|
Người Viết Mướn
Tiểu Tử
Ở chợ Plateau thành phố
Abidjan ( thủ đô cũ của xứ Côte
d'Ivoire, Phi Châu ) ai cũng biết ông già viết mướn
đó. Người ta gọi ông là " l'écrivain
chinois" (ông Tàu viết mướn )
Xứ Côte d'Ivoire – thuộc vùng
Phi Châu Da Đen – ngày xưa là thuộc địa
của Pháp. Dân bản xứ đi học
bằng tiếng Pháp. Và v́ họ gồm nhiều
bộ tộc, mỗi bộ tộc nói một
thổ ngữ, nên họ phải dùng tiếng Pháp
để hiểu nhau. Về sau, khi đă độc
lập rồi, trường vẫn dạy
bằng tiếng Pháp và ngôn ngữ chánh trong dân
gian vẫn là tiếng Pháp. Những người
ít học hay thất học th́ nói " tiếng
bồi ", nghĩa là tiếng Pháp không đúng
văn phạm. Mấy bà buôn bán ở chợ
Plateau nói trên thuộc vào thành phần này.
Nhiều bà có con cái " đi làm ăn "
ở Pháp hay ở Bỉ, lâu lâu cần xin ǵ hay
cần nhắn ǵ, họ phải nhờ người
khác viết cho cái thơ. Ngoài ra, có nhiều người
cần viết đơn từ thưa gởi nhưng
không đủ tŕnh độ để viết
đúng từ ngữ hành chánh nên nhờ viết
dùm. Do đó mới có cái nghề viết mướn.
Ở khu chợ Plateau, trước
đây, chỉ có một người đàn ông
trung niên người bản xứ làm nghề này.
Anh ta hành nghề dưới hàng hiên khu phố nh́n
qua chợ, nằm cách chợ một con đường.
Chỗ hắn ngồi là một bức tường
nhỏ nằm giữa hai cửa hàng bán radio
của người libanais. " Dụng cụ
" của anh ta là cái máy đánh chữ
loại xách tay đặt trên bàn gỗ nhỏ.
Anh ta ngồi trên ghế thấp vừa tầm
với cái bàn, nhưng v́ anh ta lớn con chân dài
nên khi đánh máy anh ta phải cho hết hai chân
xuống dưới bàn đưa thẳng về
phía trước ḷi ra một khúc, trông giống
như anh ta ôm cái bàn vào ḷng ! C̣n " khách hàng
" th́ hoặc đứng hoặc ngồi
xổm cạnh hai bàn chân to xù mang dép Nhựt
của hắn, tỉ tê kể những ǵ mà
họ muốn để trong thư. Anh ta gơ máy
bằng hai ngón tay nhưng gơ khá nhanh, khách kể
đến đâu hắn gơ theo đến đấy.
Đánh xong thơ, khách hàng đưa cho hắn
mảnh giấy nhỏ trong đó có ghi rơ địa
chỉ của người nhận thơ, hắn
lấy trong ba lô để dưới chỗ
hắn ngồi một phong b́ có dán tem sẵn,
đánh máy địa chỉ, cho thơ vào
rồi le lưỡi liếm keo dán lại. Người
khách hàng chỉ c̣n có cho thơ vào thùng thơ
đứng ở góc đường gần đó.
Dĩ nhiên, khi hắn tính tiền, hắn tính
cả tiền giấy, phong b́, tem…Thơ gởi
đi Pháp hay đi Bỉ đều cùng một giá.
Cho nên đă thành lệ, sau vài câu chào hỏi, khách
hàng cứ đặt tiền trước lên bàn
rồi đợi hắn sửa bộ kéo bàn vào
ḷng với cái máy đánh chữ lúc nào cũng
" ngậm " sẵn một tờ giấy, là
bắt đầu tỉ tê kể lể…C̣n
đơn từ th́ hắn dùng phong b́ không có
tem, bởi v́ khách hàng mang tay đến nộp
thẳng cho cơ quan liên hệ. Loại "
đơn từ " này, hắn vẫn lấy
bằng giá với " thơ nhà ", bởi v́,
theo hắn giải thích, viết cho hành chánh khó
gấp mấy lần viết cho thân nhân. Bớt
con tem nhưng thêm nhiều công suy nghĩ !
