TẤC ĐẤT TẤC VÀNG

Cô Ba Tokai

Dân chúng miền Nam Việt khoảng mười năm trước 1975 cuộc sống bất an vì chiến tranh. Đất đai phì nhiêu ruộng lúa cò bay thẳng cánh, vườn tược tốt tươi cây trái xum xuê không còn nửa. Trừ thành thị và vùng phụ cận còn lại toàn bộ đều có quân đội miền Bắc rải rác, phi cơ đồng minh dội bom liên tục vào những nơi đồng ruộng sông rạch cây cối rậm rạp, đất đai và mùa màng bị tổn thất. Thêm vào trai tráng và đàn ông đều phải gia nhập quân đội, chỉ còn lại phụ nữ, trẻ em và người già không đủ khả năng canh tác. Cũng vì nông thôn không an ninh nhiều gia đình bỏ ruộng vườn dời đến đô thị tìm kế mưu sinh. Chiến tranh Nam Bắc chấm dứt, đất nước Việt Nam chỉ còn lại cảnh hoang tàn. Dù phía nào thắng bên nào thua, người dân cũng bị thiệt thòi chết chóc, gia đình ly tán, đường xá hư hại, nhà cửa đổ nát, ruộng đất hoang tàn….

Anh Tám một nông dân sống ở huyện Bình Chánh cách trung tâm thành phố Sàigòn khoảng 30 km, vào lúc bấy giờ nơi đây còn là đồng ruộng nhà cửa thưa thớt. Con út trong gia đình, cha mất sớm khi vừa bốn tuổi, mẹ quáng xuyến nuôi sáu anh em, từ nhỏ tất cả đã ra đồng giúp mẹ cày cấy, nhổ mạ, gặt lúa, chăn vịt, chăn trâu, bắt cá, phát cỏ…..trên mẫu đất do cha để lại. Đầu thập niên 1960, quân đội miền bắc xâm nhập vào nam, chính phủ Ngô Đình Diệm có chính sách gom dân chúng sống rải rác lại, ban ngày ra ruộng cày cấy ban đêm về Ấp Chiến Lược có quân đội bảo vệ an ninh và dể kiểm soát. Năm ấy là chàng trai lực lưỡng khoẻ mạnh, các anh chị lớn đã có gia đình riêng, chỉ mình anh sống với mẹ già. Anh được cấp một khuôn ruộng trong Ấp Chiến Lược khoảng 50m chiều ngang 50m chiều sâu trước mặt là quốc lộ 50 đường đi Gò Công phía sau có con rạch nhỏ. Anh đã cuốc đất ruộng đắp thành nền, cất cái nhà lá nhỏ cùng mẹ nương náo. Mùa lũ, đôi khi nước từ con rạch tràn vào nhà ngập đến lộ, cá lóc ngang đường trẻ con chỉ dùng tay bắt. Hai mươi tuổi anh cưới cô hàng xóm do mẹ chọn, rồi gia nhập quân ngũ. Cô dâu trẻ thay thế đảm đương việc nhà cửa ruộng nương với mẹ chồng.

Vùng ruộng quanh Ấp Chiến Lược mỗi tháng khi trăng tròn nước dâng, người trong ấp xin chánh phủ cho các xe rác của thành phố đến đổ đống, đến sáu tháng mới lấp đầy các vùng trũng thấp. Việc nầy giải quyết được nạn nước ngập, nhưng sinh ra một tệ hại khác. Sau một tháng những đống rác chung quanh nhà với khí hậu nóng bức bốc lên mùi hôi thối khó thở không chịu được, tiếp đó là nạn ruồi từng đàn dầy đặc khắp nơi, đến buổi cơm phải dọn ăn trong mùng. Vì sống trong môi trường ô nhiễm nên người già và trẻ con thường bị bệnh không dứt, nhiều gia đình phải tạm đi nơi khác sống chờ mùi hôi và ruồi nhặng giảm bớt.

