LỐI VỀ KOKUSAI

Cô Ba Tokai

Bài viết nầy mến tặng các anh chị Exryu đã cư trú và học tại trường Kokusai Gakuyukai

Khí hậu sáng mùa xuân Đông Kinh nắng lạnh, hàng cây anh đào hai bên đường nở rộ, cả khu phố nhuộm màu hồng phấn. Thỉnh thoảng cơn gió làm lay động những khóm hoa, từng loạt cánh rời cành bay nhẹ rải rác nhuộm thắm mặt đường. Đây là hình ảnh nhac sĩ Trịnh Công Sơn diễn tả những cánh phượng rơi trong ca khúc Mưa Hồng đã làm xao xuyến bao con tim người Việt yêu nhạc. Chuyến tàu điện Chuosen dừng lại, bước xuống sân ga lòng tôi nao nức. Nhật Bản, Tokyo, Okubo, trường nhật ngữ Kokusai Gakuyukai dù bao năm xa cách luôn mong trở lại, nơi tôi đã sống chuổi ngày thanh xuân vui vẻ của thời du học.

Lớp Nhật ngữ trường Kokusai, trước phòng học lầu một ngày 1 tháng 7 1968

Sân ga như cũ, chỉ một thềm ga cho hai hướng đi đến, bậc thang dẫn ra cửa đã xây mới, các máy tự động được thay cho người nhân viên soát vé ngày nào. Khung cảnh chung quanh ga hoàn toàn thay đổi, nhiều căn nhà cao được dựng lên trông sáng sủa hơn xưa. Rẽ trái dọc theo đường Okubo qua khỏi nhà thuốc tây, mùi thơm của những trái dâu chín đỏ, melon xanh tươi …bắt mắt trước tiệm trái cây tại gốc ngả tư đường. Thời gian vừa đến Nhật tôi rất thích vị thơm ngọt của các trái đào ửng đỏ, hồng giòn màu cam óng mướt và biwa vàng mộng…. bày bán nơi đây, vì trước đó đã không thấy những cây trái nầy ở miền nhiệt đới.

Qua đường Okubo ngân hàng Sanwa, xưa mỗi tam cá nguyệt khi nhận ngân phiếu tôi đều đến cho vào trương mục đổi tiền yen chi dùng, đã được các nhân viên trong bộ đồng phục tiếp đãi ân cần lễ độ. Bên cạnh là Okubo Sanfuku kan, nơi nhiều cặp trai gái được gắn bó nhau sau một hôn lễ trang nghiêm. Mỗi khi ngang đây nhìn thấy cô dâu chú rể trong những chiềc Kimono truyền thống sánh vai nhau, tôi nghĩ ngay câu ca “Anata no shima e, oyome ni yuku no...” và thầm chúc họ trăm năm hạnh phúc.

Cách ngả tư không xa trước con hẽm rẽ lối vào trường Kokusai, đây quán teriyaki ngày nào đi học về trễ tôi thường ghé vào dùng cơm tối. Một dĩa gà với cà tím nướng thấm nước sốt, một chén canh miso và tô cơm trắng đủ thỏa mãn người sinh viên nghèo sau một ngày mệt nhọc. Nói về hàng nướng không thể nào không nhắc đến quán yakitori gần ga Shin Okubo. Mỗi ngày khoảng năm giờ chiều nhân công tan sở, học sinh trên đường về và các bà nội trợ đi ngang đây đều bị lôi cuống bởi khói bay nghi ngút, mùi thịt gà nướng thơm phức buộc phải dừng lại mua vài xâu ăn liền hay đem về cho bữa cơm chiều. Đối diện xéo bên kia đường là tiệm ăn Đại Hàn, có nhiều loại thịt bò nướng rất ngon. Tuy nhiên món chân giò heo luộc ướp lạnh (tonsoku) được tôi thích nhất, đặt biệt tương chắm không biết họ pha chế cách nào mà ngon không tả !!! Càng ăn càng nghiện, khiến phải trở lại nhiều lần.