Một hôm, có ông già á đông –
ốm nhom, già khú – đi lang thang với điếu
thuốc trên môi, ngang qua đó nghe tiếng đánh
máy lọc cọc nên ṭ ṃ đứng lại nh́n.
Đợi anh đen làm xong công việc, ông già
mới chào hỏi làm quen. Anh đen rất
ngạc nhiên v́ ông ta nói tiếng Pháp rất trôi
chảy rành rọt, không giống những người
á đông mà anh đă từng gặp hay quen
biết. Ông già ghé đít ngồi lên bệ
thềm gần đó, hỏi :
- Ông làm nghề ǵ vậy ?
Anh đen nhăn răng cười
:
- Viết thơ dùm người ta,
người ta trả tiền. Ông không thấy bà
hồi năy cầm phong b́ đi sao ?
- Thấy. Nhưng mà hồi năy hai
người nói với nhau bằng thổ ngữ
nên tôi không hiểu.
Ngừng một chút, ông già
lại hỏi :
- Làm ăn có khá không ?
- Ố ! Cũng tạm được.
Hắn chỉ qua bên chợ :
- Khách hàng của tôi là mấy bà
buôn bán ở bên kia. Họ không biết chữ, mà
con cái họ th́ đi làm công bên Pháp bên Bĩ
hết. Thành ra, ngày nào cũng viết dùm vài cái
thơ, lai rai…Với lại ở xứ này, người
ta hay thưa gởi kiện cáo lắm nên có công
việc làm hoài !
Rồi hắn nh́n ông già từ
đầu đến chân :
- C̣n ông ? Ông làm nghề ǵ ở
đây ?
- Già quá đâu có ai mướn.
Ở không, đi lang thang.
Anh đen lại nh́n ông già ra
vẻ tội nghiệp :
- Rồi lấy ǵ sống ?
- Sống nhờ con. Con gái ở nhà
làm nem. Thằng em nó đạp xe đi bán. Khá
chật vật !
- Ông người Tàu hả ?
- Không. Tôi người Việt Nam.
Nói xong, ông già thở dài. Tội
nghiệp cho cái xứ Việt Nam của ông ! Nhược
tiểu đến mức độ mà người
dân khi ra ngoại quốc cứ bị thiên hạ
gọi là người Tàu !
Ông già đưa bao thuốc lá
mời anh đen :
- Hút một điếu chơi.
- Cám ơn. Tôi không biết hút
thuốc.
Ngừng một chút, anh ta hỏi :
- Nhà ông ở đâu ?
- Ở tuốt trên Cocody, gần nhà
thờ.
- Xa quá há. Rồi ông đi
bằng ǵ xuống đây ? Xe buưt hả ?
- Đi bằng xe đạp. Đạp
xuống th́ dễ, đạp về leo dốc
mới mệt !
Anh đen lại nh́n ông già
một lúc, mới nói :
- Ông nói tiếng Pháp rành quá mà không
đi làm việc cũng uổng.
- Già như tôi th́ c̣n làm
được ǵ ?
- Tuổi tác ăn nhập ǵ, tŕnh
độ văn hoá mới cần chớ !
Ông già hít mấy hơi thuốc,
suy nghĩ. Một lúc sau ông hắng giọng
rồi hỏi :
- Ông thấy tôi làm cái nghề
viết mướn được không ?
Anh đen nhăn răng cười
hớn hở :
- Được chớ ! Được
chớ !
Rồi đề nghị :
- Ông cứ ngồi kế bên đây
! Đừng ngại ǵ hết ! Cả khu Plateau
chỉ có một ḿnh tôi làm nghề này. Có thêm
ông càng vui.
