Nơi anh về trời xanh không anh!

Dương Văn Quả (Nhật Bản)
 

 

“Nơi anh về trời xanh không anh, Ta nghe từng giọt lệ, Rớt xuống thành hồ nước lung linh.” Vậy là sắp tới ngày 49! Thời gian thấm thoát trôi nhanh, nhưng tôi tưởng chừng như mới hôm qua. Có lẽ giờ nầy anh Chuyển vẫn đang còn ở quanh đây, anh vẫn còn đang vương vấn với gia đình, bạn bè, và nhiều ước vọng chưa hoàn thành về công việc của anh muốn cống hiến cho quê hương. Ngày Lễ Tiễn Biệt anh, giây phút cuối cùng sau khi mọi người làm lễ “Hiến Hoa”, và nắp quan tài bắt đầu đóng lại. Tôi đứng lặng yên nhìn quan tài…và chợt nhận ra: rõ ràng có khoảng không gian cách biệt giữa Anh và Tôi. Dù cùng ở trong một không gian, nhưng anh và tôi, mỗi người đang đứng trong một “ thế giới riêng biệt. “ Giờ phút cuối khi nâng quan tài đưa anh về nơi an nghĩ cuối cùng! Từng bước, từng bước, đưa quan tài về phía xe Tang, quảng đường dài chừng 20m, nhưng tôi cảm giác đang cùng anh đi trên đường xa vời vợi. Khi cánh cửa xe Tang khép kín, mọi người cúi đầu chào anh lần cuối, tôi mới hiểu rằng từ đây mình thực sự không còn gặp được anh Chuyển trên cõi đời nầy !!! Nhớ lại chiều thứ Bảy, ngày 10 tháng 6, nhận được liên lạc từ anh em báo tin cho biết anh Chuyển đang bất tỉnh hôn mê và đang nhập bệnh viện. Tôi như người ngủ mơ, nghe anh em báo như vậy mà cũng như không nghe và cũng không hiểu gì. Vì trước đó mấy hôm, anh và tôi vẫn còn nói chuyện điện thoại, anh dự định về tiếp tục công tác ở Việt Nam trong tháng 8 nầy, và sau đó, tháng 9 sẽ sang nghiên cứu ở Đại học Stanford, ở phòng nghiên cứu của anh Vũ Hữu Thành. Tôi bảo: “hy vọng anh sẽ có thêm nhiều thành quả mới,” anh cười, hồn nhiên trả lời: “cuộc đời còn nhiều khó khăn, anh em làm được cái gì thì cố gắng mà làm.” Hôm đám tang của anh, gặp lại chị Ryuko, cháu Anh Đào (Mie, con gái đầu lòng, nay đã là Bác sĩ tốt nghiệp ở Đức, có gia đình và 2 cháu gái), cháu Thanh Phương ( Ayu cũng đã có gia đình, có một cháu trai và đang chuẩn bị sinh cháu thứ 2), và cháu Cửu Long (Ryu, đứa con trai út, bị chứng khuyết tật bộ não từ lúc mới sinh, hiện tại phải ở thường xuyên trong Viện Nuôi dưỡng người khuyết tật ). Lúc thấy tôi đến chào và ngỏ lời chia buồn cùng gia đình, cả chị Ryuko và hai cháu Mie và Ayu đều nói: “ Chú Quả, trông cũng không khác xưa là mấy,” tôi trả lời: “Theo thời gian có già đi nhiều chị ạ.” Mọi người cùng rơm rơm nước mắt… Hồi tưởng lại vào năm 1970, lúc luyện thi vào đại học, lúc đó nhiều anh em đi trước như anh Nguyễn Đức Hòe, Trần Đình Tưởng, Huỳnh Mùi, Vũ Tất Thắng, Nguyễn An Trung, Nguyễn Hồng Quân, Đinh Quốc Tuấn, Lê Văn Tâm, Đinh Văn Phước, Vĩnh Sính… luân phiên nhau đến chỉ dạy anh em đi sau học luyện thi theo chương trình của Nhật. Trong đó anh Chuyển phụ trách phần Hoá Hữu Cơ, với cách dạy độc đáo của anh là "luyện thi Tủ vào các đề thi của Đại học dự định ghi danh thi…" Nói về kiến thức và học vấn, anh Chuyển là một trong những