Ngày lễ Độc Lập

Red, White and Blue của Hoa Kỳ

Nguyên tác : Joe Cofer
Huỳnh Văn Ba - dịch và chú

Đây là bài dịch từ nhật ký "Biking by the 10s" của Joe Cofer ở điểm 112,854 miles, năm 1995. Jose là thầy hướng dẫn trong nghề chạy xe đạp của tôi. Ông cũng là người sáng lập ra hội thể thao "Ohio Adventure Bicycling Group". Tôi quen Jose từ thời Clinton còn làm Tổng Thống Mỹ. Nhờ sự hướng dẫn của Joe tôi có dịp chạy xe đạp ra khỏi tiểu bang, đi bụi trên những chuyến đi kéo dài nhiều tuần, thấy được nhiều cái lạ của quê hương mới nầy.

Joe là một nhà giáo, nhà thể thao xuất chúng. Anh đã làm nhiều chuyến lữ hành solo trên yên ngựa sắt xuyên qua xứ Mỹ từ Đông sang Tây (5000 miles/3 months), trên đất Canada, Âu châu....Joe thích kể chuyện, thích viết để chia sẻ kinh nghiệm, triết lý sống...Tôi học viết từ anh, cảm hứng đối với thiên nhiên từ anh. Chúng tôi có cùng một đam mê, là đồng "nghiệt" của nghề chơi - vì quá "nghiệt ngã" với những chuyến diễn du trên yên xe đạp. Nhưng rồi chúng tôi cũng thường gặp nhau khi ưu tư trong lúc xa nhà: "biết nhớ vợ lắm mặc dù còn ham chơi".

Joe đã bước vào lứa 80's. Gần đây bạn đang trị liệu bịnh ung thư. Chemotherapy làm cho Joe tiều tuỵ Chúng tôi cầu nguyện Ơn Trên giúp Joe mau hồi phục. Mong rằng rồi có một ngày nào đó anh sẽ dẫn đoàn chúng tôi lên đường như 20 năm trước. Rồi chúng ta sẽ chia sẻ những lon la-de bên lửa trại, kể chuyện vui năm qua cho mọi người nghe. Sẽ cùng nhau băng qua biên giới Canada một lần nữa, như trong chuyến đi về "Niagara on the lake"" năm ấy vào ngày lễ Độc Lập của Hoa Kỳ....

Columbus Red White & Boom Fireworks

Từ nhiều triệu năm trước băng hà đã cạo gọt mặt đất để tạo ra cái thung lũng nơi con sông Salmon chảy ngang ngày nay, trước khi con người vượt biển Bering để đặt chân đến Bắc Mỹ Châu, trước khi vùng đất được đặt tên là Idaho. Trên chiếc xe đạp chở đầy hành lý trong đó có lều, túi ngủ, lương thực, đồ dùng cá nhân...tôi đã ghé qua nơi nầy vào ngày mùng 4 tháng 7 của một năm. Dòng sông đã chảy qua nơi đây trước khi có ngày mùng 4 tháng 7, tháng 7 ngày mùng 4 hay ngày lễ Độc Lập của xứ Hoa Kỳ.

Con sông tiếp tục cạo gọt đất và đá như từ thuở ngàn xưa trước khi tôi có dịp chạy xe đạp dọc theo bờ của nó như sáng hôm nay, rồi ngừng lại cắm lều để qua đêm trong một ngày mùng 4 tháng 7, trước khi có pháo bông, trước khi có hỏa châu để ăn mừng ngày lễ lớn....

Ở quê nhà chắc mọi người đang bận rộn với hội tiệc, đi xem diễn hành và chói mắt dưới ánh sáng "đỏ, trắng và b..u..ù..m" *[1].

Salmon River Valley - ảnh của Rachel Levin

Riêng tôi mùng 4 tháng 7 năm nay rất là cô đơn - không tiệc không tùng mặc dù tôi vẫn nhớ đến nó, như nhớ đến gia đình, bè bạn....

