Trung tâm đô thị Đài Bắc ngày Quốc Khánh Song Thập 2011

Chiếc phi cơ Air Viet Nam đáp xuống phi trường Tùng Sơn, đem đoàn sinh viên du học tại Nhật đến tham quan đảo Đài Loan, với sự hướng dẫn của hai nhân viên tòa Đại Sứ Việt Nam Cộng Hòa tại Đông Kinh, ông cố vấn ngoại giao Hồ quang Phước và tham sự ngoại giao Lý thừa Toản. Bấy giờ là cuối năm 1971, phi cảng sáng rực, những cây Giáng Sinh kết đèn nhiều màu rải rác nơi phòng đợi và dọc các lối ra vào, kẻ đến người đi tấp nập tạo không khí rộn rịp. Nhóm chúng tôi bốn mươi người, trong số nầy hai phần ba là những anh Việt gốc Hoa thông thạo tiếng Phổ Thông, các con rồng cháu tiên vỏn vẹn mười hai người chỉ rành tiếng Việt. Trong đoàn có một vị tăng Phật Giáo và thầy phó tế Thiên Chúa Giáo đang tu học ở Nhật. Chuyến xe bus của tòa đại sứ Việt Nam Cộng Hòa tại Đài Loan đưa chúng tôi đến tạm trú tại cư xá Giáo Sư Hội Quán ngay trung tâm thành phố.

Ngày đầu các anh chị đại diện sinh viên Việt Nam du học tại Đài Bắc hướng dẩn đoàn tham quan Đại Học Quốc Lập Đài Loan. Chúng tôi đã tiếp xúc với sinh viên bản sứ, đặt những câu hỏi qua lời thông dịch. Nội dung cuộc đàm thoại chứng tỏ tinh thần chống cộng của thanh niên Đài Loan rất cao, họ ủng hộ tổng thống sẳn sàng hy sinh cho cuộc tái chiếm lục địa, mặc dù lúc bấy giờ ông Tưởng giới Thạch đã trên tám mươi tuổi.

Chiều hôm ấy sau khi tham quan khung viên đại học, chúng tôi đến dự buổi tiệc do ông Nguyễn văn Kiểu đại sứ Việt Nam Cộng Hòa tại Đài Loan khoản đãi. Ông chào đón đoàn và nhắn nhủ chúng tôi cố gắng học cái hay đẹp của xứ người để về phụng sự đất nước. Món lẩu Mông Cổ hôm đó rất ngon miệng, ông đại sứ đã đến bắt tay nói chuyện từng người và dặn nếu cần gì trong thời gian thăm viếng Đài Loan ông sẽ cho người giúp. Tuy là bào huynh của tổng thống Thiệu nhưng rất bình dân, nghe nói ông đối xử với các sinh viên Việt Nam du học tại Đài Loan như con cháu chính mình.

Ông đại sứ Nguyễn văn Kiểu, ông Hồ quang Phước, các anh Hàn đức Quang,
Nguyễn quý Tề, Phan văn Bình, Mã hán Sư……và các anh chị khác.

Bảo Tàng Cố Cung Quốc Lập là nơi có số lượng sưu tập cổ vật Trung Hoa lớn và gía trị. Sau bốn mươi hai năm tôi vẫn hình dung được những bộ bình ngọc, trang sức của các vị vua hoàng hậu bằng vàng và các loại đá quý, bát điã bình tách trà được đúc bởi loại sứ đặc biệt mỏng nhẹ. Những bức tranh thủy mạc thời cổ và mẫu hình chạm trổ tỷ mỷ trên những chiếc ngà voi to….. Đây là một phần của Bảo Tàng Cố Cung nguyên thủy trong Tử Cấm Thành Bắc Kinh thành lập năm 1925, cũng là gia sản của nhà Mãn Thanh, triều đại quân chủ cuối cùng cai trị Trung Hoa. Năm 1931 vì không muốn lọt vào tay quân đội Nhật tướng Tưởng giới Thạch cho dời một phần đến Thượng Hải, Nam Kinh, do cuộc nội chiến giửa hai lực lượng Đảng Cộng Sản và Quốc Dân Đảng, cuối cùng đến Đài Loan vào năm 1949.

