Trung tuần tháng 10 vừa qua anh chị em cựu sinh viên Việt Nam từng du học Nhật Bản trước 1975 ( gọi tắt là “exryu”) có làm một cuộc tiền hội ngộ ở thành phố Sapporo (札幌) - Hokkaido (北海道). Sau hai ngày đi tham quan các nơi danh tiếng của vùng lân cận bầu đoàn “exryu” lên đường du lãm miền Đông Hokkaido bằng tour bus đến tận hồ Akan.

Vì bị trể máy bay trên đường đến Nhật, tôi không tham gia được những hoạt động của 3 ngày đầu. Để bắt kịp đoàn tôi phải xuống máy bay ở phi trường Memanbetsu (女満別) hẻo lánh gần hồ Abashiri (網走湖). Nhờ anh Nguyễn Mỹ Tuấn trong ban du lịch của đoàn ra đón tận nơi và đưa về đến Hotel Gozensui (御前水) cách đó 80 km để đoàn tụ với mọi người. Ngày kế tôi sẽ đi chơi chung với đoàn và cùng ngủ lại nơi đây.

Hồ Akan và Shiretoko

Hotel Gozensui nằm bên ven hồ Akan (阿寒湖) và rất gần Ainu Kotan – i.e., một “settlement” của người Ainu. Trong tiếng Ainu “Kotan” có nghĩa là “bộ lạc”. Nơi đây có tiệm bán đồ “mingeihin” (民芸品・souvenir) và showroom trình diễn văn hóa Ainu. Đài NHK World qua Internet có 1 chương trình giới thiệu về địa điểm nầy rất lý thú. Rất tiếc khi đến Gozensui có mưa to nên tôi không mò đến đó. Cạnh hotel có công viên “Akan Iyomap Park”rất có ý nghĩa và buồn vào mùa Thu.

Hồ Akan là một bộ phận của vườn quốc gia Akan-Mashu (阿寒摩周国立公園). Cảnh xung quanh hồ rất đẹp nhất là vào mùa Đông.

Hotel Gozensui là loại khách sạn “onsen” (ôn tuyền). Cả vùng hồ Akan có rất nhiều khách sạn giống như thế. Đêm ngủ ở đây được cho nằm trên “futon” và chiếu làm cho tôi nhớ lại thời còn du học của 50 năm trước. Phòng tôi ở có bàn “kotatsu” và “zabuton”. Chiều ăn cơm tối, tắm “onsen” xong về phòng ngồi uống chén trà xanh còn gì thoải mái bằng?

Shiretoko National Park

Sáng sớm ngày kế xe bus đến chỡ đoàn chúng tôi đi thăm vườn quốc gia “Shiretoko” (知床). Shiretoko là một vùng hoang dã như một bán đảo chạy ra biển với rừng núi xanh tươi. Vùng nầy còn nhiều thú dã sinh như gấu và nai. Ngoài biển có cá voi, chim trời rất thịnh cho ngành “Ecotourism”. Hai bên đường ván “boardwalk” có căng dây điện để phòng gấu đến gần người. Cảnh mùa Thu của Shiretoko muôn sắc. Rất tiếc là ngày chúng tôi đến đây mây kéo âm u muốn mưa nên khó chụp được ảnh đẹp cho các chị exryu.

Cảnh phóng khoáng của Hokkaido

Sau 2 đêm ngủ ở Gozensui và đi chơi vùng hồ Akan và Shiretoko cuộc du ngoạn đổi hướng trở về miền Nam và Tây Nam Hokkaido trước khi dừng chân ở Hakodate để làm tiệc Hội ngộ chính thức. Trên đường ngủ lại ở hotel Westin khi đi viếng hồ Shikotsu và hồ Toya.