Rời bãi cắm trại lúc hừng sáng tôi chạy dọc theo con sông lúc uốn khúc, lúc chảy ồ ạt như cái thác ghềnh. Nó họa theo hình thế của cái thung lũng sâu - sâu đến nỗi ánh sáng mặt trời không chiếu tới mãi cho đến giữa buổi sáng. Nhịp đạp xe của tôi kéo theo mối băn khoăn trong lòng...nhưng rồi lại quên đi rất nhanh khi tôi chạy vòng qua cái cua có tấm bảng quảng cáo bán trái sơ-ri tươi. Điều nầy hơi lạ vì nhìn xung quanh đâu đâu cũng thấy có vẻ rất hoan sơ. Tôi tò mò không biết có ai bán trái cây ngày hôm nay không. Sau vài giây do dự tôi tẽ vào cái quán vắng bên đường.

Dựng xe nghiêng vào cái thùng gỗ xong tôi lột mũ "helmet” đặt lên đó rồi bước vào quán trông giống như cái chòi.

Lúc vào bên trong tôi vớ tay nhặt lấy vài trái sơ-ri trong mấy cái rỗ sắp trên cái bàn dài. Bỏ vào mồm tôi cảm thấy ngon và ngọt. Có tiếng nói: "sơ-ri của tôi ngon lắm...". Tôi chẳng biết đó là tiếng của ai nhưng rồi chợt nhận ra trước mắt mình một người con gái trẻ bé nhỏ có mái tóc vàng kim đang đứng chờ. Tôi gật gù rồi ăn thêm vài trái nữa. "Chúng tôi còn có bán mật ong nữa... ông có muốn nếm thử chớ?". Tôi lừng khừng giây lát chưa biết tính sao. Không chờ cho tôi quyết định cô ta dùng cái ngoái gỗ nhúng vào lọ mật ong rồi đưa ngay cho tôi - "nè...ông dùng thử xem sao". Tôi vội cầm lấy nó rồi đút vào miệng ngay vì sợ mật nhiễu xuống đất mất hay lên mình.

Mật ong có vị như cỏ và cát của vùng nầy. Ngọt đậm đà với mùi hương cỏ dại. "Ngon không ông?...". "..."Ừ, ngon lắm" - tôi trả lời.

Cái quán bên đường nầy có vẻ cũng là một phần của căn nhà để ở. Không hiểu sao tôi hỏi: "cô sống ở đây chớ?...". "Vâng". Rồi không chờ cho tôi hỏi cô ta nói tiếp "nhà nầy có 4 người nhưng sắp thành 5 vì tôi đang có bầu...". Sự thố lộ quá sớm và quá táo bạo nầy làm cho tôi rất ngạc nhiên, nhất là vì cô ta trông còn quá ngây thơ. Rồi cô gái làm cho tôi phải sững sờ thêm: "tôi đã được 16 tuổi". Không còn biết phải làm sao tôi quay sang mấy trái dưa đỏ nằm trên bàn: "dưa đó có vẻ chín...tôi muốn mua ăn sáng một trái xem sao". Tôi ngó vòng quanh rồi hỏi: "có chỗ nào để tôi ngồi ăn sáng được không?". "Vâng. Ông có thể ngồi ăn trên cái bàn "picnic" bên hông nhà". Tôi mua thêm vài chai nước ép cà tô-mát để lấy vi-ta-min đi đường. Khi thấy mấy cái bánh nhân trái sung gần đó, tôi hỏi - "bánh nầy tươi chớ?". "Chúng tôi mới lấy về...chắc không có vấn đề" cô ta đáp lại. Không gì ớn bằng ăn bánh nhân “thiu” vì nó chua như cam thảo. Sau khi ăn xong tôi mới biết là cô gái không nói dối.

Tôi trả tiền cho những món lựa chọn đồng thời hỏi cô ta xem có chút ít nước đá trong nhà cho tôi xin. "Có. Cứ mở cái tủ lạnh, tôi để trong cái bao nhựa cũ. Ông cứ tự tiện dùng...". Tôi đến cái tủ lạnh bốc vài cục đá bỏ vào bình bi-đông nước giữ nhiệt để mang theo xe đạp rồi trở lại bàn picnic. Mặc dù tôi nhớ là mình đã đóng kín cửa tủ lạnh rồi nhưng lại nghe thêm tiếng khép mạnh hơn ngay sau đó.

Lúc đi ngang cửa hàng tôi hỏi cô gái: "cô có muốn ngồi ăn sáng với tôi không?". "À...vâng...ô-kê...". Cô ta ngoan ngoãn mang ra một hộp ngũ cốc khô rồi thò bàn tay nhỏ bé vào đó bốc ra từng nắm xong đưa vào mồm.