Thấy dễ dàng quá, ông già
đứng ngẩn ra, chưa kịp nói lời nào
th́ anh ta nói tiếp :
- Vậy, sáng mai ông đem máy
đánh chữ ra, nghen.
- Tôi không có máy đánh chữ. Tôi
viết tay được không ?
Giọng anh đen hơi x́u
xuống :
- Ồ…cũng không sao. Cứ ra
đây đi, rồi tính.
Ông già mừng rở, bắt tay
anh đen, nói " Cám ơn ! Cám ơn ! Ông
tốt bụng quá !", rồi đi xăng
xớm về chỗ để xe đạp trước
ngân hàng gần đó, mở khoá lấy xe phóng lên
đạp đi mà nghe như vừa được
bơm vào người thêm nhiều sinh lực !
Mấy hôm sau, ông già xin được
của hội nhà thờ một cái bàn và ba cái
ghế bằng nhôm loại xếp được
để đi pique-nique. Ông mua một mớ
giấy viết thư, phong b́, tem, bút bi rồi
đạp xe đạp chở bàn ghế đến
ngồi cạnh anh đen, hành nghề viết mướn.
Buổi sáng đó, trước khi rời nhà, ông
lẩm bẩm :" Bữa nay đúng là một
ngày đẹp trời !"…
Ông già ngồi đă ba hôm,
chẳng có một ai đến nhờ viết !
" Khách hàng " cứ nhờ anh đen.
Thấy vậy, anh ta an ủi :
- Đừng buồn. Từ từ
rồi sẽ có khách. Tại ông không có máy đánh
chữ nên người ta không biết đó thôi.
Một hôm, có hai bà cùng đến
một lúc. Anh đen tiếp một bà rồi nói
với bà kia :
- Nếu bà gấp th́ bước
qua ông đồng nghiệp của tôi đây,
ổng giúp cho. Ổng viết tay, nhưng cần
ǵ ! Viết tay hay đánh máy cũng vậy thôi !
Điều cần thiết là viết làm sao cho người
đọc hiểu.
Bà khách ngần ngừ một lúc
rồi bước qua ngồi lên cái ghế
xếp trước mặt ông già. Như thông
lệ, bà ta đặt tiền lên bàn rồi
bắt đầu kể lể bằng thứ
tiếng Pháp không có văn phạm. Ông già
ngồi chống càm, lắng tai nghe.
Thấy ông viết mướn không
viết ǵ hết, bà khách ngừng kể, lấy
làm lạ nh́n ông :
- Sao ông không viết ?
- Thưa bà, tôi đang nghe bà
kể, đây.
Bà ta chỉ anh đen :
- Sao kỳ vậy ? Ông làm không
giống anh này ! Với anh ta, khi tôi bắt đầu
nói là anh ta bắt đầu gơ. C̣n ông th́ không
nhúc nhích ǵ hết !
Ông già ph́ cười, giải nghĩa
chầm chậm :
- Xin lỗi. Tôi phải nghe bà
kể hết những ǵ bà muốn nói cho người
con của bà, rồi tôi mới sắp xếp câu
văn để viết. Bà biết không, viết
thư phải viết cho mạch lạc th́ người
con của bà mới hiểu được
hết cái ư của bà, bà hiểu không ?
Bà khách ngần ngừ rồi
gật đầu. Ông già đốt điếu
thuốc, nói tiếp :" Bây giờ, xin bà
kể lại. Từ từ kể lại, tôi nghe
". Bà khách liếc nh́n ông rồi nh́n vội
xuống hai bàn chân của bà, thấp giọng
kể…Bà khổ lắm, buôn bán ế ẩm, con
dâu mang bầu đứa thứ năm gần sanh
mà cứ đau rề rề, mấy đứa cháu
nội đi mót khoai mót củ nhưng không đủ
ăn, bà đă gởi ba cái thơ xin tiền
thằng con, xin nó thương vợ thương
con của nó nheo nhóc, chắc thơ đă đi
lạc nên không thấy hồi âm, bà khổ
lắm, không biết thằng con ở bên Pháp c̣n
sống hay đă bị cái ǵ rồi…Bà khách
ngừng kể, kéo ống tay áo lên lau nước
mắt.