Dân số Đài Loan độ hai mươi ba triệu người, trong số nầy hai phần trăm là thổ dân, đã ở đây trước cả người Hán, gồm nhiều nhóm nói tiếng bản địa, hiện đã thông thạo tiếng Phổ Thông. Độ một tiếng xe bus, chúng tôi được đưa đi tham quan Ô Lai (Wulai) phía nam thành phố Đài Bắc do bộ lạc Nhã Thái (Atayal) thành lập hơn ba trăm năm trước, ngày nay vẫn còn những nét văn hóa cổ. Buổi sáng mùa đông, trước mắt chúng tôi là cảnh những tia nắng nhạt xuyên qua màn sương mỏng bao phủ dãy đồi như một bức tranh sơn thủy. Trai gái thổ dân mặc trang phục truyền thống chào đón quang khách với màn vũ ống tre ngoạn mục, giữa khung cảnh thiên nhiên núi thác sông suối. Rất tiếc chúng tôi không ở lâu hơn để hưởng thú tắm ôn tuyền, thưởng thức món đặc sản thịt heo rừng nướng và cơm ống tre.

Cô gái thổ dân với y phục truyền thống và anh Lữ huy Hùng

Trở về thành phố Đài Bắc buổi sáng đẹp trời, những “người Việt gốc bông” được thân nhân hay bạn bè đến đón, chỉ còn lại những “người Việt gốc cây” đi phố. Chúng tôi như người “câm và ngọng” giữa thành phố nói tiếng Phổ Thông. Anh Tề có cuốn tự điển tiếng Quang Thoại - Nhật, đành nhờ vào nó và dùng ngôn ngữ quốc tế vậy!!! Đầu tiên gọi taxi nói: ”Chúng tôi muốn đi phố”. Người tài xế hỏi lại một câu, chúng tôi chẳng hiểu gì . Hai bên cứ lập đi lập lại nhiều lần, cũng may anh cho xuống giữa trung tâm.

Chúng tôi vào một tiệm mỳ, thực đơn viết toàn chữ Hán phức tạp, cô bồi bàn chỉ nói tiếng Phổ Thông. Chị Dung muốn món vịt quay, anh Tân nói “tori” khi chị diễn tả “cạp..cạp” cô bồi bàn cười chẳng hiểu gì. Chị Lan cần tương ớt hỏi “tongarashi” khi anh Đậu dùng ngón tay chấm vào lưỡi “hít hà…” cô nhìn chúng tôi ngơ ngát. Anh Chí Vân thay đổi bằng tiếng Quảng Đông, hỏi “chúc” (cháo) anh chỉ cơm rồi bình nước, cô ta nói “dậu” (có) lát sau bưng ra chén ocha zuké….Thật tiếu lâm !!! Cuối cùng cô vào trong dẫn ra một bà lớn tuổi, làm việc trong bếp biết tiếng Nhật, giúp chúng tôi giải quyết mọi khó khăn.

Chị Phượng muốn mua thuốc nên ghé vào các tiệm đông dược thảo bên đường. Anh Sử lại phải dùng ngôn ngữ quốc tế diễn tả để vị lương y hiểu bệnh trạng. Thật nói chuyện mỏi cả tay !!! Nhắc lại chuyện tình buồn của anh chị Giang quốc Sử (Exryu 68)- Huỳng ngọc Phượng (Exryu 69) tôi vẫn cảm thấy ngậm ngùi. Vì tai nạn anh Sử vĩnh viễn ra đi vào mùa hè 1975 tại Đông Kinh, khi vừa tốt nghiệp đại học được hai năm. Anh là người trầm tánh hiền hòa, luôn đối xử tốt với bạn bè, tiếc cho một nhân tài vắn số. Chị Phượng cũng đã qua đời vào mùa đông 2013 tại Los Angeles. Nguyện cầu linh hồn hai bạn được tiêu diêu cõi vĩnh hằng.

