Tôi sống, không ngừng tìm kiếm niềm vui. Tôi không tiếc công mình tận lực cố gắng chịu đựng mọi khổ nhọc để có được niềm vui sống.

Tuy nhiên, không phải niềm vui nào cũng được cả đâu. Cho dù là niềm vui đối với mình đi nữa, mà nếu trái với chính nghĩa của xã hội, hay vi phạm đạo đức của con người, thì không được. Nếu thế thì mọi cố gắng tận lực của mình không có ý nghĩa gì cả. Chẳng hạn niềm vui sướng của một kẻ tội phạm khi thành công trong tội ác, chính là loại niềm vui đó. Niềm vui sướng mà con người khổ nhọc tìm kiếm, tất yếu phải có chính nghĩa, và không đòi hỏi những hy sinh từ người khác, đồng thời nên đưa đến niềm vui sướng cho người khác nữa. Tôi muốn hành vi tìm kiếm niềm vui sống của mình nối kết với sự phục vụ cho hạnh phúc của người khác nữa.

Cho dù đang ngủ mà có ý sáng về kiểu xe loé lên trong trí thì dù có khuya đến mấy đi nữa, tôi cũng tức thì lớn tiếng bảo vợ mang giấy bút đến cho tôi ngay.

Có một đêm mùa đông, tôi đang nằm trong phòng ngủ, suy nghĩ về kiểu mẫu mới, mà cứ nghe tiếng tiêu rao hàng của xe mì bán rong vang vọng lì lợm bên tai mãi, không làm sao tập trung suy nghĩ được. Mà xe mì cũng là nghề kinh doanh, muốn bán hàng thì phải thổi tiêu rao hàng đó thôi.

Tôi bèn gọi vợ, bảo ra mua trọn số mì trong xe ấy đi. Thế là yên tĩnh, và tôi có thể tập trung được vào suy nghĩ của mình.

Ý thích của người ta thì thiên hình vạn trạng. Không làm sao mà thoả mãn tất cả được. Chế tạo sản phẩm cũng vậy, mà quan hệ giữa người nầy người khác cũng vậy.

Lấy ví dụ chuyện người ta mua xe hơi, chẳng hạn. Từ kiểu xe, màu sắc, cho đến cơ cấu của xe, tất cả đều được chọn lựa theo ý thích của từng người mua. Thế nhưng, đến chuyện tính năng của xe, tức là mã lực của xe, thì không còn có thể nói chuyện ý thích gì nữa. Nếu cùng một dung tích mà mã lực hơn kém nhau thì hẳn là quyết định cuối cùng của người ta không còn tùy thuộc vào sở thích nữa. Chắc chắn sức mạnh mã lực ấy là yếu tố quyết định rồi.

Quan hệ giữa người nầy người khác cũng vậy. Nếu cứ cố chiều theo ý thích của người khác mà thôi thì cuối cùng lại mất đi chính mình. Còn nếu cố gắng nâng cao năng lực của mình lên, thì ý thích của người khác chắc chắn sẽ không còn chi phối được nữa.

Về mặt cảm giác quốc tế thì người Nhật thường bị phê phán là không thạo cách ứng xử. Thường dựa vào những cung cách hành xử theo cảm giác Nhật Bản mà cho là cách ứng xử thông dụng quốc tế đấy, nhưng theo tôi thì hoàn toàn không phải thế. Không phải là cung cách theo lối Nhật Bản gồm những quy tắc ứng xử phiền phức chỉ trọng phần hình thức, mà chính là sự truyền đạt cho nhau những tình cảm thật sự của con người bằng những biểu hiện thật tự nhiên.

