chiếm đến 90%, đa số xuất cảng sang Mỹ, Đức, Pháp, Ý. Vào tháng 9 vừa qua lực lượng dân quân NDPVF đe doạ chính phủ sẽ nổ súng phát động chiến tranh đòi chính phủ phải chia cho họ số tiền lời từ dầu, tay lãnh đạo là Mujahid Dokubo Asari tự tuyến bố trong tay có đến 200 ngàn dân quân, chính phủ phản pháo lại nói đây chỉ là tổ chức trò hề với vài đội dân quân. Để tránh nội loạn ảnh hưởng đến sản xuất dầu, chính phủ cũng vẫn đồng ý vào ngày 29 tháng 9 cho nhóm này hưởng lợi từ nguồn dầu hỏa. Đó là lý do chính khiến giá dầu tăng và giảm làm náo động đến thị trường cổ phiếu.

Trở về với số tiền đầu tư. Tôi hụt hẩng chơi vơi nhìn số tiền vơi dần, những ngày sau đó nằm ngủ không yên, chập chờn, với cơn mộng mị khác thường. Tôi thấy mình ra khơi biển thì rông mênh mông không biết chỗ nào mà bủa lưới, thôi thì một liều ba bảy cũng liều, chẳng lẽ đã ra khơi rồi trở về tay không. Tôi nhắm mắt bủa lưới, lưới vừa buông cá đâu không thấy tôi chỉ thấy toàn là những con cá mập xúm lại quanh con thuyền mỏng manh, nhe hàm răng sắc nhọn chỉ chực tấn công, những con cá tôi muốn bắt đem về đã bị những bầy cá mập nuốt chửng vào bụng. Biển đang yên lặng bỗng dưng cơn bão đổ xuống bất chợt, tôi than khổ thầm trong bụng, cơn bão kéo dài cả tuần lễ tôi cảm thấy thất vọng không có sự kiên cường của ông gìa và biển cả, cá đâu không thấy tôi trở về tay trắng với những hư hại vật chất và sự tự hành hạ tâm hồn. Tôi kêu lên tiếng kêu vô vọng, có ai nghe thấy tiếng kêu than bị sóng biển gào thét át đi, nỗi lạnh lẽo và cô đơn cùng cực. Bỗng một con cá mập khổng lồ từ đâu trờ tới đụng vỡ con thuyền mong manh vỡ tan từng mảnh tôi càng cố bơi càng thấy lùi hẳn lại, tôi cảm thấy hàm răng nhọn của con quái vật táp vào người, tôi hét lên và giật mình tỉnh giấc. Thì ra chỉ là giấc mơ, con cá mập đó chính là các tay tổ chơi sì-tóc, trong giấc mơ đã hiện nguyên hình thành những con cá mập tanh mùi tiền, ở đâu có mùi tiền là bu đến và cấu xé.

Thị trường có lên và xuống, tôi vẫn chưa năm vững được chân lý này. Người tôi bị nhồi lên xuống như trái banh mỗi khi thấy nó xuống vơi những tin tức bất lợi dồn dập, đau tim thật. Lúc nào tôi cũng phải cảnh giác đeo giây nịt an toàn mà vẫn không cảm thấy an toàn. Chơi sì-tóc có cái cảm giác mạnh giống như đi trên các xe nhào lộn ở six flags magic mountain, chóng mặt, nhức dầu, nôn mửa. Đó là chưa kể có thể bị vợ hay chồng đục te tua vì thua. Tôi vẫn còn may mắn bà xã chưa có hỏi thăm tôi chơi lời lỗ thế nào, bà còn tin tưởng tôi. Hy vọng không mất vốn nhiều nếu có thua.