Các anh chị Nguyễn văn Tân, Giang quốc Sử, Huỳnh ngọc Phượng, Trương ngọc Dung,
Cao thanh Vân, Trần thị Trúc Vân, Vương thị Ngọc Lan, bác Lý thừa Toản,
Nguyển đắc Đậu, Lâm chí Vân tại trung tâm đô thị Đài Bắc

Kim Môn, Mã Tổ là hai quần đảo ngoài khơi tỉnh Phúc Kiến dưới quyền kiểm soát của Trung Hoa Dân Quốc. Kim Môn cách địa phận Trung Hoa Đại Lục chỉ độ hai Km, người ở đây nói tiếng Phúc Kiến. Hơn nửa tiếng từ khi rời Đài Bắc chiếc phi cơ nhỏ chở chúng tôi từ từ hạ độ cao, bay gần mặt biển. Phi công cho biết sắp đến đảo Kim Môn vì lý do an toàn nên bay thấp tránh tầm kiểm soát của Đại Lục, không lâu sau phi cơ đáp xuống một phi trường chỉ hai phi đạo. Ra khỏi phi cơ tôi rất đổi ngạc nhiên vì đang đứng giữa vùng đất đỏ hoang vu cây cối thưa thớt nhưng khí hậu miền biển gió thổi nhẹ rất thoải mái. Một vị sĩ quan trẻ đón chúng tôi, cũng là hướng dẫn viên hôm ấy.

Đây là tiền tuyến của Trung Hoa Dân Quốc nên việc phòng thủ thật chặt chẽ. Từ tháng 8 năm 1958 Cộng Hòa Nhân Nhân Trung Hoa phát động phong trào pháo kích Kim Môn. Qua lối đường hầm chúng tôi đến một mô cát, có những người lính canh ngụy trang cạnh cây đại liên hướng về lục địa sẵn sàng nhả đạn bất cứ lúc nào. Ở đây tiếng phóng thanh tuyên truyền từ Đại Lục vọng đến rất rõ dù cách nhau một eo biển. Rời phòng chiến xuống nhiều bậc thang đến viện bảo tàng, nơi trưng bày lịch sử đảo Kim Môn, hậu quả đảo bị tàn phá do những vụ pháo kích gây ra, vỏ đạn nhiều loại được bắn đến từ Đại Lục và hình ảnh chiến tích trận Cổ Ninh Đầu xảy ra vào tháng 10 năm 1949. Chính thất bại của trận chiến nầy Cộng Sản Trung Hoa đã bỏ ý định xâm chiếm đảo Đài Loan. Chúng tôi được đưa đến một phòng ăn cũng trong hầm, buổi cơm trưa do ông tư lệnh đảo Kim Môn khoản đãi đã dọn sẵn. Người Trung Hoa trọng những bậc tu hành như hai vị trong đoàn, nên chúng tôi có bữa ăn Phúc Kiến thật thịnh soạn.

Do Lục Địa pháo kích nên dân chúng trên đảo sống và làm việc trong hầm, chúng tôi lên mặt đất từ cửa của một ngôi chùa cổ đi thăm phố chợ với sự cảnh giác. Dọc theo đường có nhiều hầm trú ẩn cá nhân cho bộ hành khi bị pháo kích bất ngờ và mỗi ngã tư đều có một cây đại liên phòng thủ. Chợ không phải là khu buôn bán sầm uất, vì vùng đất đỏ và cát nên việc trồng trọt rất hạn chế, chỉ một số quán lều nhỏ cho dân chúng mua sắm vật dụng cần thiết. Những người thợ rèn bày bán nhiều loại dao chất lượng cao, do đã thu thập vỏ đạn pháo kích luyện thành. Chúng tôi mỗi người mua một chai rượu Mai Quế Lộ, đặt sản của đảo Kim Môn. Trong khi còn chen chúc tại hàng rượu, vị sĩ quan hướng dẫn được lệnh, chúng tôi phải rời đảo sớm hơn dự định vì lý do an toàn. Cám ơn ông cựu đại sứ Nguyễn văn Kiểu đã đài thọ chuyến tham quan ngoài chương trình, tương lai nếu có cơ hội trở lại Kim Môn tôi cũng không thể tìm được cảm giác kỳ thú như ngày hôm ấy.