Chẳng hạn, trong cơ bản của việc ứng xử, có chuyện ghi nhớ tên người. Trong lễ nghĩa của người Âu Mỹ, cần phải đưa danh tính của người đối thoại vào lời chào hỏi và lời trò chuyện, để vừa xác nhận quan hệ hỗ tương giữa đối tượng và chính mình, vừa thúc tiến câu chuyện. Người Nhật thì không thế. Chỉ chuyện cực kỳ đơn giản là đưa danh tính của người địa phương vào câu chuyện mà vẫn không làm được, là một trong những nguyên nhân lớn nhất làm người Nhật bị ghét bỏ. Ở điểm đó, người Nhật Bản bị thiệt thòi vô cùng.

Con người nếu thật tình muốn lý sự, thì có thể biện luận mọi chuyện thành ra chính đáng hay hợp lý, ngay cả những chuyện thậm vô lý. Ðến bọn người sử dụng những kỹ thuật cao cấp thì lại còn có thể khoác thêm vẻ uy quyền nữa kia.

Ðến mức ấy thì những người không quen dùng lời nói một cách khéo léo tự tại kiểu đó, sẽ chẳng làm gì được họ cả. Bởi vậy, tôi không tin cậy vào lời nói hay chữ viết. Trong thế giới khoa học kỹ thuật, chuyện lấp liếm bằng ngôn từ ấy không thể xuôi lọt được. Trong lý luận mà có sai sót hay nhảy vọt, thì thực nghiệm sẽ chỉ ra ngay là "chỗ nầy sai rồi". Chỉ cần thiếu một bộ phận nhỏ là bộ máy chắc chắn không hoạt động được. Có lẽ vì sống mãi trong thế giới nghiêm túc như thế nên tôi không làm sao mà tin cậy trăm phần trăm được những người sống bằng nghề buôn bán lời nói hay chữ nghĩa.

Ðể quản lý người làm thì cấp trưởng phòng ^[^{^[1]}^] là chức vụ quan trọng nhất. Bởi lên cao hơn, đến cỡ trưởng khối hay giám đốc thì không còn để mắt thấu đáo được như thế.

Tuy nhiên, thứ trưởng phòng ham có thật nhiều bộ hạ thì hỏng cả. Mục đích của chức vụ trưởng phòng phải là làm sao, cho dù có giảm số bộ hạ, thậm chí bỏ luôn cả phòng của mình đi nữa, công chuyện vẫn tiến triển như thường, mới được. Trưởng phòng nào càng thiếu năng lực ấy thì lại càng ham có nhiều bộ hạ.

Quản lý nhân viên là việc khó nhất đấy. Máy móc thì chỉ cần thiết trí một lần là hoạt động ngay cho, có hư hỏng cũng dễ sửa chữa. Chứ con người thì phải nhìn từ trên xuống, nhìn từ dưới lên, nhìn ngang, nhìn dọc, nhìn thật kỹ lưỡng mà đánh giá, mới hòng quản lý tốt được.

Giới kỹ-thuật-gia thì rất nhiều người ưa lý lẽ. Chuyện gì cũng đem lý lẽ vào để giải quyết. Tôi cũng tự phụ là có chút tư chất kỹ-thuật-gia, cho rằng "Ðánh gôn cũng là lý lẽ mà thôi", nên dạo mới chơi gôn, cũng đã sửa ngay gậy đánh gôn theo lối của mình rồi. Chẳng hạn, tôi thấy sức đánh vào trái gôn thì tỉ lệ với trọng lượng của đầu gậy, nhưng lại tỉ lệ với bình phương của tốc độ của cú đánh vào mặt gôn. Thế nên tôi đã gọt bớt đầu gậy bằng gỗ ấy cho bề mặt nhỏ bớt lại. Lúc khác thì thấy trái gôn của người ta có sức xoáy (spin) nhiều đủ để ngừng lại đúng chỗ, thế mà trái gôn của tôi thì chẳng có sức xoáy gì ráo cả. Ðể dễ tạo sức xoáy ấy, tôi đã khoét cho sâu thêm các rãnh trên mặt gậy đánh gôn bằng sắt. Dù bị các nhà chơi gôn chuyên nghiệp bảo là cấm làm thế.