Qua đầu tháng mười tin tức lời tam cá nguyệt của một số công ty lớn như Intel, MacDonalds tạm thời vực thị trường ngóc đầu lên, vừa dễ thở được một chút đùng một cái các công nhân dầu Nigeria trở chứng đình công đòi chính phủ chia mớ tiền lời, đồng thời các ống khoan dầu vịnh Mexico bị hư hại nặng sau cơn bão chưa hồi phục kịp. Những tin tức bất lợi này đẩy giá dầu lên mức kỷ lục đạt gần mức 55 đô một thùng dầu thô. Thế thì còn số dầu ở trung đông thì sao? mặc dầu Arab Saudi hứa sẽ tăng sản lượng lên nhưng vẫn không kềm nổi giá dầu tăng với nhịp độ chóng mặt, vì hai anh chàng khổng lồ China và Ấn rất cần dầu cho nền kinh tế đang tăng trưởng. Mà mắc mớ gì giá dầu tăng ảnh hưởng đến thị trường cổ phiếu, tôi lại phải mất công chạy chọt tìm tin tức, mới láng máng hiểu ra giá dầu tăng thì mức lời của các công ty giảm, mà giá trị của cổ phiếu lại đặt trên mức lời của công ty, đụng chuyện và mất toi một mớ tiền đầu óc tôi mới vỡ ra. Bây giờ mỗi lần nghe giá dầu tăng là tôi rụng rời tay chân biết chắc số tiền đầu tư sẽ vơi bớt đi ngày hôm đó.

Ánh sáng cuối đường hầm bắt đầu ló dạng khi tin resale của tháng 9 tăng trưởng 1.6%, và lời tuyên bố của chủ tịch ngân hàng trung ương ông Alain Greenpan. Nhờ hai tin tức nóng hổi này đã tạm thời đẩy thị trường ngày 15 tháng 10 vừa qua lên được một chút. Nhìn những con heo tôi nuôi đang gầy dơ xương được mớm thức ăn từ từ có da có thịt, một vài con mập lên thấy rõ, tôi cũng bớt lo. Tôi cũng mong vỗ béo vài con heo sang năm bán lấy tiền ăn tết năm Ất Dậu.

Alain Greenpan ông là ai? Mà sao lời nói của ông có thể làm thị trường đổi chiều, chẳng lẽ ông có cây gậy thần có thể phù phép theo ý ông muốn? Có câu chuyện về một nhà đầu tư lớn bạc triệu, sau khi ông nghi ngờ thị trường sẽ đổi hướng, hôm đó trùng vào ngày ông Alain Greenpans tuyên bố trên truyền hình, Ông Alain bước ra với bộ mặt rầu rĩ và vừa nói chưa dứt được một chữ đầu, nhà đầu tư đã vội vàng bán tháo ra cổ phiếu cứu vớt được cả triệu bạc cho công ty đầu tư. Sau đó thì cổ phiếu các công ty sụt giảm không có gì cản nổi. Quả là điều đáng sợ cho một tay mơ điếc không sợ súng như tôi. Có cái điều đáng sợ nhất khi cổ phiếu đang lên đùng một cái nó xoay chiều hẳn 180 độ đi xuống rất nhanh, hay đang đi xuống khi không trở đầu quay ngược lên, đến khi tôi hiểu ra lý do sau đó chừng hơn nửa giờ sau thì gạo đã nấu thành nếp.

Thị trường cổ phiếu giống như một sân banh, hai bên mua và bán dàn trận vào buổi sáng, trọng tài thổi còi cái rét báo hiệu cho bên bán ra quân, bên mua ào ạt ra quân bắt banh và đá ngược lại sang bên sân đối phương tính tạo bất ngờ, nhưng tiền đạo vừa qua khỏi lằn ranh giữa sân chưa kịp thọc sâu xuống vùng cấm địa đã bị hậu vệ bên bán cản lại phá banh ra khỏi biên. Đến trưa hai bên đã thấm mệt, thường áp dụng chiến thuật giao banh ngắn đưa qua lại để câu thời gian. Trận đá trở nên sôi động trở lại vào cuối ngày, với những cú sút mạnh bạo và chính xác, tới đây kết quả sẽ được quyết định thắng cho một bên.