Tối lại anh Mã hán Sư tình nguyện hướng dẫn chúng tôi đi chợ đêm, thật may mắn có thông dịch viên. Khí hậu Đài Loan về đêm vào mùa Giáng Sinh thoáng lạnh, đường phố vui nhộn trai thanh gái lịch dập dìu. Chợ đêm là một hình thức văn hóa của xứ Đài, vừa ra khỏi taxi tôi hoa mắt vì quang cảnh rộn rịp, đèn sáng choang. Chợ gom tụ vào một khu phố đông đặc bộ hành xuôi ngược, tiếng ồn ào của già trẻ gọi nói cãi cười. Nhiều loại hàng như đồ gia dụng, quần áo, giày dép, đồng hồ, kính mát…bày bán trong cửa tiệm, trên sập gỗ hay dưới đường nhựa, với gía thay đổi tùy theo sự mặc cả giữa kẻ bán người mua. Khu ẩm thực lôi cuống khách nhiều nhất, thức ăn Trung Hoa là một nghệ thuật biểu hiện nền văn hóa có mấy ngàn năm lịch sử. Hàng trăm món nấu trước mặt khách, mỗi món có hương vị riêng, bày tại những quày hàng san sát nhau. Mùi thơm bay tỏa ngào ngạt, khiến thực khách bỏ đi không đành. Chúng tôi mỗi người chọn cho mình những món thích nhất, từ quày ăn chơi đến quán ăn thật sang qua hàng tráng miệng rồi xe giải khát, món nào cũng xuất sắc ngon miệng.

Làng Alisan, một vùng của những dân tộc nguyên thủy tại đảo Đài Loan

Ngày vui qua mau, từ giã Đài Loan sau những ngày rong chơi, trên chuyến xe bus đi phi trường trở lại Đông Kinh, đường phố Đài Bắc di chuyển trước mắt. Tôi ước thời gian lùi lại một tuần tức bây giờ chúng tôi vừa bắt đầu chuyến du ngoạn Xứ Đài. Đưa tay vẫy chào từ biệt thành thị trẻ đang đà phát triển, thành phố tình yêu thơ mộng của Quỳnh Dao, Đặng quang Vinh, Chân Trân trong cuốn phim nổi tiếng

…………. Mùa Thu Lá Bay em đã đi rồi
Vở tan ôi bao giấc mộng lứa đôi…………
………….Anh đi tìm em mãi, nhưng nào đâu thấy
Trong đô thị Đài Bắc, bóng người anh yêu……
………Tình yêu mang đến bao nhiêu niềm đau
Mùa Thu Lá Bay về đâu
Em ơi, trọn đời nhớ ….nhau

Trẻ sống cho tương lai già sống vì quá khứ, quá khứ là những kỷ niệm. Hoài niệm dĩ vãng, ghi lại những chuyện vui buồn của bốn mươi hai năm trước mà tôi cứ tưởng vừa mới xảy ra, để rồi tiếc tuổi thanh xuân đã qua mau. Xin mượn bài viết nầy gởi lời cám ơn đến hai cựu nhân viên tòa đại sứ Việt Nam Cộng Hòa tại Đông Kinh, ông Phước và ông Toản đã hướng dẫn chúng tôi trong chuyến du ngoạn nhiều kỷ niệm. Đặt biệt bác Toản luôn hiện diện với chúng tôi trên mọi bước hành trình, chúc dồi dào sức khoẻ, hy vọng gặp lại bác trong NHN tại Houston. Sau cùng cám ơn các anh chị ở Texas đã mau mắn nhận “vác không chỉ cái ngà voi, mà cả con voi nặng ngàn cân”, tổ chức NHN Exryu 2014. Chúc các anh chị luôn vui mạnh và NHN thành công mỹ mãn.

Cô Ba Tokai

California, September 2013

Tài liệu tham khảo:

1) www/Wikipedia.org/wiki/Taiwan
2) www/Wikipedia.org/wiki/Taipei
3) www/Wikipedia.org/National Palace Museum
4) www/Wikipedia.org/wiki/Wulai
5) www/Wikipedia.org/wiki/Kinmen

Bị chú : Bài nầy đã được đăng trên diễn đàn HN Exryu Houston Texas 2014