Rẽ vào con hẽm nhỏ những gian thịt cá, rau quả san sát không thay đổi và hàng hoa tươi mỗi tuần tôi đến học cắm hoa, môn nghệ thuật tiêu biểu cho văn hóa dân tộc Phù Tang ẩn sắc thái thiền đã được duy truyền qua nhiều thế hệ. Mùi hoa tổng hợp quyện chung quanh khiến tôi nhớ lại cảm giác ngày nào những buổi chiều đông vào dịp cuối năm. Trên đường về hoa tuyết rơi… rơi, trong tiệm đầy ấp hoa tươi đủ loại để mọi người mua trang trí nhà cửa đón mừng năm mới.

Theo con hẽm phía trái, mấy mươi năm trước là nhà hàng bà Định. Gọi là nhà hàng cũng hơi quá, nó như một quán gia đình do ông bà phụ trách với sự giúp đỡ của hai cô con gái. Quán chứa hai mười chỗ ngồi, buôn bán khấm khá, khách phần lớn là sinh viên Việt Nam. Thức ăn rất giới hạn chỉ vài món không chuyên nghiệp, nhưng ở thời điểm ấy tôi ăn cảm thấy rất ngon miệng !!! Đây cũng là trun g tâm khách du lịch từ SàiGòn, ngoài bán thức ăn còn có các dịch vụ hướng dẩn mua sắm, ngoạn cảnh và sửa sắc đẹp. Căn tiệm cũ kỹ đã được thay bằng một chung cư, dẫy nhà hai tầng mới sạch, không biết con gái ông bà làm chủ nơi nầy hay đã bán cho người khác !!! Vì nghe nói ông chồng người Nhật đã qua đời, còn bà Định nay độ chín mươi tuổi đang sống trong viện dưỡng lão.

Vách trường Kokusai ở cuối con hẽm phiá phải, đối diện là nghĩa trang được che bởi bức tường cao. Ngày ấy về khuya đi bộ một mình ngang đây tôi rất sợ, tưởng chừng có bước chân theo sau nhất là những đêm mưa lâm râm, càng bước nhanh phía sau càng đuổi theo dồn dập. Trong vòng rào nghĩa trang, nay một ngôi chùa khá lớn được dựng lên do các nam tăng y trụ trì. Qua bậc tam cấp, chánh điện trang nghiêm rộng rãi có tượng các vị thần uy nghi để công chúng đến tế bái.

Trường Nhật ngữ Kokusai mặt ngoài vẫn nguyên, qua cổng vào sân tất cả hoàn toàn đổi khác, tòa nhà chánh được thay bằng một căn rộng cao lớn hơn. Tầng một vẫn là văn phòng, bàn làm việc của các thầy cô. Nơi chúng tôi nhận thư và điện thoại ngày nào trở thành bậc thang đi xuống phòng ăn dưới hầm, tuy thấp nhưng rộng sạch, sáng sủa chứa độ một trăm năm mươi chỗ ngồi. Chỉ mười một giờ nhưng đồ ăn thức uống cho buổi trưa đã trưng bày đầy đủ trông rất hấp dẩn.

Tầng thứ ba xưa là cư xá nữ sinh viên, tất cả có chín phòng cho bốn cô Việt Nam, hai Nam Dương, hai Mã Lai, hai Đài Loan. Mỗi cuối tuần khi nhà ăn đóng cửa chúng tôi hay hợp nhau nấu các món ẩm thực của quốc gia mình cùng nhau ăn uống vui vẻ. Khoảng đất rộng phía sau cho sinh viên vận động, có sân bóng chuyền , bóng rỗ, bóng đá và tennis, bây giờ đã được trường dược mua cất phòng nghiên cứu. Cây thông trong sân trường ngày tôi đến ngọn chỉ ngang cửa sổ phòng cư xá nữ, khi đi đã cao quá nóc. Bạn tôi có nhiều kỷ niệm với cây thông nầy, nó là hình ảnh tiêu biểu khi chị nghĩ đến trường Kokusai, thật tiếc nay không còn đã được thay bằng cây anh đào hoa đang nở rộ. Tầng hai lẫn tầng ba bây giờ toàn bộ là những phòng học mới rộng rải, có lẽ sinh viên ngoại quốc theo học Nhật ngữ đông hơn nên trường mở thêm phòng ốc để đáp ứng nhu cầu.