Khách sạn Westin

(mời xem photoalbum qua link: https: https: //photos.app.goo.gl/tFvgTZj8V9XosCAn8)

Hotel Westin là một khạch sạn thanh lịch hoành tráng 5-sao nằm ở giữa một “ski resort” có tên là “Rusutsu”, nó được bao quanh bỡi núi non trong đó núi Yotei (羊蹄山・dương đề, cao 1898 m) có dáng rất giống núi Phú Sĩ . Vào mùa Đông nơi đây có tuyết bột tinh khiết không thua gì “Niseko”cách đó khoảng 20 km. Từ hotel khách có thể “ski-in/ski-out” không cần phải di chuyển xa. Nơi cho khách ngủ được thiết kế một cách tân kỳ theo tiêu chuẩn siêu cao của thế giới chẳng hạn như Chamonix – Mont Blanc, Aspen và Vail – Colorado. Mỗi phòng ngủ có 2 tầng (bilevel) – phía trên là master bedroom, phía dưới có phòng khách gọn ghẽ, toilet, nhà tắm, bếp nhỏ và giường sơ-cua xếp vào tường. Gần cửa có giàn để dựng ski khi vào.

Hotel Westin

Ngoài mục đích phục vụ khách mùa đông, hotel Westin còn có một sân golf với 18 hole bày trí rất đẹp mắt và sân tennis. Cách đó không xa là một amusement park, convention center, nơi để chèo bè cao-su, cỡi mountain bike và ngồi hot-air balloon. Đối với tôi hotel tự nó là một thắng cảnh, những hàng cây phong (楓・đọc là “kaede”) Nhật Bản và cây “Shirakaba” (白樺・bạch huê, i.e., bulô, white birch) đã làm cho tôi mê say đến nỗi chụp hình gần “hết phim”. Shirakaba có da trắng và lá vàng vào mùa Thu. Nó là cây đại biểu cho Hokkaido. Người Pháp gọi “shirakaba” là “bouleau blanc japonais” nên được một số học giả trong nước nhái lại là “bulô”. Anh chị em du học Nhật ngày xưa chắc còn nhớ câu “shirakaba...aoi zora...” mỡ đầu cho bài ca “Kita kuni no Haru” (方国の春) của ca sĩ Sen Masao (千昌夫) chớ?!

Cây Shirakaba bên ngoài Restaurant Kazahara

Ngồi ăn sáng trong restaurant Kazahara dưới cái mái bằng kính (gọi là “Atrium”) của khách sạn chắc ai cũng phải để mắt nhìn ra phong cảnh bên ngoài lúc sương sớm còn vương vấn trên sân golf dưới hàng cây “bulô” nhuộm ánh sáng bình minh. Ngày hôm đó thi sĩ Lê Thị Hàn thấy tôi cầm máy ảnh liền kéo lại “nhờ anh chụp cho tôi một tấm ảnh cảnh ngoài kia...”. Tôi đoán thi sĩ chắc đã xúc động trước quang cảnh của giây phút “ánh sáng vàng” – golden hour. Có lẽ rồi chị Hàn sẽ sáng tác một bài thơ về bình minh ở Rusutsu, rồi nhờ anh Lâm Kim Cương phổ nhạc và dán tấm hình của tôi chụp để gửi cho anh chị em exryu chúng ta thưởng thức. Chiều tối ăn xong trong hotel ta còn có thể vào tắm ôn tuyền bên trong nhà hay ngoài trời. Nếu thích “chiêm tinh” như tôi đêm về còn ra ngoài trời ngắm sao đêm cho đã mắt...

Xem Hồ Shikotsu

(mời xem photoalbum qua link: https://photos.app.goo.gl/Hh2qkMiXNYLC84Wk8)

Shikotsu và Toya liên kết với nhau tạo thành vườn quốc gia Shikotsu-Toya National Park. Đây là hai cái lòng chảo (trong tiếng Anh gọi là “caldera”) do núi lửa tạo ra giống như hồ Yellowstone bên Mỹ . Nước hồ rất trong cá lội cũng thấy. Hotel Westin nằm trên xa lộ giữa hai hồ. Từ phi trường Shin-Chitose nếu dùng xe hơi đến đây mất khoảng 40 phút.　