bậc đàn anh xuất sắc, cộng thêm với tình cảm sâu sắc của anh đối với đất nước, anh em, bạn bè…Nhưng về khả năng văn nghệ thì phải công bình mà nói là anh Chuyển được xếp vào hạng “Đóng quách.” Trong các buổi sinh hoạt với anh em, đến phần văn nghệ bắt buộc ai cũng phải tham gia, anh Chuyển chỉ có một bài hát duy nhất đó là bài “Tự nguyện” của Trương Quốc Khánh: Nếu là Chim, tôi sẽ làm loài Bồ câu trắng. Nếu là Hoa, tôi sẽ là một đóa Hướng Dương. Nếu là Mây, tôi sẽ là một Vầng mây ấm. Nếu là Người, tôi sẽ chết cho Quê hương. Vào lúc đó chiến tranh VN đang đi vào giai đoạn cuối cùng. Hội đàm Paris về vấn đề VN đang tiến hành…Vào dịp lễ Giáng Sinh năm 1972, phía Mỹ tăng cường máy bay B52 oanh tạc Hà Nội gần 12 ngày đêm, nhưng cuối cùng trận “Điện Biên Phủ trên Không” đã buột Mỹ phải ký vào hiệp ước Hòa Bình Paris. Bài hát “Hà Nội Niềm tin và Hy vọng” cũng được ra đời vào dịp đó và cũng là bài hát mà anh Chuyển rất thích ! Ơi Đông Đô ! Hồn thiêng dấu xưa còn in nơi đây Ơi Thăng Long ! Ngày nay chiến công rạng danh non sông Rồi chiến tranh chấm dứt. Trong nước cũng như ngoài nước dậy lên phong trào xây dựng đất nước sau chiến tranh. Ở Nhật các anh chị em hồ hỡi trong cao trào đó. Anh Chuyển là một trong những người đi tiên phong, nhiệt tình đề nghị tổ chức nhiều nhóm về Khoa học kỷ thuật: Nông nghiệp, Công nghiệp, Kinh tế…nhằm qui tụ các anh chị em cùng ngành nghề, trao đổi về kiến thức, kỷ thuật để có thể sớm về VN thực hiện ước mơ xây dựng đất nước bằng kiến thức mình thu thập ở xứ người. Thời gian trôi qua, 5, 10, 20 năm sau…việc trở về VN để đóng góp mỗi ngày một xa. Vì thực tế của cuộc sống, buộc lòng nhiều anh chị phải ra đi khắp bốn phương trời. Người đi Mỹ, Canada, kẻ đi Úc, Pháp, Anh Quốc.v.v.. để vừa tiếp tục tìm kế sinh nhai, đồng thời trau dồi thêm khả năng chuyên môn của mình. Phong trào “Đi nước khác, ở lại Nhật, hay về VN,” lúc đó các anh chị em đều mang một nỗi niềm: “ Đi, Ở ,Về” vẫn là đề tài luôn luôn đối diện với từng người… Nhớ lại trong thời chiến tranh, tôi đã có lần đọc được câu thơ mà ngày nay không nhớ tên tác giả: “Đất nước hơn hai mươi năm cầm súng, Mà vầng trăng vẫn còn xẻ làm đôi” Và ngày nay: “Hòa Bình thống nhất hơn ba mươi năm Mà lòng người vẫn còn tan tác đôi nơi “ Qua nhiều lần trao đổi với anh Chuyển về những vấn đề đóng góp Khoa học kỷ thuật với trong nước, anh vẫn luôn luôn ôm hoài bảo “ cải tạo tầm vóc của người VN bằng con đường dinh dưỡng,” và anh vẫn say sưa : “Quả thấy chưa, ngày xưa người ta thường chê người Nhật lùn, nhưng bây giờ sau mấy mươi năm, qua con đường dinh dưỡng, người Nhật đã có tầm vóc lớn trên thế giới ! Còn về phía người VN mình, qua các trận thể thao như đá banh, bóng chuyền, bóng rỗ…vì tầm vóc của mình còn thấp kém, dinh dưỡng thiếu thốn, nên không có đầy đủ sức lực để so tài với thế giới. Do đó phải bắt đầu cải tạo qua con đường dinh dưỡng và giáo dục mới hy vọng vài thế hệ nữa, người