Nói về chuyện chọn việc làm thì con người chỉ có thể có một nghề mà thôi. Một mục tiêu chính của giáo dục là giúp cho con người tìm ra việc làm mình thích và muốn việc ấy trở thành nghề của mình.

Trường hợp của tôi thì cha mẹ tôi đã không thúc ép dai dẳng bắt phải học lên cao, mà kết cuộc lại tốt cho tôi. Ngay cả lúc tôi vừa xong bậc tiểu-học-thông-thường ^{[^[2]]} nghe hỏi có định học lên trung học không, tôi đã trả lời là không muốn lên trung học, chỉ muốn xong cấp tiểu-học-cao-đẳng thì thực tập sửa chữa xe hơi ngay thôi. Nếu là thời bây giờ thì giống như nghe khuyên bảo "nên học cho xong trung học cấp ba thì tốt hơn", rồi gắng gượng theo học cho đến năm 18 tuổi, phiền muộn mà phung phí thời gian và sức lực của mình mà thôi.

Người đời có câu nói: "Chỉ có phát kiến chứ không có phát minh đâu". Những phát minh mới nhìn qua tưởng là độc sáng mới mẻ, thật ra thì đã phát sinh từ trí tuệ và thời gian qua hàng ngàn năm loài người đã tích lũy đâu đó từ xưa đến nay rồi. Như cánh đẩy tới (cánh đuôi) của bom đạn hay phi đạn (rocket) thì tương tự như cánh đuôi gắn vào mũi tên thời xưa; đó là ví dụ rõ ràng rằng những sáng kiến ở trình độ cao tương đương với kỹ thuật tối tân nhất thời hiện đại, cũng đã phát khởi từ người xưa trong những thời đại xa tắp trong quá khứ rồi. Lại nữa, mộng ước của loài người mong bay lượn được trên không trung như loài chim, thì lần lượt đã được thực hiện qua nhiều thời đại dưới những hình thái khác nhau, nhưng đôi cánh máy bay, nhất là cánh phụ (flap) và chân bánh xe xếp gấp vào được ấy, chính là những phát hiện từ quan sát các loài chim mà ra.

Nghĩ đến trí tuệ thời cổ như thế hiện diện trong kỹ thuật mới ngày nay, thì khó mà cao giọng tán tụng là phát minh nầy nọ được.

Tôi thuộc loại người chỉ uống rượu khi có khung cảnh thích hợp mà thôi. Như khi vui mừng hay muốn giải sầu, tuy không thích rượu mấy, nhưng tôi cũng đâm ra muốn uống rượu. Chứ lối uống rượu như chìm đắm trong men rượu thì tôi ghét, và khinh nữa. Và những kẻ gọi cô đầu (geisha) đến, lúc họ múa hát gắng sức giúp vui cho bàn tiệc, mà lại không thèm chú ý thưởng lãm, thì cũng không phải là bạn của tôi.

Tôi tin rằng đi tìm thú vui chơi chính là làm sao cho người ta thích mình. Cho dù chỉ vào tiệm ăn nhỏ hay quán nhậu bên đường mà gặm khô cá, đứng uống vài chén rượu đi nữa, cũng có chỗ nào đó phải làm sao cho người ta ưa mình. Ðể sau đó, có được cảm giác thoả mãn rằng "À, ai cũng hài lòng với mình, đêm nay thật là vui thích quá", thì sau đó làm việc cũng hăng hái, gắng sức được.

Tôi đặt cược chính cuộc đời của tôi vào một sự nghiệp. Ðối với tôi thì không còn canh bạc nào lớn hơn thế nữa, cho nên tất cả những trò cá cược ăn thua qua lại của bạn bè tôi đều thấy quá nhỏ.