Tôi trở lại xe đạp mở cái túi đồ dùng treo trên tay cầm để lấy cái muỗng ăn trong khi đó cô gái quét hết cát đóng trên ghế ngồi. Gần đó đồ chơi trẻ con nằm ngỗn ngang trong sân. Tôi ngồi xuống rồi dùng cái muỗng để mút bỏ hạt của trái dưa, xong mang đến đổ ở dưới chân mấy cây hoa hướng dương.

Lúc tôi trở lại bàn cô gái tiếp tục trò chuyện: "tôi chưa kết hôn....". Tôi ngó cô ta rồi nói lãng đi: "trái dưa đỏ nầy thật ngon...". Cô ta gật đầu: "tất cả trái cây của chúng tôi bán đều ngon cả...".

"Ông có muốn xem mấy con dê của chúng tôi không?" - không chờ cho tôi trả lời cô gái chỉ tay về phía cái mô đất đàng trước rồi gọi : "...bê...hê...bê...hê...tụi bây mau đến đây". Có một cái đầu nhoi lên, sau đó hai, rồi ba...xong hơn mười con dê chạy lon ton xuống cái dốc đến gần cái hàng rào. Chúng tôi bậc lên cười. Cô gái đi về phía đàn dê rồi vỗ lên mình từng con, nói lẩm bẩm như muốn nựng nịu chúng xong cho chúng ăn cỏ...

Cô ta trở lại bàn picnic khi tôi nhìn thấy một con chim bay lượn trên sân gần đó. Tôi vừa chỉ vừa hỏi: "chim gì đấy...". Cô gái không trả lời trực tiếp - "ồ...tôi sẽ cho ông xem cái nầy..." rồi chạy nhanh về cái bàn bán trái cây. Khi trở lại cô ta mang theo một cái hộp cạt-tông có khoét lỗ. Mở xong cái nắp cô ta nói: "ông xem thử coi...tôi cứu nó đấy". Tôi tò mò nhìn vào hộp, bên trong có con chim màu nâu với đóm chấm, cái đầu đen đang tìm chỗ để ló ra. Tôi hỏi lại: "chim gì vậy". "Ở đây chúng tôi gọi là chim bồ lúa vì chúng hay làm tổ bằng bùn ở góc cái bồ". Con chim non yếu ớt thừa cơ nhảy ra khỏi cái hộp rồi chập chững bay về phía đường lộ. Cô gái chạy theo con chim vừa thành khẩn: "trở lại đây trở lại đây mau mau con chim nầy...Nếu không cẩn thận mầy sẽ bị xe cán chết đấy". Cô ta bắt con chim bỏ vào cái hộp như trước rồi trách nho nhỏ với cặp mắt triều mến: "con chim bé nầy...mầy còn khờ quá, chưa đủ sức bay đấy cưng ơi...". Cô ngó sang tôi - "khi nào nó đủ lông đủ cánh tôi sẽ đem ra thả...Tôi hứa với ông đấy".

Khi bữa ăn sáng của chúng tôi gần kết thúc tôi lấy cái mũ lưỡi trai cho dân chạy xe đạp ra đội - như tôi thường làm trong những lúc không ngồi trên yên xe đạp, nhất là vào buổi sáng mát lạnh như hôm nay. Tôi chỉ vào cái mũ có màu "đỏ", màu "trắng", màu "xanh", ngôi sao, sọc rằn và chữ "USA" in trên lưỡi của cái mũ - "cô xem coi nó có hợp với ngày hôm nay không?". Cô ta liếc nhìn rồi bỏ chạy ra chào đón một người khách mới bước vào trong khi thốt lên vài tiếng: "nó trông rất dễ thương...".

Tôi bước lại cái bàn trái cây sau khi người khách mua xong. Tôi thấy có mấy cục kẹo sô-cô-la nên chọn mua một cục rồi mang đến cô gái. "Giá 50 su đấy thưa ông...". Tôi trả tiền rồi quay đi ra xe. Trước khi đi tôi hỏi: "chừng nào cô sinh con...". "Tháng Giêng..."- cô trả lời hơi buồn rồi nói thêm: "cha mẹ tôi rất khó khăn với tôi trong vấn đề nầy". Cô ta kể cho tôi biết tên của chàng trai kia. Hai người muốn lấy nhau thành vợ chồng...nhưng rồi cũng chưa biết phải làm sao.

