MÙA ĐÔNG ĐẦU TIÊN

Từ giă miền nhiệt đới, tôi đặt chân đến thành phố Đông Kinh vào một tối mùa đông năm 1968, chuyến Air France đáp xuống phi trường Haneda khoảng mười giờ đêm. Lần đầu đi phi cơ và lần đầu xuất ngoại, qua trạm kiểm soát của cơ quan di trú và quan thuế, tôi ngớ ngẩn chẳng biết phải làm ǵ, nhờ một cô người Việt đứng tuổi đă đi Nhật trước đây chỉ dẫn nên tôi cứ theo ấy làm thủ tục, mọi việc thông qua suôn sẻ. Chuyến phi cơ có vài người Việt nên nhiều thân nhân đến đón, chị bạn chờ tôi tại cửa ra, rất mừng v́ lo không gặp người quen. Rời cửa phi trường, khi chờ xe taxis tôi run lập cập, tuy đang mặc bộ đồ nỉ khá dầy, do người chị họ đem từ Pháp về cho, nhưng vẫn không thấm vào đâu. Chị bạn đă cởi áo măn-tô đang mặc khoát lên người tôi đến khi chúng tôi vào xe, bên trong taxi có sưởi nên ấm hơn. Khoảng từ phi trường về quá xa đối với tôi, đêm trước chẳng ngủ, sau chuyến bay dài nên rất mệt, trời tối nên tôi không thấy rơ thành phố. Qua khúc quẹo hai xe ngược chiều tránh nhau rất lạ, xe cộ trên đường phố di chuyển phía trái, là ghi nhận đầu tiên khi đến Nhật, điều nầy đă mất thời gian khá lâu tôi mới quen dần. Xe rời phi trường độ mười lăm phút tôi cảm thấy chóng mặt, v́ cửa kính đóng kín và hơi sưởi ngọp ngạt. Đây là lần đầu tiên tôi bị say xe, chưa bao giờ xảy ra ở Việt Nam, tôi nhắm nghiền mắt chịu đựng mong chóng đến nơi.

Hơn nửa giờ trên taxi, xe dừng trước một ṭa nhà bốn tầng, chúng tôi khệ nệ khuân hai chiếc vali nặng trĩu lên tầng ba. Bước vào căn pḥng nhỏ bề ngang khoảng ba mét bề dài bốn mét. Pḥng tuy hẹp nhưng đủ tiện nghi, hai cái giường chồng, tủ áo, bàn học, kệ sách cuối pḥng có cửa sổ. Khi bước vào tôi thấy một chị sinh viên Việt đang ngồi học viết chữ Hán - Kanji. Sau lời giới thiệu, được biết chị ấy đến Đông Kinh cùng lúc với bạn tôi khoảng ba tháng trước, dự định học ngành kinh tế. Lúc ấy tôi nghĩ chị ấy theo văn học bộ nên cần chữ Kanji, tôi dự định theo công học bộ chắc không cần, nhưng tôi đă lầm. Giường tầng trên của bạn tôi, đêm đó chúng tôi ngủ chung trên một giường nhỏ, v́ mệt mỏi nên tôi thiếp đi lúc nào không biết.

Sáng hôm sau thức dậy đă hơn mười giờ, người bạn cùng pḥng đă đi học. Qua cửa sổ hôm ấy trời quang đảng, ánh nắng dịu không gay gắt như ở Việt Nam, v́ ở tầng ba nên tôi thấy được bầu trời rộng vương vài đám mây và những nóc gia lân cận, phần lớn là tư gia nên không cao lắm. Bạn tôi đang làm cơm ở nhà bếp bên ngoài pḥng, sau khi hoàn tất chúng tôi ăn tại bàn học, thức ăn thật đơn giản chỉ nồi cơm điện nhỏ, một đĩa rau horensou - spinach xào với thịt ḅ, hành tây thái mỏng và một đĩa nước tương. V́ đói nên tôi ăn thật ngon miệng, đây là bửa ăn đầu tiên của tôi ở Nhật cũng lần đầu thưởng thức rau spinach, món ăn tôi c̣n nhớ đến nay.