Về điểm nầy thì người cùng chí hướng với tôi là ông Fujisawa Takeo cũng suy nghĩ giống hệt tôi. Lần đầu tiên gặp ông, tôi hỏi: "Có chơi cờ bạc gì không?" thì ông trả lời: "Tôi nghĩ chính cuộc đời là canh bạc rồi. Chứ những thứ bài bạc, súc sắc, thì đáng gì", không khác gì điều tôi nói. Cả hai đều mang kỳ vọng to lớn, mộng ước xa vời đối với sự nghiệp của mình, nên mới nói được như thế. Chứ nếu ló mặt vào thế giới cờ bạc rồi thì làm sao mà tạo được thành quả gì sau đó.

Tôi thường bảo những nhân viên trẻ tuổi rằng: "Chỉ được tiếng khen là nhân viên giỏi từ mấy bậc đàn anh chưa hề bước ra khỏi lối suy nghĩ của thế kỷ trước, thì không thể tiến xa hơn các bậc đàn anh đó được. Hạng người cứ phải dòm chừng vẻ mặt của thủ-trưởng mà sống co rúm lại, thì không dùng được trong thời đại tiến bộ nhanh chóng từng ngày từng tháng hiện nay. Ðừng sợ đàn anh xét nét, phải dũng cảm xứng đáng với tuổi trẻ, mà lấy kinh nghiệm về mọi việc và mở rộng tầm mắt. Cho dù đi quá trớn hay sai hỏng đến chừng mực nào đó đi nữa, nếu là hành động hướng thượng trong niềm tin là việc làm đúng, thì vẫn được dung nhận là nhiệt tình dư giả của tuổi trẻ. Ðấy chính là đặc quyền của tuổi trẻ, đừng phung phí."

Nói gì đi nữa, tôi đã là một cậu bé nghịch ngợm quá mức. Trong số nhiều trò nghịch phá của tôi, có một kỷ niệm không bao giờ quên được. Bên nhà tôi thời ấy có nhà làm đồ đá, họ làm tượng thổ thần bằng đá với cái mũi có hình dáng tôi không sao ưa được. Mỗi lần nhìn tượng thổ thần ấy, trong tôi lại cồn cào ý nghĩ rằng giá mà họ khắc đá theo hình dạng tôi tưởng tượng ra thì đẹp biết bao nhiêu.

Thế rồi một ngày nọ, nhân lúc ông chủ nhà ấy rời chỗ làm vào giờ nghỉ trưa, tôi lén lấy búa đục mà đục đẽo chan chát một hồi, không biết trật tay sao đó mà đục rớt luôn cái mũi thổ thần mất. Tinh nghịch như tôi mà lúc đó cũng hoảng hồn trốn chạy, nhưng bị bắt gặp ngay, và bị quát mắng cho một trận đến vang đầu, lọt tròng mắt ra ngoài.

Tôi chẳng sợ chết mấy. Từ trước đến nay đã nhiều lần cận kề cái chết rồi nên tôi cho rằng sự chết chẳng phải là thứ gì kinh khủng lắm.

Thời trẻ, có lần trong cuộc đua xe hơi, tôi đã tông xe ngay trước khi đến đích, tưởng đã phải từ giã cõi đời nầy rồi. Thời con nít, đã chơi trốn bắt ở bờ sông có đóng nhiều cọc đá, tôi sẩy chân, cọc đá ngã xuống rãnh, va đánh rầm vào làm tôi ngã ngửa ra đấy. Rồi sau đó, chơi bóng chày trong trường tiểu học, đứa đánh bóng trước tôi ném bỏ chày trúng ngực tôi khiến tôi bất tỉnh. Nếu cứ thế mà không mở mắt tỉnh lại thì đã đi đời rồi. Cái chết coi vậy chứ thật là đơn giản.

Nếu chỉ cần nhớ những điều học được, thì máy tính điện tử nhớ được tất cả mọi điều. Nhưng nếu cứ nhớ giỏi là được thành tích cao, thì là điều khôi hài quá.