Nghe xong, ông già viết mướn,
chừng như xúc động, làm thinh hít mấy
hơi thuốc dài. Bà khách len lén nh́n ông rồi
lại nh́n xuống chân của bà, hai bàn chân cùi
đày nằm trong đôi dép cao su rách bươm
lấm lem bùn đất. Bà đợi. Suy nghĩ
một lúc, ông già mới lấy giấy viết.
Lâu lâu, ông ngừng lại nh́n xa xăm qua
chợ nằm phía đối diện như để
t́m chữ t́m câu. Rồi lại cuối đầu
viết tiếp.
Viết xong, ông hỏi :
- Bà cần tôi đọc lại
không ?
Bà khách chớp chớp mắt,
lắc đầu. Bà đưa cho ông địa
chỉ của người con, ông chép lên phong b́
đă dán tem, cho thơ vào dán lại rồi trao
cho bà khách. Bà cầm thơ lật qua lật
lại nh́n như thiếu tin tưởng, rồi
đứng lên làm thinh đi về hướng thùng
thơ đứng ở góc đường. Ông già
nh́n theo, ḷng nghe chơi vơi như chính ông
đang đi gởi thơ cho thằng con…
Ngày nào ông già viết mướn
cũng mang đồ ra ngồi cạnh anh đồng
nghiệp đen, nhưng không phải ngày nào ông
cũng có khách. Lâu lâu, có dư người th́
anh đen " đẩy " qua cho ông. Anh ta nói
đùa :" Đồng nghiệp mà ! Phải giúp
nhau chớ ! " Ông cười chua chát :" Cám
ơn ! Cám ơn ! Nhờ ḷng tốt của anh mà
tôi cũng vớt vát được một hai người
".
Một hôm, anh đen bỗng
hỏi :
- Hồi trước ông làm ǵ
ở Việt Nam ?
- Buôn bán.
Ông không muốn nói hồi đó
ông là chủ hai nhà thuốc tây, khá giàu.
- Rồi tại sao ông đi qua
đây vậy ?
- Tại làm ăn không được.
Tại…tại nghèo.
Ông không muốn nói " cách
mạng " đă tịch thâu tài sản của
ông, gia đ́nh ông sống cầu bơ cấu
bất ở vùng kinh tế mới, vợ ông
chết ở trên đó, ông và hai đứa con
trốn về thành phố sống chui như
bầy chó hoang, ăn nhờ ở đậu…
- Bộ ông có quen ai bên nây hả
?
Đến đây th́ ông già không
giấu giếm ǵ hết :
- Đâu có. Tôi đâu có quen ai. Tôi
nghe nói Nhà Nước Côte D' Ivoire dễ dăi và
tốt bụng nên tôi viết đại một lá
thơ dài gởi thẳng cho ông Tổng Thống,
trong đó tôi kể hết hoàn cảnh bi đát
của tôi. Tôi viết mà không có hy vọng ǵ
hết.
- Ồ…Tại ông không biết
chớ Tổng Thống Houphouet của tụi này
rất b́nh dân và thương người lắm
!
- Bây giờ th́ tôi biết.
Bởi v́ sau bức thơ của tôi, tôi nhận
được visa và luôn vé máy bay cho ba cha con tôi
nữa. Chuyện thật khó tin.
- Ǵ mà khó tin ? Tổng Thống
tụi này hay làm những " cú " ngoạn
mục như vậy lắm ! Chắc ông viết
thư cũng phải hay lắm nên mới làm xúc
động " Le Vieux " ( Ông Già ).