Hồ Shikotsu có độ sâu trung bình là 265 met và chỗ sâu nhất là 363 met (so với 180 met cho hồ Toya). Chữ “Shikotsu” (支笏・chi hốt) có nghĩa là “cái lỗ hõm to” trong ngôn ngữ Ainu. Từ xưa người Ainu đã sống rải rác trên đảo Hokkaido và vùng Tohoku của Nhật Bản và kể cả đảo Sakhalin, Kuril của Nga. Họ đến từ đại lục châu Á kế thừa văn hóa săn bắn và tế thần của người cổ đại Jomon (縄文・thằng văn ) rồi bị người Nhật hiện đại chinh phục từ thế kỷ thứ 9 và đồng hóa về sau.

Hồ Shikotsu

Đến Hokkaido ta sẽ thấy nhiều địa danh có cách phát âm lạ hơn vùng Honshu (本州, i.e., đảo chính của NB), có lúc dùng Kanji (漢字・hán tự) có lúc dùng Katakana để phiên âm, thí dụ như “支笏 hay死骨 ” cho “shikotsu” hay “ルスツ” cho “Rusutsu” nơi Hotel Westin tọa lạc. Phi trường tôi xuống để chạy theo anh em dự Hội Ngộ vừa qua là “Memanbetsu” (女満別・nữ mãn biệt, đọc theo Ainu là “memu yamu betsu). Trong tiếng Ainu chữ “betsu” (phát âm theo tiếng Ainu là “pet”) dùng để chỉ nơi có con “sông” như theo lời anh Mỹ Tuấn dạy cho tôi biết. Còn “Meman” có nghĩa là “do con suối lạnh sinh ra”.

Hồ Shikotsu có nuôi cá nước ngọt trong đó cá “himemasu” (姫鱒・cơ tôn, i.e., một loại cá hồi hay “trout” - Oncorhynchus nerka) là loại cá ngon “hết xẩy”. Ngay góc tiệm cơm trước tòa nhà Visitor Center của hồ nầy có ông đang nướng muối mấy con cá “himemasu” làm cho tôi chảy nước mồm. Nhịn không được nên đành phải mua một con giá 800 yen ăn cho đã mặc dù vừa được cô Tầm và anh Chấn đãi ăn cơm “sashimi” trước đó không lâu. Đây là một con cá khó quên – “Gomen nasai ne cô Tầm anh Chấn!”. 　

Cầu Yamasen Tekkyo – Shikotsu NP

Ngày anh chị em exryu đến viếng vườn quốc gia Shikotsu đang ửng màu “diễｍ thu” rất đẹp. Đi dọc theo ven hồ ta sẽ thấy có cây cầu sắt màu “Golden Gate Bridge” của San Francisco. Đây là cầu “Yamasen Tekkyo” (山線鉄橋) ngày xưa dùng cho xe lửa chỡ nguyên liệu làm bột giấy từ Tomakomai (苫小牧) về Chitose (千歳) của hãng giấy Oji (王子製紙; lúc còn học ở Todai tôi có đến đây tham quan). Về sau hãng Oji tặng cho thị xã Chitose dùng cho mục đích du lịch. Vào ngày đẹp trời ta sẽ nhìn thấy một quan cảnh ngoạn mục khi bóng cầu màu “thổ chu” phản chiếu dưới mặt hồ có nước màu bích ngọc.

Ngoài việc đi xem cảnh trên bờ nơi đây có nghiệp vụ đưa khách đi xem cá dưới nước bằng tàu có đáy bằng kính.