Anh Tám mỗi tháng nghỉ phép về thăm mẹ và vợ, những đứa con của anh ra đời trong trình trạng gia đình chật vật, lương lính chỉ đủ cho anh hút thuốc và tiền xe đi về thăm nhà. Chị Tám là người đàn bà lớn lên trên ruộng rẫy, da ngâm dáng nhỏ không đẹp, bù lại siêng năng ngoan hiền, từ mẹ chồng đến gia đình bên chồng đều thương mến. Chị rất chăm chỉ cần cù từ việc phụng dưỡng mẹ chồng lo cho con, đến việc đồng áng một mình đảm đang. Là thời điểm chiến tranh leo thang không thể canh tác trên miếng ruộng, chị đã nuôi heo, gà, vịt trong vuông đất chung quanh nhà để bán và tìm các phương cách khác có lợi tức chi dùng. Những đống rác phế thải chung quanh nhà trở thành mối thu hoạch bất ngờ, cũng là nguồn lợi đáng kể cho tất cả dân sống trong vùng. Thoạt tiên chị nhặc những bao nylon, ve chay, sắt vụng hay bất cứ thứ gì có thể đem bán. Sau một thời gian vùng rác trở thành vuông đất màu mở. Chị đã vun xới lên thành luống trồng rau, dưa, cà ….dựng giàn trồng bầu, bí, mướp, khổ qua… hằng ngày hái đem ra chợ bán, nhờ vậy gia đình tạm sống qua ngày.

Mấy năm sau chiến tranh chấm dứt là giai đoạn khó khăn cho tất cả những người dân sống phía nam vĩ tuyến 17. Người đi học tập cải tạo, người đi vùng kinh tế mới, kẻ tìm đường vượt biên, kinh tế kiệt quệ, xã hội không ổn định. Anh Tám không phải đi học tập vì cấp bật không cao trong quân đội chế độ cũ, có miếng ruộng của cha nên không cần đi vùng kinh tế mới, vì có vợ con cũng không đủ tiền dư để đi vượt biên. Năm ấy anh trở về quê nhà gây dựng lại từ đầu ở tuổi ba mươi ba.

Lúc đầu thật chật vật, hai vợ chồng mỗi ngày bôn ba bên ngoài tìm miếng ăn, chỉ mong được đủ cơm áo cho đàn con nhỏ. Mỗi ngày tờ mờ sáng chị Tám phải thức dậy nhúm lửa nấu cơm cho cả gia đình, sau bửa ăn anh ra vườn cắt rau, cải, đậu, cà…..chất lên xe ba bánh, hai người đẩy ra chợ trong khi mẹ và các con còn ngủ. Khi bán hết đồ hàng bông, chị mua thức ăn đem về cho gia đình. Cơm trưa xong vợ chồng tìm vào vườn trái cây mua mảo, con anh chị thằng lớn đã 12 tuổi giúp leo cây hái dừa, chuối….để cha mẹ sáng hôm sau đem ra chợ bán cùng xe hàng bông. Xế chiều tắt nắng, chị lo cho bửa cơm chiều, anh tưới nước vung bón đám rau cải quanh nhà. Đám con của anh như đám cỏ dại càng mưa nắng gió bảo càng vươn cao, chúng lớn lên khỏe mạnh mỗi đứa chỉ cách nhau một hay hai tuổi. Đứa lớn trông nom đứa nhỏ vừa bồng em vừa đá cầu hoặc nhảy giây, hằng ngày ở nhà với bà nội.

Vì gia đình càng ngày càng đông hai vợ chồng bận suốt ngày, với lợi nhuận của mớ hàng bông chỉ tạm sống, anh Tám nghỉ đến lợi tức lâu dài hơn. Mỗi ngày anh chị nhín chút thời giờ đem cuốc, mác đi khai khẩn mẫu ruộng của cha mẹ anh cách nhà độ 5 cây số, sau mấy năm không canh tác đã trở thành hoang vu. Nước ngập tới đầu gối, những cây đước, dừa nước, ô rô, lau xậy và nhiều loại cây dại mọc lang tràn. Vợ chồng xăng quần lội bùn, mỗi người một góc ruộng tay cầm cây mác chồng chặt những cây lớn vợ chặt cây nhỏ. Đôi khi may mắn họ nôm được vài con cá, tôm… cho buổi cơm chiều. Cả hai còn trẻ, vì sinh tồn của gia đình nên họ làm việc rất hăng say không than vãn. Chỉ bằng sức lao động của hai vợ chồng khai khẩn một mẫu ruộng hoang đến khi cày cấy thu hoạch được lúa thóc là cả một công trình, cần sự cần cù nhẫn nại lâu dài. Hơn thế nửa khai khẩn ruộng hoang rất nguy hiểm, trong thời gian chiến tranh phi cơ của quân đội đồng minh đã dội bom nhiều nơi, vì đồng lầy nước đọng nên có những quả bom không nổ bị chôn vùi trong đất bùn nếu không may cuốc trúng quả bom ấy sẽ nổ tung. Vài gia đình trong xóm cả vợ lẩn chồng vong mạng không toàn thây trong khi khai khẩn ruộng hoang.