Ở Côte d' Ivoire, dân chúng thương
Tổng Thống Houphouet nên khi nói chuyện
với nhau họ gọi ông là " Ông Già "
một cách triều mến.
- Hồi đó tôi viết
giống như tôi muốn than thở với
một người nào đó để cho vơi
nỗi thống khổ của ḿnh, chớ đâu
dè. Nhận được giấy tờ, tôi như
trên trời rớt xuống !
Đến đây, ông già không nói
rằng ông đă bán mấy chiếc nhẫn
cất giấu từ sau trận nhà nước
đánh tư sản, để chạy lo vô
hộ khẩu của người bà con xa, rồi
chạy lo chiếu khán xuất cảnh v.v…
Ông chỉ nói :
- Hồi qua đến phi trường
Abidjan, cha con tôi không biết đi đâu ở
đâu. Tôi phân trần với chánh quyền
sở tại, họ điện thoại gọi
hội " Anciens d'Indochine ". Nhờ hội này
giúp nên tụi tôi mới có căn nhà nhỏ
ở Cocody và chút vốn làm nem đi bán dạo,
sống lây lất tới bây giờ…
- Tôi nghe nói người Việt
Nam tỵ nạn ở Pháp ở Mỹ nhiều
lắm. Bộ ông không có bạn bè bà con định
cư ở các xứ đó sao ?
- Có chớ.
- Sao ông không viết thơ cho
họ ? Kẻ đi trước giúp người
đi sau là sự thường mà.
Ông thở dài, hít mấy hơi
thuốc rồi mới nói :
- Tôi có viết thơ chớ.
Chỉ viết thăm thôi và báo tin rằng tôi
đă đến Côte d'Ivoire. Nhưng không thấy
ai trả lời hết.
- Có lẽ không đúng địa
chỉ chăng.
- Đúng chớ ! Nếu không
đúng nó phải được trả về,
bởi v́ tôi có ghi rơ địa chỉ người
gởi mà. Hồi ở Việt Nam người thân
của họ cho tôi địa chỉ và tin
tức, nói họ bây giờ ổn định và
khá lắm.
- Ờ…sao vậy há ?
- Chắc họ sợ tôi xin
tiền…
Ông cười khẩy một
tiếng nghe như ông muốn khạc ra một cái
ǵ chận ngang cổ họng, một cái ǵ
vừa cay đắng vừa nhờm tởm. Ông
nhớ lại hồi thời " vàng son ",
bạn bè bà con của ông tới lui nhà ông ăn
nhậu hà rầm, trong số đó có nhiều người
đă được ông giúp đỡ cưu
mang. Vậy mà bây giờ…Ông hít một hơi
thuốc thật sâu rồi nhả khói ra từ
từ làm khoảng trống trước mặt
bị mờ đi, giống như ông muốn xoá
bỏ trong đầu h́nh ảnh của mấy
thằng bạn bè mấy người bà con mà ông
vừa nhớ lại…Anh đồng nghiệp da
đen suy nghĩ một lúc lâu rồi nghiêng người
qua vỗ vai ông vài cái nhè nhẹ, một cử
chỉ an ủi tầm thường như vậy
mà ông già viết mướn bỗng thấy nó
đẹp vô cùng. Ông xoay người qua bắt
tay anh đen, không nói ǵ hết, nhưng ông
chắc chắn rằng anh bạn đó hiểu là
cái cám ơn của ông già Việt Nam lưu
vong…
Một hôm, bà khách hàng đầu
tiên của ông già viết mướn mang biếu
ông hai trái xoài Caméroun ( loại xoài xứ Caméroun
ngon nổi tiếng vùng Phi Châu Da Đen ) vừa cười
vừa nói :
- Tôi cám ơn ông. Nhờ cái thơ
của ông mà thằng con của tôi hồi tâm. Nó
gởi tiền về, kèm theo một cái thơ dài.
Nó nói nó đọc thơ của ông nó khóc quá !