Sáng nay thứ hai thức dậy vào 6 giờ sáng. Tôi đã có thói quen này được hơn tháng nay, chuông reo là tôi ngồi bật dậy như lò xo không một chút nấn ná, quả là mãnh lực thu hút của đường biểu diễn lên xuống bất ngờ, nói nôm na hơn mãnh lực của đồng tiền, bởi vì mực tiêu cuối của chơi sì-tóc là có tiền, có lẽ không nên gán cho nó một danh từ mĩ miều cao quí nào đó. Đánh răng, rửa mặt, chạy xuống lầu pha ly cà phê đen đặc quánh thêm một chút đường, quàng vội chiếc áo lạnh vào người, cuối cùng sẵn sàng ngồi trước màn ảnh nhỏ. Căn phòng family tĩnh nặng chỉ nghe thấy tiếng động của computer, tất cả mọi người vẫn còn thở đều trên lầu. Việc làm đầu tiên là bật tin tức buổi sáng coi thị trường sẽ hướng về đâu, thường là những hàng chữ “market open higher” hoặc “market open lower”. Tuần này sẽ có thêm khoảng 300 hãng báo cáo tiền lời tam cá nguyệt vừa qua. Hôm nay tin một số hãng không đạt chỉ tiêu cộng với giá dầu đã vượt quá con số 55 đô, cái tin làm thất vọng tôi không ít, thế là bữa nay các con heo lại bị bỏ đói, tôi vào bếp làm bánh mì bơ tạm thời tránh đi các con số đỏ lòm của Dow Jone và Nasdaq, thật là rầu rĩ râu ria ra rậm rạp, chán đến nỗi chỉ nghĩ đến chuyện từ gĩa sân chơi. Ăn xong miếng bánh mì bơ, trở lại sân chơi, Nasdaq không biết vì tin khỉ gió nào lại xuống thêm một mức. Tôi tắt máy cái rụp bỏ đi làm, thế là tiêu một ngày. À mà tại sao tôi không bán khi thấy nó xuống, của đáng tội khi nuôi mấy con heo này được một thời gian, thấy chúng còm cõi tội nghiệp không nỡ, thôi thì ráng ôm nuôi chúng mập lên. Thì ra cái tin khỉ gió đó là giá dầu lại đụng mức 56 đô một thùng, cứ cái đà này đến chiều thì thị trường sẽ rách nát như tương gừng.

Riêng một góc trời. Tôi lái xe đến sở trong một tâm trạng chán chường vì cú đấm mạnh làm choáng váng mặt mày. Trời vào thu, mưa phùn lất phất trên thành phố Irvine, con đường hơi ẩm nước, từ máy phát thanh giọng ca Tuấn Ngọc trầm ấm với bài riêng một góc trời của nhạc sĩ Ngô Thụy Miên ít ra cũng làm lòng tôi dịu lại, tạm thời bỏ đi những lo lắng vu vơ.

Tình yêu như nắng, nắng đưa em về, bên giòng suối mơ
Nhẹ vương theo gió, gió mang câu thề, xa rời chốn xưa
Tình như lá úa, rơi buồn, trong nỗi nhớ
Mưa vẫn mưa rơi, mây vẫn mây trôi, hắt hiu tình tôi

Bản nhạc kéo tôi về dĩ vãng xa xưa, người yêu cũ nay ở đâu. Ngày xưa đó của 34 năm về trước tôi ghé nhà nàng trong cơn mưa tầm tã, nàng chớp mắt cảm động. Bây giờ thì tôi đụng phải nàng tiên có cái tên khó nghe “cổ phiếu”, nàng thật dữ dằn và khó trị.

< Xem tiếp "Câu Chuyện Sì Tốc -2"

Cảm tưởng về thơ văn của Lê Hiền xin gởi về : lehien@erct.com