Khi bước về hướng chiếc xe đạp của mình, tôi ngoảnh đầu lại hỏi: "Cô định đặt tên cho đứa bé là gì?". Cô ta trả lời: "Miranda". "Nhưng nếu là con trai thì sao?" - tôi hỏi. "Thế thì để cho bố của nó quyết định..."- cô ta tiếp tục rồi mĩm cười ranh mãnh trong lúc nhìn tôi: "tôi đoán nó sẽ là gái....". Tôi lập đi lập lại "Miranda...Miranda" rồi mĩm cười với cô - "đó là một cái tên tuyệt đẹp". Chúng tôi chào chia tay, trao đổi nụ cười lần nữa rồi tôi nói: "Happy Fourth of July" (chúc mừng ngày 4 tháng 7 ). Cô gái đáp lại một cách thật ngây thơ: "Ờ...đúng há"- xong cô trở về cái bàn sơ-ri để sắp xếp trong khi tôi đi tiếp về xe đạp của mình.

Tôi lột cất cái mũ lưỡi trai trong túi hành lý và thay vào bằng cái helmet rồi lên đường sau đó.

Đường núi bắt đầu ấm sau bình minh. Ánh nắng đã trườn lên đến vách núi hai bên thung lũng. Chân tôi cảm thấy nóng rát khi nhận tia sáng mặt trời. Máu bắt đầu bơm mạnh. Lòng tôi lại u tư với nỗi nhung nhớ người thương trong gia đình, bè bạn ở phương xa. Tôi tự nghĩ họ chắc đang tham gia lễ hội với tiếng pháo nổ vang đầu xóm hay đang ngồi ngắm pháo bông của ngày đại lễ mùng 4 tháng 7 nầy...

Cả một ngày chạy dưới cái thung lũng hoang dã theo dòng sông có cái tên “Salmon” tôi không nghe được một tiếng pháo nổ, một tiếng ầm hay thấy được trái hỏa châu nào...

Tôi ngừng lại cắm lều bên bờ sông khi chiều xuống. Ánh tà dương dần dần khuất đi dưới thung lũng. Gió chiều đêm buồn hắt hiu. Trên bầu trời muôn ngàn vì sao lần hồi thấp nến cho màn đêm. Trong lúc chập chờn với giấc ngủ tôi nhớ lại những gì đã xảy ra trong ngày hôm đó...Tôi thắc mắc: "chuyến đi năm tới sẽ như thế nào? - Chắc không được lý thú như chuyến đi của năm nay". Rồi chợt nhớ đến mẹ con Miranda, tôi cầu nguyện cho họ được mẹ tròn con vuông - "năm tới chắc chắn sẽ là một năm rất đặc biệt...vì cháu bé Miranda sẽ đón ngày mùng 4 tháng 7 lần đầu tiên trong đời”.

Đối với tôi ngày mùng 4 tháng 7 năm nay thật khó quên...bởi vì nó là ngày tôi được sống những giây phút êm đềm hạnh phúc cạnh bên mẹ của Miranda!

---------------

Chú thích:

*1 "Red, white and boom" là lễ bắn pháo bông của Mỹ. "Red, White and Blue" là tiếng ám chỉ lá cờ Hoa Kỳ, đồng thời cũng là ngày lễ Độc Lập" của xứ nầy.

Tôi ngồi với Joe trước thác Niagara trong một chuyến đi xe đạp ngày 4/7

Lão tướng Joe

Joe trên xe đạp

Qua biên giới Canada

bên xe đạp của Jim

Trước quán rượu

® "Khi phát hành lại thông tin từ trang này cần phải có sự đồng ý của tác giả
và ghi rõ nguồn lấy từ www.erct.com"

* Anh Huỳnh Văn Ba (67, Meisei - Tokyokyouikudai - Todai) không những là một nhiếp ảnh gia trong gia đình Exryu, anh Ba còn là vận động viên về leo núi, xe đạp và nuôi bonsai. Anh Ba và anh Võ Văn Thành (68, Nodai) đã từng dùng xem đạp đi khắp nước Nhật và xuyên lục địa Hoa Kỳ. Qua những lần đi này anh Ba đã có nhiều tác phẩm hình ảnh khắp nơi. Anh H.V. Ba hiện đang làm việc và sinh sống tại Ohio.

Cảm tưởng xin gởi về bahuynh@hotmail.com

[ Trở về đầu trang ]