Rất nhiều kẻ có thành tích tốt ở trường học, đến khi làm việc thì lại không giỏi, khiến tôi lấy làm lạ, nên đã đến hỏi chuyện ở phòng y tế. Cấu tạo của não có đại-não dùng cho việc suy nghĩ, và tiểu-não điều khiển thần kinh vận động. Ðến phần não lo việc ghi nhớ, tức là chỗ đảm trách chức năng ghi nhớ như của máy tính, thì chỉ chiếm khoảng nhỏ bằng ngón tay cái trong toàn bộ não mà thôi.

Xem thế thì, chỉ bằng vào việc một phần nhỏ bằng ngón tay cái ấy có thành trưởng hay không, mà phán quyết thành tích ưu tú hay không, thì thật là hài hước. Vậy mà trường học thời nay vẫn còn cho ra những phán định như thế, làm thay đổi cả cuộc đời người ta.

Tôi không học được những bài học tươi sống ở đâu cho bằng ở những chốn ăn chơi. Những chỗ ấy mới đúng là chỗ tốt để xét đoán người đời.

Các cô đầu không để lộ ra mặt, nhưng quả là họ thích người khách nầy mà ghét người khách kia. Ở những chỗ đó mà ra oai làm phách thì tồi tệ nhất rồi. Ðàn ông mà lợi dụng tiền kẻ khác để ăn ké, chơi ké cô đầu, thì cũng là tồi tệ nhất. Nói gì đi nữa, chơi bời thì phải dùng tiền của chính mình mới được. Bởi xài tiền của chính mình là vì muốn mình được ưa thích chứ gì. Vì thế mới vận dụng hết công sức mà nghiên cứu cách nào để được người ta ưa thích mình.

Nói vậy chứ, chẳng phải là tôi bảo tôi đi chơi bời cô đầu là để tu tập làm người hay giao dịch với người khác ở đấy đâu. Ðấy chỉ là lý lẽ tôi thêm vào sau đó thôi, chứ khi muốn đi lắm không nhịn được nữa thì tôi đi ngay thôi.

Trường đua xe hơi là chiến trường giữa các hãng sản xuất xe hơi tranh đua nhau về tiến bộ và sự cân chỉnh trong kỹ thuật. Tất cả những mặt tốt, mặt xấu của sản phẩm đều bộc lộ ra trên trường đua. Ðó là chỗ để lãnh điểm son, kẻ giỏi nhất chắc chắn sẽ thắng, tương lai sẽ nắm được thị trường thế giới. Thế nào đi nữa, phải thắng mới được.

Dù là xe hơi hay xe gắn máy, nếu muốn thách đố thị trường thế giới, mà chỉ cao giọng rao "Xe của hãng tôi tốt nhất" mà thôi thì chẳng đi đến đâu cả. Không thắng giải đua quốc tế thành vô địch thì chẳng ai thừa nhận cho đâu.

Tóm lại, đua xe là phương cách hữu hiệu nhất để cải tiến kỹ thuật và tuyên truyền quảng cáo.

Có thể nói cuộc đời của tôi là sự chồng chất những sức mạnh kỳ tuyệt phát sinh từ những nguy cơ liên tục. Hành động của con người khi bị dồn vào trạng huống nguy cấp, luôn luôn có tính cách nghiêm cẩn. Có lẽ tôi là người thường quát mắng nhân viên hơn mọi người khác, nhưng tôi biện giải với chính mình rằng cũng vì tôi phải nghiêm cẩn trong mọi việc đó thôi. Chính nhờ sự nghiêm cẩn trong mọi trường hợp, nên cho dù có thất bại, tôi vẫn không tuyệt vọng và vẫn đứng dậy được.

Ðối với tôi thì công việc đang làm lớn hay nhỏ không có ý nghĩa gì cả. Công việc của người ta thì khó mà biết được việc nhỏ có thể phát triển thành việc lớn đến mức như thế nào. Từ quan điểm ấy, làm việc gì tôi cũng đòi hỏi sự nghiêm túc, cẩn trọng.