Chị bạn cho biết chúng tôi có nhiều việc phải làm hôm nay, sau buổi ăn chúng tôi chuẩn bị ra ngoài, bạn tôi vừa đến Nhật khoảng ba tháng nhưng có vẻ biết nhiều. Đi bộ xuống tầng một, trước nhà nơi chiếc taxi đổ đêm qua, cạnh cửa ra vào một tấm bản nhỏ viết chữ Kanji phía dưới một ḍng khác tôi đọc được “Arakawa House”. Chúng tôi đi bộ đến trạm xe bus, dọc theo dĩa hè dưới hàng cây trụi lá, tuyết rơi hôm trước nên hai bên lề đường c̣n đọng lại chưa tan. Chúng tôi đi xe bus đến ga Ocha-no-Mizu, đường phố linh hoạt giao thông tấp nập, bộ hành đông đúc nhất là những vùng tiệm quán xầm uất gần các trạm xe điện. Rời xe bus, chúng tôi lên xe điện Chuo-sen đến khu Shinzuku, tôi cần mua giầy và áo măn-tô. Đôi giầy tôi đặt ở Sài G̣n trước đó không lâu v́ khí hậu lạnh nên da bị cứng, chỉ đi bộ một khoảng ngắn mà gót và những đầu ngón chân đau buốt, tôi đi khấp khểnh như người bị tật.

Ga Shinjuku khá lớn trước mặt nhiều ṭa cao ốc với những khung cửa kính lấp lánh phản chiếu ánh nắng, xe điện di chuyển trên những đường sắt giăng ngang phố xá dập d́u xe cộ. Vào giờ trưa nhà ga đông nghẹt, tại những cầu thang người lên kẻ xuống, trên lối ra vào người tới kẻ đi, nhưng tất cả đều theo quy luật không chen lấn không ồn ào. V́ khí hậu lạnh nên mọi người ăn mặc tuôm tất lịch sự, phái nam phần đông mặc toàn bộ vest thắt cà vạt, phái nữ mặc đầm có áo khoác ngoài dày, bao tay và khăn quàng cổ. Trung tâm mua sắm rộng lớn, dọc theo những con đường hầm dưới mặt đất các cửa hàng tiếp nối liên tục, đầy đủ nhiều loại mặt hàng vừa tiệm vừa quán. Tiệm cũng như quán đều bài trí sáng sủa sạch sẽ, người bán hàng lịch sự, tiếp khách ân cần nhă nhặn. Trước thang máy thương xá Odakyu, cô nhân viên trẻ hướng dẫn khách đứng chờ theo thứ tự. Thang máy dừng, khách bên trong ra trước người bên ngoài vào sau trật tự không chen lấn, cô hướng dẫn cuối người chào khách trước khi cửa đóng. Một cô khác đứng trong thang máy ôn tồn hỏi khách hàng muốn đến tầng thứ mấy của trung tâm, cô nhấn nút thang máy thay cho mọi người. Vào gian hàng giầy, cô bán hàng cũng lễ độ không kém, cô kiên nhẫn chờ tôi thử rất nhiều đôi giầy. Tôi không chọn kiểu mà chọn đôi mềm nhất và êm nhất, nếu không tôi không thể tiếp tục đi bộ. Giá cả ở đây ấn định không thay đổi, không mặc cả, sau khi mua xong, cô bán hàng cuối người chào nói lời cám ơn nhiều lần rồi tiễn chúng tôi ra cửa.

(www.knowledge.wharton.upenn.edu)

Nhà ga nằm tầng dưới của khu mua sắm nên tôi không phải đi bộ xa. Ga Shinjuku là trạm lớn của Đông Kinh nên có nhiều đường xe điện giao nhau, từ đây hành khách có thể chuyển tàu đi nhiều hướng khác nhau trong thành phố và các vùng phụ cận. Chúng tôi tiếp tục lên xe điện đi tiếp đến khu Okubo, bên kia đường không xa nhà ga là ngân hàng Sanwa, tôi ghé vào mở trương mục, đổi tiền yen chi dùng. Rời ngân hàng chúng tôi đi bộ một khoảng trên đường, lách vào con đường nhỏ rồi con hẽm mới đến trường Kokusai Gakku Yukai, nơi người bảo đảm đă ghi danh cho tôi học Nhật ngữ. Sau thủ tục tŕnh diện nộp học phí, tôi có một tháng trước khi khoá học mùa xuân bắt đầu.