VN mới có được tầm cở trên thế giới.” Những năm còn học đại học, có những buổi tối, sau khi làm thí nghiệm về trễ, tôi, anh Chuyển, cùng với các anh: Mai Văn Hào, Vũ Mạnh Huỳnh, Nguyễn Trọng Bình, Bùi Chí Trung kéo nhau ra quán “Akachochin-Lòng Đèn Đỏ” ( một loại quán nhậu rẽ tiền) gần đại học Tokyo, để nhậu gà nướng và các món nhậu đặc thù của người Nhật. Đến lúc tốt nghiệp, có anh em ra đi nước khác, những anh em còn ở Nhật vẫn thỉnh thoảng họp mặt nhau ở các quán nhậu rẽ tiền để tán dóc nhiều chuyện… Hôm được tin tôi nhận giải thưởng từ Hội Marine Biotechnology Nhật Bản, tôi gọi để anh Chuyển biết và đồng thời cám ơn những lời góp ý của anh trong quá trình tôi triển khai đề tài nghiên cứu từ đại học cho đến khi vào làm việc trong bộ phận nghiên cứu của công ty Mitsubishi Gas Chemicals. Qua điện thoại, anh vui vẻ và nói ngay: “Quả kun, subarashi katta ne, hontoni omedeto “(Chú Quả, tuyệt vời nhỉ, thành thực chúc mừng), và tiếp đó anh nói tiếng Việt: “hôm nào rảnh anh em mình kéo nhau đi nhậu nhẹt một chầu.” Bây giờ những ngày tháng đó đã thật sự đi qua, lần gặp anh ở VN vào buổi họp của Câu lạc bộ Việt Kiều ngày 28 tháng 12 năm 2007, đó cũng là lần cuối cùng !!! Anh Chuyển ra đi, riêng tôi mất đi một người anh đáng yêu, một người thầy đáng kính và một người bạn sẵn sàng chia xẻ những khó khăn, góp ý chân thành mỗi khi được hỏi thăm ý kiến. Trong ngày lễ Tang, hàng hàng lớp lớp các cô học trò, các bạn đồng nghiệp, các anh chị VN, đang được anh tạo điều kiện nghiên cứu học tập ở Đại học anh đang trực tiếp giảng dạy trong nhiều năm qua, đã đến giã biệt anh lần cuối. Tôi chợt hiểu rằng, trong nhiều năm tháng qua, anh đã gieo nhiều hạt giống tốt, đặc biệt là xuyên qua vấn đề giáo dục dinh dưỡng, và tương lai các hạt giống tốt sẽ nẩy mầm, tạo nên nguồn động lực đóng góp quan hệ cải tạo dinh dưỡng của VN bằng con đường Khoa học kỷ thuật hợp tác với Nhật và nhiều nước trên thế giới. Anh Chuyển đã làm công tác: “Sự nghiệp trồng cây là sự nghiệp mười năm, Sự nghiệp trồng người là sự nghiệp trăm năm” Càng nghĩ đến anh, tôi cảm thấy nghẹn ngào, không ngăn được nước mắt. Chắc giờ nầy anh còn đang quanh quẩn bên gia đình, bên bạn bè, và anh còn ôm ấp nhiều hoài bão chưa thành. Nhưng tôi vẫn tin là theo thời gian, những ước vọng ấy sẽ thực sự hình thành ở VN ! Đêm nay ngước nhìn lên bầu trời, trong bóng đêm tối, tôi vẫn còn thấy anh và cảm giác như đang nói chuyện với anh như ngày nào. Nhìn lên trời cao, tôi thấy anh vẫn mĩm cười rất dễ thương, rồi dần dần mờ nhạt…một vì sao băng biến mất ở cuối tận chân trời… những cánh sao khác dần dần nhạt nhòa, rồi một làn gió nhẹ thoáng qua, tôi tự bảo thầm: “Anh Chuyển, thật sự anh ra đi sao? Từ trên cao anh vẫn mĩm cười ” “ Những hẹn hò từ nay khép lại, Thân nhẹ nhàng như mây, Chút nắng vàng từ nay cũng vội, Khép lại từng đêm vui….” Vĩnh Biệt Anh Nguyễn Văn Chuyển Tưởng niệm ngày 49 Dương Văn Quả, Nhật Bản