Tôi thấy kỳ lạ, không thể lý giải được tại sao lại có từ ngữ "Blue collar" (nhân viên "cổ áo xanh"), "White collar" (nhân viên "cổ áo trắng"), hay tại sao lại có tình trạng người ta dùng những từ ngữ ấy như thể chúng có ý nghĩa gì quan trọng lắm. Tôi cho rằng cùng là con người cả thì phân biệt như thế thật chẳng có ý nghĩa gì cả.

Ở Âu châu thì có nhiều nước còn có ý thức giai cấp quá mạnh, không hòng thay đổi nhanh chóng được. Nhưng may là ở Nhật Bản, ý thức giai cấp không mạnh mẽ như ở Âu châu. Nhất là do chiến bại trong Thế chiến Thứ hai, sự phân chia giai cấp trong nước Nhật đã bị phá bỏ; đó là điều may mắn vô cùng cho nước Nhật. Trong những xí nghiệp thời nay, người kinh doanh cần phải vào sâu thêm trong quần chúng mà đạp đổ sai biệt giữa "cổ áo xanh" và "cổ áo trắng" ấy.

Con người ai cũng có mộng ước, hy vọng. Nhất là thời trẻ, lòng cứ nao nức sôi nổi, việc nầy cũng muốn làm, chuyện kia cũng muốn làm. Mà tôi lại là người có nhiều mộng ước gấp bội người khác. Bước chân đầu tiên của tôi trên đường chế tạo máy móc là đâu từ năm 4, 5 tuổi. Ðúng vào thời ấy, gần nhà tôi có nhà máy xay lúa, ở đấy động cơ máy xay chuyển động không ngừng, vang tiếng rầm rầm kinh hồn. Thỉnh thoảng được thấy ông chủ nhà máy điều chỉnh động cơ máy móc ấy, tôi lại ao ước được sờ tay vào máy, đến không chịu nổi. Con trẻ thấy người lớn làm thì muốn bắt chước ngay, có lẽ thời ấy là khoảng đầu tiên tôi biểu lộ lòng quan tâm đến động cơ máy móc.

Xưa nay, sinh hoạt của người Nhật Bản bị loại mất đi những lời nói đùa đầy ý hài hước dí dỏm trí tuệ. Người ta quen sống gò bó nghẹt thở trong trầm mặc nặng nề, không dám có những biểu hiện thanh thoát.

Con người khác với máy móc là thứ có thể liên tục thi hành một cơ năng nhất định. Con người khi mệt mỏi, chán ngán, tức thì năng lực suy giảm ngay. Vì thế, con người thì cần nghỉ ngơi và thư giãn tinh thần. Lời nói đùa chính là lời an ủi, lời cảnh giác, phương tiện thư giãn dưới hình thức một tràng cười trong thoáng chốc, một dấu ngắt khoảng trong cuộc đời đơn điệu. Nhờ đó con người được giải phóng khỏi sự căng thẳng, quên được nhọc mệt, tinh thần được thư thái và được tăng thêm sức sống. Cuộc đời cũng do đấy mà giữ được nét vui vẻ, tươi sáng. Nếu không tìm cách cho những lời nói đùa ý nhị được tha hồ nói ra, thì nụ cười mỉm u ám không thể nào đuổi được khỏi khuôn mặt của chúng ta.