Nó lạy lục xin tôi tha tội cho nó. Nó nói là
nó có vợ và một con ở bên Pháp nhưng nó
thề sẽ gởi tiền về đều
đặn để nuôi tụi này…Tôi vui quá !
Vui quá !
Bà ta nói một hơi, nói thứ
tiếng Pháp " ba xí ba tú ", nhưng trong
giọng nói nghe đầy xúc động. Nói
xong, bà kéo ống tay áo lên lau nước mắt.
Ông già nhớ lại cách đây hơn mươi
bữa, bà cũng kéo áo lên lau như vậy sau
khi kể lể sự buồn khổ của bà.
Th́ ra, cái vui cái buồn vẫn giống nhau ở
giọt nước mắt !
Ông già mỉm cười :
- Tôi viết mướn, bà
trả tiền, có ǵ đâu mà bà cám ơn ?
- Không nhờ cái thơ của ông,
không biết tụi này c̣n khổ sở đến
đâu. Cám ơn ! Cám ơn !
Nói xong, bà đi trở qua chợ.
Ông già đưa một trái xoài cho anh đen :
- Anh cầm lấy để chia
vui với tôi !
Anh ta cầm trái xoài trên tay nh́n
ngắm một lúc rồi nói :
- Làm nghề này đă hơn năm
năm, tôi chưa được khách hàng
tặng quà bao giờ. Ông mới ra nghề mà
được như vầy là ông viết thơ
phải hay lắm.
- Th́ cũng ráng viết vậy thôi.
- Đâu được ! Viết mà
làm xúc động người đọc đâu
phải dễ. Bây giờ tôi hiểu tại sao ông
tổng thống của tụi tôi đă gởi
tặng ông visa và vé máy bay !
Ông già viết mướn đốt
điếu thuốc, thở khói một cách
sảng khoái. Ông nhớ lại ngày xưa,
thuở thiếu thời, ông lúc nào cũng đứng
đầu về luận văn, và về sau ra
đời, ông cũng có lai rai vài ba truyện
ngắn đăng báo này tạp chí nọ.
Viết, đối với ông, là để
giải toả tâm tư, một cách giải
toả trầm lặng và sâu đậm hơn là
nói. Cho nên trong đời ông, ông rất thích
viết, nhứt là viết thơ cho bạn,
những người cũng thích viết như ông
hay ít ra cũng biết viết vài ḍng hồi âm
hay vài chữ để hỏi thăm nhau…
Hai hôm sau, có thêm một bà mang
đến mấy trái cam để cám ơn ông
đă viết thơ cho chồng bà có vợ đầm
ở Bỉ. Rồi cứ như vậy, vài hôm là
có người đến cám ơn, cho quà, khi th́
chai đậu phọng ( Ở đây, sau khi ran,
đậu được cho vào chai lít đầy
tới miệng rồi đóng nút để
giữ cho được ḍn lâu. Người nghèo
bản xứ hay ăn đậu phọng với
bánh ḿ…) Khi th́ mấy trái cà chua, vài bó rau
cải…Có ǵ cho nấy, không nề hà ! Ông già
nhận hết, bởi v́ ông thấy làm như
vậy, người cho rất vui. Cái vui của
họ được bộc lộ ra một cách
rất thiệt thà : họ quay lưng bước
đi, vừa vỗ tay thành nhịp vừa
lắc lư nhún nhảy. Lần nào ông cũng nh́n
theo, thấy cũng vui lây…
Vậy rồi không biết họ
đồn với nhau thế nào mà khách hàng
cứ đến nhờ ông viết. Những người
cần làm đơn từ cũng đến
nhờ ông ! Bên anh đen đồng nghiệp
thấy thưa khách. Ông già bèn đề nghị
:" T́nh trạng này kéo dài coi kỳ quá ! Tôi
đề nghị anh bạn như thế này : tôi
lănh viết thơ nhà, anh lănh viết đơn hành
chánh. Ḿnh cứ nói đơn hành chánh phải
được đánh máy cho sạch sẽ
dễ đọc th́ các cơ quan mới mau chóng
cứu xét. Anh đồng ư không ? " Anh đen
nhăn răng cười, bắt tay ông một cái
đau điếng !