Mãi đến năm 1980 mẫu ruộng mới thật sự thu lợi, nếu gặt hái trúng mùa anh Tám thu được khoảng 300 giạ lúa cho gia đình ăn suốt năm, còn dư bán mua gia dụng. Gia đình anh Tám có thể nói là điển hình cho nông dân miền Nam, cần cù lam lũ an phận với ruộng vườn. Sức của hai vợ chồng làm việc từ sáng sớm đến tối vẩn chật vật. Tại sao anh chị Tám không dời đến thành thị tìm cộng việc nhẹ nhàn hơn? Có lẻ vì mẹ anh đã sống với ruộng đồng nhiều năm có thân quyến, xóm giềng nên không muốn đi nơi khác. Hay vì anh không học nhiều nên không tự tin có thể sống cạnh tranh nơi thành thị bôn chen. Thêm vào bản chất người Việt muốn bám lấy nơi chôn nhao cắt rún, anh Tám chào đời trên mãnh ruộng của mẹ cha, nên không muốn rời xa nó.

Kinh tế còn phôi thai không ổn định, có lẻ ngân khố quốc gia không có đủ vàng bảo đảm Đồng bạc Việt Nam. Sau 1975, hai lần đổi tiền khiến người dân không tin tưởng vào gíá trị số tiền mặt họ đang có, vì thế vàng được dùng trong việc trao đổi những giao dịch lớn trong nước. Người ta gọi tắt một luợng 37.5g grams vàng 24K 99.99.. % nguyên chất là Cây, đơn vị chính cho mọi việc mua bán trao đổi.

Thời gian trôi qua cuối thế kỷ thứ 20, sau 25 năm nhà nước Việt Nam mở cửa cho người ngoại quốc vào và khuyến khích ngành du lịch, hầu mang ngoại tệ cho bản xứ. Những công ty ngoại quốc lớn đến đầu tư vào thị trường Việt Nam vì vật gíá, nhân công rẻ so với các nước khác ở Âu Á. Nhiều quốc gia trên thế giới viện trợ giúp Việt Nam mở mang đường xá, cầu Mỹ Thuận, cầu Rạch Miễu, cầu Cần Thơ… được xây lên thay cho những chiếc phà cũ lỗi thời, việc giao thông qua các sông Tiền Giang, Vàm Cỏ Tây và Hậu Giang… không bị ứ động như trước. Người Việt ở hải ngoại sau thời gian dài viển xứ trở lại thăm gia đình thân quyến. Sự quay về của Việt Kiều đã thay đổi xã hội, giúp cho thương mãi trong nước tăng nhiều, các khách sạn, nhà hàng, hiệu buôn có nhiều khách hơn, tạo công ăn việc làm cho dân chúng. Những người lớn tuổi có khuynh hướng trở về mua nhà đất sống hết cuộc đời còn lại. Từ năm 2000, thị trường nhà đất ở Việt Nam bắt đầu tăng vọt, vì nhu cầu nên vòng đai của thành phố Sàigòn được mở rộng mọi phía như Thủ Đức, Thủ Thiêm, Nhà Bè, Phú Lâm….

Gia đình anh Tám vẫn sống ở Bình Chánh, mẹ đã qua đời, anh có 12 người con, cô nhỏ nhất đã 15 tuổi. Anh chị vẫn làm ruộng, chiếc nhà lá được thay bằng căn nhà lợp ngói rộng hơn tuy không khang trang cho lắm, phần trước anh mở một tiệm tạp hóa nhỏ cho các con buôn bán không còn đem hàng bông ra chợ mỗi ngày. Sau nhiều biến chuyển thời cuộc, đặc biệt đầu thiên niên kỷ dân ở miền Trung vào Sàigòn lập nghiệp gia tăng. Vùng anh cư ngụ trở nên sầm uất, nhà cửa được cất thêm nhiều, dọc theo quốc lộ 50 con đường đi Cần Đước, Cần Giuộc những lô đất trống đều được mua với gíá cao. Vuông đất ruộng Ấp Chiến Lược thuở nào của anh Tám được nhiều người đến hỏi mua. Theo dự án quy hoạch của nhà nước sẽ mở một đại lộ xuyên qua mẫu ruộng anh đang cày cấy, con đường nầy sẽ là trung tâm thương mại của khu vực mới, trong chương trình phát triển vòng đai thành phố.