Phần đất cư xá nam phía sau hình như cũng nhỏ hơn xưa, những dẫy nhà mới xây theo kiến trúc cận đại nhiều tầng khá đẹp , chung cho nam nữ sinh viên. Tôi không có nhiều kỷ niệm với nam cư xá, vì theo kỷ luật thời ấy nữ sinh viên không được vào cư xá nam và ngược lại. Nghe nói nơi đây đã từng có những sòng bạc thâu đêm suốt sáng giữa các sinh viên Thái Lan, Nam Dương, Mã Lai, Đài Loan và Việt Nam giàu có.

Nhà ăn cũ được xây lại cũng hai tầng làm nơi sinh hoạt cho sinh viên, được trang bị dụng cụ vận động thể thao, bóng bàn, billard và những máy giải trí điện tử. Tầng hai trưng bày hình ảnh lịch sử thành lập phát triển của trường từ năm 1935, có nhiều tài liệu cho sinh viên và khách đến tham quang. Nơi nầy khi xưa chúng tôi thường có các buổi văn nghệ và thể thao do các anh chị sinh viên tổ chức, nhờ vậy chúng tôi có nhiều cuối tuần vui vẻ sau các ngày vùi trong sách vở. Trong môi trường đó những cuộc tình đẹp đã nẩy sinh, tiếc thay có vài mối tình đã phai nhạt theo thời gian nhưng cũng có nhiều cặp bền vững sống bên nhau hạnh phúc. Nơi đây từng xảy ra cuộc xung đột giữa sinh viên Việt Nam và Nam Dương khiến vài anh sinh viên bị thương, nhờ tòa đại sứ hai quốc gia điều đình mọi việc mới êm xuôi.

Hiyashi sensei với a/c Lê văn Phụng trước phòng ăn cũ, nay là nhà sinh hoạt của sinh viên

(Cám ơn bức ảnh của anh Phụng)

Khung trời Kokusai, trên cao vầng thái dương rực rỡ sưởi ấm vạn vật, xua đi khí đông lạnh lẽo, bầu trời trong vắt vài cụm mây trắng nhẹ trôi. Khoảnh đất nầy mấy mươi năm trước, mỗi ngày tôi đã ra vào bao nhiêu lượt, sống vô tư nhìn đời tất cả đều màu hồng. Xa xa cuối chân mây đỉnh Phú Sĩ bạc đầu ẩn hiện, trước mắt lũ chim non líu lo bay nhảy giữa khóm anh đào nở rộ lao xao trong nắng, tất cả như vui mừng chào đón người đi vừa trở lại. Giây phút ấy bất chợt tôi tìm lại được cảm xúc ngày nào, đã thật sự tìm lại được Kokusai của tôi ngày cũ.

Lối về Kokusai dù còn vài dấu tích, nhưng phần nhiều đã thay đổi theo sự tiến hóa của xã hội. Không hiểu tại sao tôi dùng chữ “về”, thường ta hay nói “về nhà”,” về quê”, “về Việt Nam”….. để chỉ những nơi ẩn chứa con tim. Có lẽ tình cảm tôi không nhiều thì ít đã gởi ở trường Kokusai. Cả khoảng đời thanh thiếu niên của tôi thu gọn nơi đây từ sân trường, phòng ăn, lớp học đến cư xá, sáu năm ấp ủ vui buồn. Cảnh vật và cảm xúc ấy luôn tồn tại trong tôi dù đã ba mươi bảy năm xa cách, tuy thời gian trôi qua nhưng hình ảnh vẫn mãi sâu đậm.

Tôi về thăm lại Kokusai nhân dịp Hội Ngộ Exryu Tokyo 2004, tám năm không phải là một thời gian dài nhưng cũng đủ cho ”vật đổi sao dời”. Không biết bây giờ trường Kokusai còn như mùa hoa đào năm ấy không? Hội Ngộ thứ 9 của Exryu vùng Kansai năm nay là dịp chúng ta trở về Nhật viếng lại cảnh cũ người xưa. Xin cám ơn ban tổ chức, thân chúc các anh chị thành công mỹ mãn và

Có ai về lại Kokusai,

Cho tôi gởi gắm đôi lời nhớ thương.

Cô Ba Tokai

California, April 2012