Như đă hứa trước tôi và chị bạn sẽ sống chung nếu cư xá trường chưa có pḥng trống. Chúng tôi đến fudosan – văn pḥng địa ốc nhờ t́m chỗ ở, rất may vào lúc ấy có một pḥng sáu chiếu cho thuê, cách trường khoảng mười phút đi bộ, vừa đúng tiêu chuẩn, xem xong chúng tôi hoàn tất mọi thủ tục giấy tờ trả tiền, thế là có chỗ ở ngay. Sau đó biết được từ chỗ ở của tôi đến trường Nhật ngữ phải ngang qua một nghĩa trang, bản tánh sợ ma, nên trong thời gian ở đây tôi luôn tránh không đi ngang khi trời tối.

Mọi việc hoàn thành trôi chảy chỉ mới bốn giờ chiều, bạn tôi đề nghị đi thăm một người. Thật ngạc nhiên, đó là bạn cùng lớp trung học đệ nhị cấp với tôi, thời ấy trong lớp chị ngồi sau tôi hai dăy bàn. Aparto của chị khoảng bốn chiếu rưởi sống cùng người em gái trên đường từ ga Okubo đến trường Nhật ngữ. Gặp nhau mừng rỡ, chị vẫn như xưa người ít nói điềm đạm, chỉ khác là tóc ngắn nên trông trẻ trung hơn. Thật bất ngờ, sau khi xong ban tú tài hơn ba năm, trái đất tṛn không hẹn gặp lại, t́nh bạn chúng tôi duy tŕ suốt những năm ở Nhật.

Đến giờ cơm tối, tất cả đến trường Nhật ngữ dùng bửa. Vào pḥng ăn trường Kokusai, một khung cảnh lạ với tôi, toàn sinh viên ngoại quốc trừ nhân viên phục vụ là người Nhật. Ở đây h́nh như tất cả đều quen biết, họ dùng nhiều ngôn ngữ khác nhau. Pḥng rộng răi sạch sẻ hơi cũ, toàn pḥng kê những dăy bàn dài và băng ghế chứa khoảng hai trăm chỗ ngồi, đầu pḥng có máy bán nước giải khát tự động. V́ người mới nên ai cũng nh́n, khiến tôi không được tự nhiên. Chúng tôi xếp hàng trước quầy mua thức ăn giữa pḥng, thực đơn chỉ vài món, có trưng bài mẫu trông rất ngon, hai món chính có thịt, một món salad, một món canh, cơm chiên trứng và cơm trắng. Thức ăn khá ngon nhưng v́ chưa quen nên tôi không ăn được nhiều. Sau bữa ăn một số anh chị Việt Nam đến chào hỏi, tôi được giới thiệu với vài người bạn mới. Có lẽ nhập gia tùy tục, nên các anh chị sinh viên đều ăn mặc tươm tất như người Nhật. Có những anh chị khoảng tuổi tôi và vài anh trông lớn hơn độ năm bảy tuổi, bạn tôi gọi các anh là “sempai”. Hôm nay nhà ăn đông sinh viên VN, v́ sau giờ cơm tối các anh sempai dạy Nhật ngữ và các môn toán lư hoá cho các sinh viên mới đến bằng sách giáo khoa Nhật.

(www.boysinbooths.wordpress.com)

Trên đường về, ngồi trong tàu điện ám áp, trước mắt thành phố Đông Kinh ban đêm thật đẹp, tháp Tokyo hiện sau những ṭa cao ốc kết đèn nổi bậc giữa bầu trời mùa đông không một ánh sao. Khi chúng tôi chờ xe bus trước ga tuyết bắt đầu rơi, trong màn trời tối đen, những hoa tuyết nhỏ lấp lánh nhẹ nhàng bay lấm tấm trong không gian, phản chiếu dưới ánh đèn đường như những con đom đóm chập chờn. Nhờ chiếc áo măn-tô mua lúc trưa nên tôi không bị run như đêm qua. Vào xe bus từ trong nh́n ra, tôi thấy những cánh hoa tuyết to dần nặng hơn rơi nhanh xuống mặt đường, giao thông chậm lại trên mui những chiếc xe chẳng mấy chốc đă đổi màu trắng. Rời bus, tuyết tiếp tục rơi trên vai trên áo tôi suốt đoạn đi bộ trở lại Arakawa House. Hai bên lề hàng cây trơ lá, cành lớn lẫn nhỏ như được quấn lớp bông trắng, quanh những gốc cây đống tuyết cũ chưa tan sáng nay đă được phủ lên lớp tuyết mới. Dưới ánh đèn đường bước vội vả, trên lối chúng tôi đi qua đă để lại những dấu chân trên vỉa hè trắng xóa.