Tôi là một kỹ-thuật-gia đã sống hết mình, suốt đời chỉ làm việc mình thích, bộc lộ cá tính hoang-dã không câu nệ thường thức. Tôi có được sự nghiệp ngày hôm nay, trước nhất là nhờ có Fujisawa Takeo đã trở thành cánh tay phải của tôi, phát huy tài năng mà tôi thiếu, trong công việc. Sau đó là nhờ mọi nhân viên đã tin tưởng ở tôi mà tụ họp lại đây. Nếu ví công ty của tôi là một con quay (con vụ) xoay tròn thì tôi và Fujisawa Takeo giữ vai trò cây trục ở chính giữa, toàn thể nhân viên kết hợp hữu cơ thành hình dạng con quay chung quanh đó mà làm cho con quay xoay tròn đều đặn. Con quay xoay tròn được như thế là nhờ sức vô hình điều khiển bởi người đảm đương thực-vụ kinh doanh hộ tôi là Fujisawa Takeo. Ngày nay, đã đến lúc sức lực của tôi và của Fujisawa Takeo không còn thiết yếu nữa. Cây trục mới và đầu não mới tạo được sự xoay tròn ấy đang tiếp tục tác động cho con quay xoay tròn.

Người Nhật Bản dễ gạt bỏ những gì tự mình không lý giải được. Cho dù có tính cách lý luận hay hợp với lý lẽ tự nhiên đến mấy đi nữa, đại loại cũng chỉ cho là "không được", "nguy hiểm quá" mà bỏ qua như chuyện đùa mà thôi.

Dùng đầu óc của người kinh doanh cổ hủ mà xét thì công việc có tính cách tiên phong khai phá mà tôi làm từ trước đến nay, quả có thể là một loại mạo hiểm. Nhưng riêng tôi, tôi không bao giờ làm một việc gì mà không thành lập trên cơ sở lý luận vững chắc cả. Lối làm việc của tôi là chỉ bắt tay vào công việc sau khi tự mình đã thuyết phục được chính mình, chứ không phải thuyết phục người nào khác. Tôi cho rằng nhu cầu chẳng phải chỉ là thứ gì có ngay từ đầu, mà có thể là thứ được tạo ra từ sáng kiến của hãng chế tạo và phương tiện sản xuất. Trong mắt nhìn của những người không có tinh thần tiên phong khai phá thì hẳn là không gì nguy hiểm hơn thế nữa.

Có vẻ người Nhật Bản sợ thất bại quá đấy. Họ nhiễm vào thân cái lối suy nghĩ rằng: cứ ngồi im đừng làm gì cả, còn khôn ngoan hơn là làm mà thất bại. Không có kiến thức để phân biệt được thất bại là mất hết, với thất bại là đầu mối của tiến bộ. Hễ người nào thất bại thì bị phê phán hay lạnh lùng chế giễu là "đứa ngu xuẩn", hay "cỡ con ếch mà đòi làm con bò". Thế nầy thì không có gì lạ rằng đa số người Nhật Bản chịu thụt lùi, co rúm lại trong chủ nghĩa cầu an vô sự.

Thế nhưng, cứ thế nầy thì không được. Phải làm thế nào để trục xuất lối suy nghĩ yếu hèn đó ra khỏi căn-tính của người Nhật Bản mới được. Bởi chắc chắn rằng người sợ thất bại mà không làm gì cả là thứ người tồi tệ nhất.

⁽[1]⁾ Kacho: xin dịch là "trưởng phòng" (tương đương với Branch Manager), cấp quản lý nhân viên và điều hành, ngay trên cấp Kakaricho "trưởng tổ" (Section Manager, hay Foreman) là cấp quản lý thấp nhất, lo việc quản lý tổ sản xuất gồm khoảng 3, 4 nhân viên trong công ty. Cấp quản lý ngay trên Kacho là Bucho "trưởng khối" (Division Manager).

[2] tiểu-học-thông-thường: theo sắc lệnh về giáo dục năm Minh Trị thứ 41 (1908), Nhật Bản cưỡng bách giáo dục đến hết cấp tiểu-học-thông-thường 6 năm (Jinjo shogakko), sau đó có thể lựa chọn học thêm cấp tiểu-học-cao-đẳng 2 năm (Koto shogakko), hay lên trung học (Chugakko).