Chim cha

Chim Indigo bunting (danh pháp khoa học: Passerina cyanea) là một loài chim nhỏ bằng chim sẻ ăn hạt, thuộc họ (family) Cardinalidae. Chim di trú về Trung Nam Mỹ vào mùa Đông và trở về Bắc Mỹ và Nam Canada vào mùa Xuân và Hè để lập gia đình và sinh con cho thế hệ kế tiếp. Khi di trú chim thường bay đêm nhắm theo phương giác sao đêm. Chim sống tập trung vùng ruộng nương với bụi thấp gần góc rừng. Lúc trứng nở chim con thường được chim mẹ cho ăn sâu non hoặc côn trùng có nhiều protein để mau lớn. Chim cha không nuôi con, chỉ là người gác bảo vệ gần tổ. Dù là kết bạn suốt đời, chim trống đôi khi có "mèo" lúc vợ bận nuôi con.

Indigo là tên của chất màu (pigment) thiên nhiên, trong Việt ngữ là "chàm" vì trích từ vỏ cây chàm. Bên Nhật gọi màu nầy là "ai iro" (藍色・lam sắc)". Indigo được dùng nhuộn áo Kimono bên Nhật cũng như vải ở nhiều nước Á Châu như Ấn Độ trước khi các nhà hóa học biết cách hợp thành nó. Chính vì sự liên hệ với chất màu nầy của Án Độ (India), người La Mã có từ "indicum" rồi lại ra thành "indigo" trong Anh ngữ. Đây là màu xanh lam quần "blue jean" Levi's làm cho thanh niên bên kia bức màn sắt thèm thuồn gần nửa thế kỷ.

Theo thị giác của con người màu áo chim Indigo bunting đôi khi biến đổi do góc độ ánh sáng mang đến. Vào ngày quang đãng, lông chim được cường hóa với màu xanh lam" (藍色) hay "royal blue" tươi sáng. Dưới bầu trời ảm đạm, áo chim sậm màu xanh nâu hay đen (là màu thật của long chim nầy) [1].

Chim mẹ

Chim Indigo bunting thường là nạn nhân của chim "Cowbird". Loài cowbird là chim lớn như bồ câu, hay tìm ổ của chim Indigo bunting lúc có trứng xong đẻ trứng của mình trong khi đá trứng kia ra ngoài. Vì thế chim Indigo phải tiếp tục ấp và nuôi con người khác như nô lệ. Nếu chim Indigo bunting biết và đá trứng kẻ lạ và sinh trứng mới, ổ sẽ bị chim Cowbird đến phá hoại.

Chim Indigo bunting có họ hàng là chim "Painted bunting". Chim sau nầy được tuyển là chim đẹp nhất của Mỹ Quốc, chỉ sống ở miền Nam US như Florida hay Texas.

chim painted bunting (theo wikipedia)

[1] Đây là một đặc tính của lông chim Indigo bunting - tương tự như lông chim "Eastern blue bird", bướm xanh v.v. do ánh sáng phản xạ và nhiễu xạ (reflection and diffraction) trên cấu trúc tinh vi của lông chim. Màu xanh nầy được gọi là "structural color" (màu cấu trúc). Khi chim đứng giữa nguồn ánh sáng và người nhìn - tức "contre soleil" hay "gyakko" (逆光・nghich quang), màu chim không còn xanh nữa.

Cảm tưởng xin gởi về bahuynh@hotmail.com