Năm 2000 đại lộ Nguyễn Văn Linh hoàn tất, nối liền cảng Tân Thuận và quốc lộ 1A đi Hậu Giang là con đường rộng xe chạy hai chiều mỗi bên có đường dành cho bộ hành, xe gắn máy và xe hơi riêng biệt. Giữa đường dọc suốt con lộ ao nhân tạo trồng sen, đến mùa hoa nở rất đẹp như những con đường của các thành phố Singapore hoặc Hồng Kông . Hai bên lộ xây cất nhiều cao ốc, siêu thị, nhà thương và khu thương mại theo tiêu chuẩn của các quốc gia tân tiến. Sài Gòn thêm một vùng tân lập tên Phú Mỹ Hưng thuộc quận 7. Đại lộ nầy đã chiếm 3000m2 trên thửa ruộng của anh Tám, nhà nước chỉ bồi thường khoảng 10 Cây. Đại lộ Nguyễn Văn Linh đã biến 7 công ruộng còn lại của anh Tám thành vùng mặt tiền cao gíá. Ngoài những khu thương mại, các công ty kiến trúc dự định biến khoảnh rụông hai bên đường thành những lô đất bằng phẳng, sẽ xây nhiều phố lầu và biệt thự cao cấp kiểu mẫu quốc tế. Năm 2005 các công ty xây dựng đến điều đình mua, anh Tám bằng lòng bán phần còn lại miếng ruộng của cha mẹ với giá 1000 Cây. Năm 2008 nhà đất lên cơn sốt cao độ, anh Tám lại bán phân nửa vuông đất đang ở cho một công ty lập trạm bán xăng dầu giá 1250 Cây vàng.

Ai ơi đừng bỏ ruộng hoang
Bao nhiêu tấc đất tấc vàng bấy nhiêu (1)

Vì Đồng bạc VN không ổn định hãy dùng US dollar định giá trị số vàng anh Tám có sau khi bán hai lô đất. Theo bảng thống kê (2) năm 1975 trung bình một troy ounce vàng 31.1 grams (3) giá $139.29 US, năm 2000 là $272.65 US, năm 2005 tăng $513.00 US, đến năm 2008 lên đến $869.75 US. Một Cây vàng nặng 37.5 grams (4), tức gíá trị cao hơn một troy ounce vàng khoảng 20.58%. Giá vàng trên thị trường vẫn tiếp tục tăng, đến năm 2011 trung bình $1531.00 US/troy ounce tức anh Tám đang có 1531 x 1.2058 x 2250 = $ . . . . . . . US

Ở Việt Nam nhiều gia đình sống ngoại ô thành phố dư tiền thường mua ruộng đất, sau năm 1975 nếu họ không canh tác hoặc cư ngụ trên ruộng đất của mình đều bị quốc hữu hóa. Sau cơn sốt nhà đất năm 2008 những người có đất đai ở ngoại ô thành phố lớn như Sài Gòn, Cần Thơ, Mỹ Tho...đều hy vọng nhữnh mãnh ruộng vườn của mình sẽ được các nhà thầu xây cất đến mua với giá cao, nếu đã được người mặc cả mua họ treo giá mong được bán cao hơn. Những người trẻ có chút vốn tìm cách đầu tư trên đất đai, hy vọng trong tương lai sẽ thu lợi lớn.

Nếu định nghĩa thế nào là sự thành công của một người trong xã hội có nhiều yếu tố và tùy theo quan niệm mỗi người, trong phạm vi bài nầy chỉ bàn về tài chánh. Một người lính bình thường của quân đội chế độ cũ sau chiến tranh đã trở về quê quán cần cù cày cấy cố bám lấy vườn ruộng của ông cha, tuy cực nhọc nhưng vào cuối đời được sung túc. Tục ngữ câu con cháu có phước của con cháu, thật vậy cha mẹ anh Tám không biết trước rằng một mẫu ruộng và một vuông đất nhỏ của hai người đã tạo cơ hội cho đứa con trai ông bà có một số bạc kết sù sau nầy. Với mức sống vật giá ở Việt Nam có một gia tài vài triệu US dollar là điều không nông dân nào nghĩ đến. Ngay cả năm 2008 khi bán phân nữa vuông đất nhà, anh Tám cũng không ngờ là lúc 2250 cây vàng bắt đầu tăng giá. Tất nhiên không phải tất cả nông dân đều may mắn trở thành đại gia, nhưng cũng không thể phủ nhận câu bôn ba không qua thời vận.

Cô Ba Tokai
California, January 2012

Tài liệu tham khảo:

(1) Ca dao

(2) Historical gold prices: http://onlygold.com/tutorialpages/prices200yearsfs.htm

(3) Troy weight: http://en.wikipedia.org/wiki/Troy_weight

(4)Tael: http://en.wikipedia.org/wiki/Tael