Xem Hồ Toya

(mời xem photoalbum qua link: https://photos.app.goo.gl/TMyGumkaBq7pmp3z5)

Hồ Toya cách hồ Shikotsu khoảng 90 km. Giữa hồ Toya có một đảo nhỏ gọi là Nakajima (中島) nơi anh chị em exryu chúng ta đi tàu ra đó viếng lúc đến. Trên đảo có vài đền thờ thần và một “Forest Museum”. Toya viết theo chữ Hán là “洞爺”(đỗng gia) để phiên âm cho “to ya” của Ainu, nghĩa là “đất hồ”. Người bản xứ có cách gọi khác là “kim’un-to”, i.e., hồ gần núi. Nước hồ nầy chẳng bao giờ đặc vào mùa Đông của Hokkaido và vì thế có nhiều thú dã sinh đến sống.

Kề bên hồ về phía Nam có núi Usu (有珠山) và núi Showashinzan (昭和新山). Núi Usu là núi lửa còn hoạt động. Trên đường “trail” du ngoạn núi có thiết bị như “lô cốt” để trốn đá phung khi núi nổ. Ngoài ra để lên xem miệng núi lửa có “ropeway” như ở Hakone (箱根gần Tokyo) chỡ lên đó. Xung quanh hồ có nhiều “onsen hotel” để cho khách đến chơi tắm ôn tuyền thư giản. Năm 2008 G8 Summit chọn The Winsor Hotel Toya Resort & Spa ở đây làm địa điểm hội hợp. Đi vòng quanh hồ ta sẽ thấy một biểu tượng “memorial” hình móng tay đúc bằng hợp kim (alloy) ghi lại câu tuyên ngôn “宣言の地” của Thủ tướng Nhật Abe Shinzo (安倍晋三).

Biểu tượng “Đất Tuyên ngôn” của Thủ Tướng Abe

Ngoài tượng nầy còn có 58 pho tượng của các điêu khắc gia Nhật và thế giới được bày trí rải rác theo con đường tản bộ tạo thành một “Art Gallery” lộ thiên. Có người tặng cho nơi đây cách ái xưng là “ecopark”, “thế giới huyền ảo....”. Hôm đó chúng tôi chỉ đủ thì giờ đi đến tượng “Ánh sáng trăng” (月の光 ) do Igor Mitoraj (Ba Lan) sáng tác trước khi phải quay về xe bus để lên đường.　

Tượng “Ánh sáng trăng” trên ven hồ Toya

Hai ngày đầu sau khi đến Hokkaido gặp trời âm u do bão Hagibis mang đến. Những ngày còn lại của chuyến đi được trời thương bang cho ánh sáng ấm trong lành để ngắm cảnh mùa Thu và chụp hình. Rời hồ Toya xe bus đưa anh chị em exryu chúng tôi về Hakodate (函館) nơi đó sẽ ngủ lại 2 đêm ở Kokusai Hotel và làm lễ Hội Ngộ chính thức của năm 2019.

Hakodate

(mời xem photoalbum qua link: https://photos.app.goo.gl/A73M2FdFUmuyRpXA9)　　

Ngày nay nếu Sapporo là thủ phủ của Hokkaido thì Hakodate là cửa ngõ của đảo nầy. Nơi đây có 1 pháo đài kiên cố hình ngôi sao 5 đỉnh gọi là “Goryokaku” (五稜郭・ngũ lăng quách ). Pháo đài được xây cất vào những năm cuối cùng của chính phủ Edo để bảo vệ eo biển Tsugaru (津軽海峡) phòng hờ sự xâm lược của đế quốc Nga rất hùng mạnh đương thời.

Goryokaku

Bên trong pháo đài có một tòa hành chánh đại biểu cho nhà Edo gọi là Hakodate Bugyo (函館奉行). Khi vua Meiji (明治・Minh Trị) mới được phục quyền phe phò nhà Edo dùng Goryokaku làm căn cứ để chống cự lại phe Cần Vương. Hakodate Bugyo trở thành tổng hành dinh của chánh phủ ly khai nước Cộng Hòa “Ezo” (Ezo là biệt danh của Hokkaido ngày xưa). Cuộc nội chiến được gọi là Boshin Senso (戊辰戦争・mậu thìn chiến tranh). Rốt lại phe phò nhà sứ quân đầu hàng sau không đầy２năm và Minh Trị Duy Tân được khởi đầu từ sau đó.