Từ đó, thấy khách đến,
anh đen trịnh trọng nói :" Đơn
từ th́ ở bàn này. Thơ cho thân nhân th́ bước
sang bàn ông bạn đồng nghiệp của tôi
đây ! " Lần hồi, khách hàng cũng quen
nên cả hai người viết mướn cùng
có việc làm đều đặn. Và càng ngày càng
đông khách.
Một hôm, anh đen hỏi :
- Tôi cứ thắc mắc : làm sao
viết thơ mướn mà ông viết hay
được như vậy ?
- Tại anh không biết. Xưa nay
tôi say mê viết. Tôi thích viết cho một người
nào đó để giải bày, để chia
xẻ những cảm nghĩ những suy tư
của ḿnh, chọn lời cho đúng, chọn câu
cho hay…thú lắm !
Ông già ngừng nói, hít chầm
chậm một hơi thuốc rồi chép
miệng :
- Bây giờ tôi chẳng c̣n ai
để mà viết. Bạn bè th́ anh biết
đó. Chúng nó cũng như người vừa
đui vừa điếc, viết uổng công. Cho
nên làm nghề viết mướn này, tôi có
chỗ để viết. Tôi khổ cái khổ
của khách hàng, tôi vui cái vui của khách hàng, tôi
tâm sự cái tâm sự của khách hàng. Tôi
viết với tất cả những xúc cảm
chân thật đó,viết mà không nghĩ là ḿnh
viết mướn !
Anh đen vỗ tay đôm đốp,
khen :
- Hay ! Ông nói hay quá ! Bây giờ tôi
mới hiểu tại sao khách hàng mến mộ
ông như vậy ! Tổng thống tụi tôi
đem ông qua đây, đúng là ổng có con
mắt !
Rồi hắn cười hắc
hắc làm ông già cũng bật cười theo.
Cả hai, không người nào nhớ rằng ḿnh
da đen hay ḿnh da vàng, họ chỉ biết
họ là hai người viết mướn…
Hai năm sau…
Một hôm ông già bỗng thèm
viết cho mấy thằng bạn hồi đó.
Viết cho mỗi người một cái thơ,
lời lẽ y chang như nhau. Viết bức thơ
cuối cùng cho họ. Viết để cho họ
thấy rằng ông phủi đít phủi tay,
dứt khoát không c̣n bận bịu ǵ nữa
với quá khứ, với lớp bụi đất
đă ăn bám vào ông hồi thuở " vàng
son ".
Ông đốt điếu
thuốc, suy nghĩ. Đại khái, ông sẽ
viết :
" Thưa anh…ǵ ǵ ( hay
chị…ǵ ǵ )
Tôi viết thơ này để báo
tin cho anh…( hay chị…) mừng dùm cho cha con chúng
tôi. Tụi này đă định cư luôn ở
Côte d'Ivoire. Bây giờ, đời sống tụi
này đă ổn định, cuộc sống tương
đối khá. Hai con tôi có cửa hàng bán nem
ở chợ Cocody, thiên hạ đến mua cũng
đông. C̣n tôi th́ làm nghề viết mướn,
khách hàng cũng nhiều. Được như
vậy là nhờ ở xứ đen này, con người
thấy đen nhưng ḷng dạ của họ không
đen chút nào hết. Chẳng bằng người
Việt ḿnh, nhiều người bề ngoài
trắng trẻo lịch sự nhưng ḷng
của họ chẳng những đen mà c̣n
bạc nữa, anh…( hay chị…) có thấy như
vậy không ?..."
Nghĩ đến đó, ông già
bật cười khan một ḿnh !
Tiểu Tử
|