Sau một ngày dài, bạn tôi chẳng bao lâu đă ngon giấc. Trằn trọc đến quá nửa đêm, ôn lại mọi việc đă qua trong ngày, tôi ngỡ là một giấc mơ, nhưng thực tế tôi đang nằm trong chiếc giường lạ trong căn pḥng bé nhỏ. Chỉ trong hai mươi bốn tiếng, tôi đă trải qua nhiều việc trước đây chưa bao giờ làm như tự mở trương mục ngân hàng, tự mướn pḥng ở….. Cũng chưa bao giờ trải qua sự thay đổi khí hậu đột ngột từ nóng bức sang giá rét. Cách ăn mặc trang trọng của mọi người, ngay cả tài xế taxi cũng vận đồng phục với mũ và bao tay trắng chỉnh tề. Sự tiếp đăi lễ độ của nhân viên ở trung tâm mua sắm, nơi công cộng sạch sẻ không rác rưới bừa băi. Tất cả đều lạ, tôi như người quê vừa ra tỉnh, từ ngạc nhiên nầy đến ngạc nhiên khác. Người Nhật quá lễ độ! Trong một quốc gia văn minh đời sống an b́nh đă tạo cho con người một phong cách ḥa nhă lịch lăm. Có điều làm tôi thất vọng, khi học Nhật ngữ ở Sài G̣n với sách “Nihongo hanashikata” nhưng khi đến Đông Kinh chữ viết ngoằn nghèo không phải là mẫu tự Alphabet, mọi nơi tôi đến từ các bản hiệu đến tên đường đều dùng chữ Hán. Anh văn không thông dụng, rất ít người nói được tiếng Anh, kể cả nhân viên ngân hàng. Đời tôi hoàn toàn lật sang trang mới, bắt đầu cuộc sống tự lập trong xă hội văn minh. Giữa thành phố lạ, chung quanh những người không quen, tôi có thể ḥa nhập vào cuộc sống nầy hay không? Khí hậu rét buốt, đây chỉ là mùa đông đầu tiên của đời tôi nơi xứ lạnh, trong tương lai c̣n nhiều mùa đông băng giá sẽ đến.

Tôi thiếp đi, trong mơ thấy ḿnh đang đứng giữa những mô h́nh thành tŕ thời đại sứ quân Nhật Bản, những con gấu trúc xinh xắn sống vùng đất bao la Trung Hoa, kỳ quang Taj Mahal ở Ấn Độ, Kim Tự Tháp sứ huyền bí Ai Cập, tháp Eiffel của kinh thành ánh sáng Ba Lê và tượng Nữ Thần Tự Do vùng đất mới Hiệp Chủng Quốc … tất cả được chạm trổ tỉ mỉ tinh xảo từ những tảng băng to. Đây là Yuki Matsuri, được tổ chức vào tháng hai tại thành phố Sapporo - Bắc Hải Đảo, hằng năm khoảng hai triệu quan khách đến chiêm ngưỡng công tŕnh độc đáo nầy, do nhiều nghệ nhân và điêu khắt gia tài ba trên thế giới đóng góp. Triển lăm nầy tôi đă đọc trong sách vở và đă mơ được một lần thăm viếng. Nhưng suốt thời gian sống tại Nhật v́ bận việc học, việc làm nên không có cơ hội đến Hokkaido vào mùa đông để chiêm ngưỡng. Thật đáng tiếc !

Cô Ba Tokai

California, February 2016

Ghi Chú: Bài viết nầy đă được đăng trong trang website của Exryu Hội Ngộ San Jose 2016

(www.atravelinfos.com)

 

® "Khi phát hành lại thông tin từ trang này cần phải có sự đồng ư của tác giả 
và ghi rơ nguồn lấy từ www.erct.com"