Hakone Bungyo

Trên phố Hakodate kế bên pháo đài có một cái tháp tên là “Goryokaku Tower”. Tầng trên hết của tháp cũng có dạng ngôi sao và là một đài quan sát cho ta nhìn toàn cảnh của pháo đài “Goryokaku” và thành phố.

Hoàng Hôn ngoài cửa Goryokaku

“Goryokaku Tower”

Hakodate vốn có ngành thủy sản phồn thịnh từ thời Meiji. Đến đây ta có thể tìm ăn những món hải sản vừa tươi vừa lạ trong chợ buổi sáng gọi là Hakodate Asaichi (函館朝市). Ban đêm gần Kokusai Hotel có nhiều quán ăn khách đến tấp nập. Ăn xong lên núi Hakodate bằng “ropeway” để xem “yakei” (夜景・dạ cảnh) của thành phố và vịnh Tsugaru còn gì sánh bằng? Người ta thường nói dạ cảnh của Hakodate là 1 trong 3 dạ cảnh đẹp nhất trần gian!

Cơm tối ở Hakodate

Cơm tối gần Hotel

Phố đêm gần Hotel

Sau 2 đêm nghỉ ở Hakodate Kokusai Hotel anh chị em exryu thức sớm để lên phà Seikan (青函フェリー ) sang eo biển Tsugaru. Cuộc du ngoạn Hokkaido kể như chấm dứt từ đây và tour Tohoku sẽ bắt đầu khi phà cập bến vào cảng Aomori.

Chuyến đi Hội Ngộ kỳ nầy thật là vui. Trong những ngày qua tôi có cơ hội gặp lại nhiều anh chị exryu xưa nay nghe tên thôi nhưng chưa bao giờ biết mặt, trong đó có người sang du học Nhật từ thời đầu Đệ Nhất Cộng Hòa của nước ta. Nếu tôi không lầm người trẻ nhất của exryu trong chuyến đi nầy chắc phải là anh Nguyễn Thái Trung Sơn sang năm cuối cùng của Đệ Nhị Cộng Hòa. Tuổi tác của exryu khác nhau trải dài qua một thế hệ. Dù có khác nhau đi nữa khi có tiếng gọi về Hội Ngô thì anh chị em ta tức thời sách gói quay về. Thế mới biết rằng tình nghĩa gắn bó của người sang du học Nhật thật đậm đà. Xứ Nhật là xứ gì sao quá đặc biệt. Nó đã tạo ra những con người exryu dù đến tuổi nào vẫn còn biết nghĩ đến nhau. Nhật Bản ơi... tôi xin cám ơn Nhật Bản!

Naruhodo – mùa Đông 2019-2020

---------------------------------------

Xin mời xem thêm vài tập photoalbums liên quan đến Hội Ngộ năm 2019:

(1) Tiệc Hội Ngộ Hakodate qua link: https://photos.app.goo.gl/y39HKB39zqdctEYQA

(2) The Hotel Westin at Rusutsu Resort qua link: https://photos.app.goo.gl/tFvgTZj8V9XosCAn8

(3) Shikotsu National Park qua link: https://photos.app.goo.gl/Hh2qkMiXNYLC84Wk8

(4) Toya National Park qua link: https://photos.app.goo.gl/TMyGumkaBq7pmp3z5

(5) Hakodate qua link: https://photos.app.goo.gl/A73M2FdFUmuyRpXA9

(6) Du lịch Hội Ngộ 2019 qua link: https://photos.app.goo.gl/PV1367zE8frsw2AU9